Vissen met de haringkamer na aanleg Afsluitdijk duurde tot 1938

Vissen met de haringkamer na aanleg Afsluitdijk duurde tot 1938
(gegevens uit het Museumjaarboek 2006)
Nu een groot deel van de afnemers het Museumjaarboek 2006 met Premiefoto hebben ontvangen zijn de dankbetuigingen omtrent de beschreven onderwerpen talrijk. Hartelijk dank daarvoor. Vooral het 8 pagina’s tellende hoofdstuk met bijbehorende foto’s valt zeer in de smaak bij onze trouwe donateurs. Om voor degene die nog niet in staat zijn geweest het Museumjaarboek met Premiefoto te ontvangen lichten wij een tipje van de sluier op. Enkele fragmenten uit het artikel:

Buitenvisserij door Volendammer vissers ging na aanleg afsluitdijk na 1932 door
Na aanleg van de Afsluitdijk was Jan Kwakman (Heintje) de eerste Volendammer visser die vanuit IJmuiden weer is gaan vissen met de VD 9 op haring en platvis. Jan en Willem Zwarthoed (Bet) namen zijn houten motorkotter over en zo werd het de garnalenkotter VD 1. De nieuwe VD 9 van Jan Heintje was in 1934 de eerste ijzeren Noordzeekotter van Volendam. In datzelfde jaar volgde als tweede de VD 60 van Jan Molenaar (de vader van onderwijzer Ab van de 60 en Sip). In 1936 kwam de VD 10 (ligt momenteel als orgineel museumstuk in de Volendammer haven) van Klaas de Boer en in 1937 de VD 28 van C. de Boer (Corn). Zij visten meest op haring en platvis in de Noordzee maar de VD 10 en de VD 28 visten ’s winters ook op garnalen in de Waddenzee, waar de VD 1 weer viste met de haringkamer.

Na de aanleg van de Afsluitdijk bleef de haring naar de Zuiderzee trekken
Na de aanleg van de Afsluitdijk bleef de haring instinctief namelijk nog een aantal jaren richting de oude Zuiderzee trekken om daar te paaien. Het vissen met de haringkamer was begonnen door Willem Kwakman (Ballap) van de VD 128, o.a. de bap van voetballer Wim Kwakman, onderwijzer en politicus Wim Keizer en scheidsrechter Jan Keizer die bij zijn afscheid voor de 600 aanwezigen in de Amvo door zijn broer Wim werd benoemd tot ‘Groothertog in de Orde van de Ballappen’. Later volgden nog de VD 32 van Dirk Tol (van Job) en de VD 112 van Job Tol (van Ab) het voorbeeld. Het was een zeer arbeidsintensieve visserij want het schutwand moest om de twee weken worden gereinigd van wier en ander aangroeisel. Dat betekende netten van 10-meter diepte schrobben tegen de dijken van Den Oever en ze dan opnieuw teren tegen de inwerking van het zoute zeewater. Naar verwachting bleef de haring na 1938 weg waarna men overschakelde op de garnalenkorderij.

Ook in de oorlog viste men door
Toen de VD 9, VD 28 en VD 60 aan het eind van de oorlog door de Duitsers in beslag werden genomen, waren de VD 32, de VD 1 en de VD 10 een tijdje de enige Volendamse Noordzeevissers vanuit Nieuwediep (Den Helder) totdat in 1947 Jan Zwarthoed (Bet) met de VD 11 ook ging vissen op het wad. De houten kotters VD 32 en VD 1 van Willem Zwarthoed (Bet) liepen tussen de magnetische zeemijnen de minste risico, zodat Klaas de Boer met zijn ijzeren kotter ging korren en fuikenvissen op het IJsselmeer evenals Willem Kwakman van de VD 128. Jan Molenaar van de VD 60 hield het voor gezien, maar Jan Heintje liet na de oorlog een nieuwe Noordzeekotter VD 9 bouwen en Kees de Boer (Corn) begon opnieuw met een IJsselmeerkotter VD 28 die in 1948 door zijn zoons Kees en Jentje werd overgenomen. In 1953 was de garnalenvisserij voor de VD 1, VD 11 en VD 32 niet meer lonend, maar vanaf 1956 begonnen Klaas de Boer (van Puk) en Kees Tol (Dark) met de VD 25, Jan Kwakman (Ballap) met de VD 28 en Jaap en Sijmen Tuyp (Dood) van de VD 19 bij winterdag weer met de garnalenvisserij op de Noordzee en op het wad. In 1974 waren er 24 Volendamse

Noordzeekotters
De Volendamse Noordzeevloot bestond in 1974 uit 24 kotters, maar daar zijn er momenteel nog een vijftal van over. Volgens onze informatie is in 2005 de VD 6 van Albert Poelkamp als laatste Volendammer garnalenkotter uit de vaart genomen. Nieuw is het succes waarmee de VD 77 van Johan Schilder al enkele jaren de kreeftenvisserij beoefent.
Het artikel besteedt vervolgens aandacht aan de wijze van vissen met de haringkamer, de gevolgen van de Afsluitdijk, de haringkamer in de maak, hoe deze is ingericht en over het lichten van de kamer gevuld met vis met foto’s.

De werkgroep Documentatie bedankt de heren Jan Zwarthoed jr (Bet), Jan Bien en Dick de Boer (zoon van Jentje de Boer) voor hun bijdrage. U kunt dit unieke Museumjaarboek met Premiefoto voor slechts € 5,- in uw bezit krijgen. Begunstigers betalen € 12,- of meer. Zij ontvangen niet alleen het Museumjaarboek 2006 met Premiefoto maar zij ontvangen tevens een toegangskaart voor alle exposities in het Volendams Museum. Zij steunen dan het museumwerk en de Oud Volendamactiviteiten extra. Als u nog niet bent ingeschreven kunt u dit melden bij het Volendams Museum tel.: 0299 369258, Wim Keizer tel.: 0299 365186 of Kees Tol tel.: 0299 364769. Het boek met foto wordt dan bij u thuis gebracht. Bij voorbaat hartelijk dank.

Wordt vervolgd.
Met vriendelijke groeten van de redactiecommissie van het Volendams Museum en Oud Volendam