'Altijd iemand nodig die oog kan lenen'

'Altijd iemand nodig die oog kan lenen'
Gezocht: een muziekleraar met durf. De zoekende is Invident, de club voor blinden en slechtzienden in Edam-Volendam. De leden willen gitaar en keyboard leren spelen, vandaar. De durf is nodig, omdat de leraar ook zijn eigen grenzen daarbij zal moeten verkennen. Invident, vier jaar geleden opgericht, is meer dan een zomaar een clubje met activiteiten voor mensen met een visuele beperking. Het is een ontsnapping aan de grauwe sleur van alledag. ,,Hij moet wel durven'', benadrukt Hille Sombroek, een van de initiatiefneemsters van Invident. De muziekdocent kan daarbij op een 'redelijke vergoeding' rekenen. ,,Hij moet durven het anders te doen dan hij gewend is. Maar we zijn verder heel aardige mensen. We zijn alleen blind.'' De Volendamse, bijna vijftig jaar, is zelf ook slechtziend. Ze lijdt aan retinitis pigmentosa, een erfelijke oogziekte waar gemiddeld een op de vierduizend Nederlanders slachtoffer van is. In Volendam komt de ziekte echter veel vaker voor. ,,Er zijn, volgens cijfers van een paar jaar terug, in Volendam zo'n tweehonderd mensen met klachten'', laat Jaap Schilder 'Dibbes' weten. Hij is geen patiënt, maar als bestuurslid wel bij Invident - een van de weinige clubs voor blinden in het land - betrokken.

Met zo'n beperkt gezichtsvermogen dreigt een geïsoleerd bestaan binnen de muren van het eigen huis. ,,Er is voor ons verder niet veel te doen. Maar we willen niet achter de geraniums zitten. We willen laten zien dat we ondanks onze handicap nog heel veel kunnen. Soms doen we het op een andere manier, maar dat moet dan maar. Het mooie is dat je met zo'n club veel kunt delen. We maken gebruik van elkaars kwaliteiten'', aldus Sombroek. Invident doet dat op verschillende manieren. Boetseren met klei bijvoorbeeld, muziek maken en er is afgelopen najaar ook een cursus hartreanimatie gevolgd. En momenteel is men bezig beelden te maken van speksteen. ,,Dat is gewoon voor de lol. Lekker bezig zijn'', legt Jan de Boer, ook zo'n lid van het eerste uur, uit.

Fanatieke trek
En dus wordt er op vrijdagavond in een van de praktijklokalen van de Technische School in Edam geklopt en geraspt dat het een lieve lust is. Sommigen met een mondkapje voor, bij anderen is de fanatieke trek op de mond wel zichtbaar. Aanvankelijk valt het niet op dat geen van de 'kunstenaars' kan zien. Pas bij een goede observatie merk je dat ze 'met hun handen kijken'. Cursusleider Sjaak Moolenschot - samen met de vaste begeleidsters Margreet de Boer en Agaath Demmer en de andere vrijwilligers van onschatbare waarde - schiet waar nodig te hulp. Met geduld en toewijding helpt hij zijn 'klanten' een stapje verder. ,,Je hebt altijd iemand nodig die een oog kan lenen. Ik kan alles, maar met een oog is het toch gemakkelijker'', legt Sombroek uit.

Opvallend is ook de ontspannen sfeer. Uitgelaten bijna. ,,Je mag wel een bord Brinta eten voor je er aan begint'', gooit José Jonk er tijdens het werk plotseling uit. Een lachsalvo is het resultaat. Ontspanning, daar gaat het om. ,,Belangrijk is dat je gewoon eens naar een club kunt. Even eruit, lekker steenhouwen'', vertelt Sombroek. ,,En vergis je niet: ook voor de familie is dit belangrijk. Ook die kunnen dan iets voor zichzelf doen'', vult Schilder aan. Het samenwerken met mensen met dezelfde handicap geeft een extra dimensie, zegt Sombroek. ,,Hier zijn we normaal. We lopen allemaal tegen elkaar op. Dat kan hier ook. Je kunt jezelf zijn. Je kunt je hart luchten. Anderen weten niet hoe het is om blind te zijn, ook al doen ze nog zo hun best het te begrijpen. En dankzij de club kunnen we ook laten zien dat we nog iets kunnen. Dat we dingen kunnen maken. Je bent meer mens.'' Een mooi voorbeeld is Theo Kras. Hij heeft last van allergie en kan dus niet tegen het stof, dat vrijkomt bij het steenhouwen in speksteen. ,,Maar hij komt toch. Zit-ie in het lokaal hiernaast en loopt af en toe binnen. Hij wilde de avond niet missen. Er is hier een grote kameraadschap.''

Kruis
En dat is nodig. ,,Want blind zijn is zwaar. Het is een kruis'', laat Sombroek zich ontvallen. ,,Ze zitten vaak thuis en willen hun omgeving niet tot last zijn'', legt Schilder, als directeur van het Club- en Buurthuiswerk bestuurlijk betrokken geraakt bij Invident, uit. ,,Hun leven wordt dankzij de club gigantisch veel groter dan de woning en het achtererf, waartoe het leven van een blinde of slechtziende zich meestal beperkt.'' ,,De basis is een gezellige avond'', legt begeleidster Agaath Demmer uit. ,,Eerst koffie en wat kletsen en dan beginnen we met de activiteiten. Maar ze zijn ook fanatiek, willen voor zichzelf iets moois maken. En wat opvallend is: ze komen elke week. Nooit iemand die afbericht omdat-ie geen zin heeft.'' Demmer en Schilder benadrukken het belang van donaties uit het bedrijfsleven en de hulp van de vrijwilligers. De subsidie van de gemeente is immers lang niet voldoende om de tent draaiende te houden. ,,En de mensen zelf zijn mede door hun handicap financieel beperkt. Zonder al die steun redden we het niet.''