De tunnel moet een toeristische attractie worden

Dijktunnel: van droom naar werkelijkheid?
Sinds ondernemers van Haven-Noord en bewoners van het Noordeinde een dijktunnel presenteerden als de ultieme oplossing voor zowel de dijkveiligheid als voor de oplossing van de verkeersproblemen rond hetzelfde Noordeinde, is de sfeer in de gemeenteraad ogenschijnlijk omgeslagen van lacherig naar belangstellend. De gemeenteraad ziet wel iets in een oplossing mits dit geen oneigenlijk beslag op gemeenschapsgeld legt, al is men bovenal blij dat de twee voormalige tegenstanders elkaar hebben gevonden in de omarming van het tunnelplan. Onzeker blijft het vooralsnog wie de plannen gaat betalen en hoe hoog de kosten uitvallen. De initiatiefnemers zijn nog aan het rekenen.

De dijktunnel behelst een ondergrondse doorgang van 300 meter binnen het huidige dijkprofiel vanaf het parkeerterrein aan de Parallelweg in Volendam naar het toeristisch gebied Haven-Noord. Toeristische bezoekers zouden hiermee na aankomst het gehele jaar droog en direct richting centrumgebied worden geloodst. De tunnel moet onderdeel vormen van de ‘Volendam experience', in de toekomst bestaande uit een flinke opwaardering van de toeristische beleving in Volendam. De tunnel zou een alternatieve expositieruimte moeten worden. Vol met kunst, klederdracht, muziek- en Zuiderzeegeschiedenis.

De tunnel wordt tevens het versterkende element van de op handen zijnde dijkverzwaring. Hoe een en ander gefinancierd moet worden is nog niet helemaal duidelijk. Daar wordt nog op gestudeerd. Dat het om een miljoenenproject gaat is wel duidelijk.

Veilige dijk
Hans Bosma, voorlichter bij het Hoogheemraadschap, meldt dat de initiatiefnemers duidelijk is gemaakt dat de meerkosten voor de tunnel ten opzichte van conventionele dijkversterking niet (mede) door het schap zullen worden gefinancierd. "Onze prioriteit is een veilige dijk." Het schap heeft een ‘quick scan' laten uitvoeren, waarbij berekeningen zijn uitgevoerd met als doel of de combinatie van een waterkerende constructie en een tunnel technisch mogelijk is. Het antwoord is ‘Ja'.

Onzekere posten
Wel is het zo dat er geen vergelijkingsmateriaal voorhanden is met andere dijkversterkingen in Nederland. "Er zijn dan ook nog veel onzekere posten. Deze kunnen aanleiding zijn tot verschillende bedragen." De extra kosten (van voorbereiding, aanleg en exploitatie) en de haalbaarheid van een tunnel in combinatie met de waterkering, zullen onderwerp moeten zijn van een verdere uitwerking door de partijen die belang hebben bij de tunnel, is de conclusie.

Terwijl ook Edam-Volendam duidelijk heeft gemaakt dat voor de tunnel geen aanvullend gemeenschapsgeld zal worden ingezet, is het dus de vraag hoe de kosten kunnen worden gefinancierd en terugverdiend.

Bedrijfsleven en overheid
Wim Tuijp, één van de bewoners in de werkgroep Noordeinde, denkt dat dit alleen kan via een publiek/private samenwerking en financiering met eigen en vreemd vermogen, waarbij rente en aflossing van geleend geld gedekt moeten worden uit de exploitatie van de tunnel. Dit betekent dat zowel de overheid als het bedrijfsleven zouden moeten participeren. Tuijp vertelt dat er op tal van niveaus gesprekken lopen. "Met de gemeente is het contact inmiddels goed. Ook het schap is constructief. Bewoners en ondernemers hebben elkaar na jaren van strijd in dit plan gevonden. Het tunnelplan is in alle opzichten uniek!"

Katwijk
Veel vergelijkingsmateriaal is er niet. Een plan in Katwijk om in de duinen een ondergrondse parkeergarage te maken, die tevens dient als stormwering, laat zien dat het wel kan.

Relatief goedkoop
Herman Leenders spreekt namens de ondernemers Haven Noord: "De truc zit hem niet in een of andere revolutionaire techniek maar in een slimme combinatie van conventionele technieken waardoor ook de meerprijs relatief goedkoop uitvalt. Overigens is het maar zeer de vraag of een andere variant voor de dijkverzwaring zoals b.v. een dijk voor een dijk zoveel goedkoper zal uitvallen."

Scepsis
Tuijp begrijpt de scepsis over het plan die onder veel inwoners bestaat. "Maar je moet beseffen dat de problemen hier al zeer lang spelen. De dijkverzwaring betekent een eenmalige kans om alle problemen voor eens en altijd op te lossen. Voor de ondernemers betekent het dat de bedrijven bereikbaar blijven. Voor de bewoners is het een enorme verbetering van de leefomgeving. Met de tunnel kan Volendam een stap maken naar kwalitatief beter toerisme (Volendam Art Village)".

Toeristische attractie
Duidelijk is daarbij dat het tunnelplan alleen lukt als de doorgang ingericht wordt als een echte toeristische attractie. Dan ook kan er entreegeld worden geheven en kan de exploitatie worden rondgemaakt. Tuijp hoopt dat de tunnel hiermee ook een aanzuigende werking zal krijgen op toeristische bezoekers die niet via de Parallelweg Volendam binnenkomen. "Daarbij zorgt deze oplossing ervoor dat het aanzicht van dijk, die een provinciaal monument is, ongeschonden blijft. Dus zonder een dijk voor de huidige dijk. Dat is veel waard!"