Snuif jij?
Je zal maar een paar broers zoals die van mij hebben. F. en T. laten geen gelegenheid onbenut om me stevig te jennen. Gelijk hebben ze, want ik laat geen gelegenheid voorbij gaan om ze terug te pakken. We beschouwen het als een wedstrijd in verbaal geweld. Die is vaak spannend omdat er altijd wisselende coalities zijn en we een slinkse aanpak niet schuwen. Bij het eerstvolgende familietreffen verwacht ik een openingszin als: is jouw cokeverbruik al net zo hoog als het bezineverbruik van dat monster dat je een auto noemt?
Vervolgens zullen ze me proberen te fileren aan de hand van de koppen in de kranten. Die zullen ze achteloos rondstrooien alsof het vaststaat dat Volendam de cokecity van Nederland is. Als ik mijn verbale wapens goed weet in te zetten, hebben we na een kwartier, waarin we elkaar het vel van de oren stropen, een serieus gesprek over drugs en drugsgebruik. Want zo zijn die broers van mij ook wel weer. Als het meezit hebben we zelfs een serieus gesprek over hoe de media over de rug van hardwerkende Volendammers hun waar proberen te slijten aan sensatiebelust Nederland.
Ik ben kwaad op BNN. Nadat ze daar een onderzoek hadden gezien naar het drugsgebruik in een aantal Europese steden, besloten ze zo’n onderzoek uit te laten voeren naar drugsporen in het afvalwater van Katwoude. Bingo! Maar een eerlijk bericht zou luiden: “Het vermoedelijk cokegebruik in Volendam ligt lager dan in Amsterdam”. Maar dat lees je niet in de koppen in de krant. De lezer en kijker wordt een scheef beeld voorgeschoteld. Als je wilt kijken hoe het in Volendam zit, moet je het vergelijken met de regio en met vergelijkbare plaatsen in Nederland. Leg dat maar eens aan anderen uit die door de media zijn volgepompt met het idee dat het hier een drugswalhalla is.
Nou zou ik het drugsprobleem in Volendam niet willen relativeren. Maar wie weet er precies hoe het zit? Er zijn helaas heel wat meer meningen in omloop dan feiten en we weten bepaald niet precies hoe ernstig het probleem is in vergelijking met andere gemeenten. Het enige harde feit dat ik ken, is dat Amsterdam hoger scoort. En dan weet je in feite nog niet veel. Hoeveel dragen toeristen bij aan de onderzoeksresultaten van Amsterdam of die van Volendam?
Bij onderwerpen als drugsgebruik is het geen voordeel als je in een dorp woont dat de lieveling van de populaire media is. De aandacht richt zich gemakkelijk op Volendam. Het is eigenlijk ook geen voordeel dat er in het dorp zo’n harde strijd wordt gevoerd tegen drugs. Volendam was de geboortegrond van ‘Moedige Moeders (inmiddels in twintig plaatsen in Nederland) en die club verliest zich bepaald niet in nuances om aandacht voor het probleem te vragen. Een actie als ‘Fuck Drugs’ was in Volendam knap succesvol. Wat we niet weten is wat voor effecten die aanpak heeft. Daalt het drugsgebruik of het aantal verslaafden? Er zijn geen cijfers. Omdat men in Volendam het probleem serieus neemt en Volendam als eerste gemeente het taboe wist te doorbreken waardoor de zaak bespreekbaar wordt, kan in de beeldvorming een onjuist imago ontstaan. Het wordt daarom tijd voor een tweede stap. Laten we cijfers gaan verzamelen. Hoeveel problematische drugsverslaafden hebben we op het dorp? Laten we daar volstrekt open over zijn en laten we andere gemeenten vervolgens maar vragen hoe hun cijfers er uitzien.
In mijn omgeving vertel ik al jaren met trots dat er in Volendam heel wat meer openheid is dan in andere gemeenten en dat het probleem redelijk fanatiek wordt aangepakt. “Waarom”, vraag ik dan, “heeft jouw gemeente nog geen actieve club ‘Moedige Moeders’, of wou je beweren dat het in jouw gemeente geen probleem is?”.
Dit voorjaar kreeg ik bij een medische behandeling een ‘roesje’. Voor ongeveer een uur verkeerde ik met een paradijselijk gevoel in de zevende hemel, het ‘Zwitserlevengevoel’, maar dan veel beter. Die ervaring gebruik ik maar om me voor te stellen hoe het is om onder invloed van coke of ecstacy te verkeren. Het lijkt me leuk voor een keer. Maar ik heb zelf geen enkele behoefte om regelmatig in een staat van geluk en power te verkeren die buiten het normale menselijke bereik ligt. Het is denk ik te vergelijken met doping in de sport. Je neemt iets om boven jezelf uit te stijgen. Wie daar regelmatig behoefte aan heeft moet dat zelf maar weten.
Maar je mag jezelf natuurlijk wel eens wat afvragen over de criminele keten van productie tot verkoop. Wie dwangmatig drugs gebruikt en verslaafd is, heeft zich nog heel wat meer af te vragen. Zo iemand creëert nogal eens een hel voor zijn omgeving. Dat is bij uitstek het terrein van ‘Moedige Moeders’. Bij hen kun je leren hoe je je niet volledig laat uitmelken. Zeer harde en soms bijna onmenselijke grenzen stellen, is het enige probate (en verdrietige) middel om niet te worden meegesleurd.
Meningen zijn er genoeg, maar er is vooral een sterke behoefte aan feiten. Verder steun ik ‘Moedige Moeders als serieus te nemen partners van overheid en hulpverlening. Samen sterk. Van Volendam kan nog veel geleerd worden. Het is niet het probleem van de overheid, het is niet het probleem van de hulpverlening, het is het probleem van ons allemaal.
Peter Louter