Paolo Tol: “Zes dagen in de week bezig met mijn hobby” (foto)

Het is niet elk mens gegeven om vanuit de schoolbanken direct in een werkomgeving te geraken, die hem of haar op het lijf geschreven is. Velen maken gedurende een lange tijd flinke omzwervingen, alvorens zij een baan krijgen waarvan zij kunnen zeggen dat deze naadloos bij hen past. Mijn gesprekpartner van deze editie heeft ooit een dergelijk pad bewandeld. Pas toen zij een sessie bijwoonde die werd georganiseerd door een psychotherapeut, ging bij haar het licht volop aan en wist Paola Tol direct; dit wil ik ook! De blondine die gezegend is met een heerlijk brede lach, is voor veel kleine medemensen een kompas waarop zij blind kunnen varen.

Hoe bevalt het buiten Volendam?
Wij kregen ooit de kans om hier op het Oorgat een woning te bouwen en die konden wij niet laten lopen. Je woont hier natuurlijk heel prettig. Aan de andere kant heb ik Volendam meer leren waarderen, dan toen ik er woonde. Het nemen van afstand is niet verkeerd geweest en tegelijkertijd ben ik ook weer niet zo ver weg, dat ik moeite moet doen om er heen te kunnen. Nee, het is helemaal prima zo.

Uit wat voor soort gezin kom jij?
Uit een traditioneel Volendams gezin: mijn vader werkte en moeder deed thuis het huishouden. Er waren vier kinderen, waarvan ik de jongste was. Toch waren er kleine dingen die afweken van het echte Volendamse. Mijn ouders stimuleerden de kinderen hun eigen weg te volgen, ook al week die soms af van die van anderen. Daarnaast heb ik de diepgang van mijn moeder. Zij was altijd op zoek naar het verhaal achter de façade, de dynamiek die eronder ligt, die vonden we interessant. Daar hadden we thuis veel gesprekken over.

De pogingen van je moeder om jullie bij te brengen dat er meer was dan alleen oppervlakkigheid sloeg aan?
Als ik er nu op terugkijk; absoluut! Ik was een gevoelig kind, ik had vreselijk veel vragen en ik dacht echt dat niemand dezelfde gedachten had als mij. Ik wilde het gedrag van anderen begrijpen, ik zocht altijd naar betekenis. Toen ik 9 jaar oud was kreeg ik van mijn vader een roze kladblokje in de vorm van een hart. De kladblaadjes gebruikte ik toen al als visitekaartje met de tekst: ‘Paola Tol, voor zaken die u aan het hart gaan’. Ik voerde in mijn kamer gesprekken met cliënten, zogenaamd. Laatst kwam ik dat kladblokje tegen, toen herinnerde ik me dat. Bizar, vind je niet? Achteraf zat het er toen al in, maar nog helemaal niet bewust natuurlijk. Later werd ik gelukkig gezegend met een lieve man en lieve vrienden en vriendinnen die een laagje dieper ook fascinerend vonden.

Hoe deed je het op school?
Ik deed het aardig, maar het was vooral heel gezellig. Ik zat op het Don Bosco College en haalde er mijn Havodiploma. Van daaruit ging ik direct aan het werk bij de Belastingdienst in Amsterdam. Toen er een mogelijkheid kwam om een baan bij Uitwaterende Sluizen te krijgen bij de afdeling Belastingzaken ben ik overgestapt.

Zat je toen al met je gedachten bij psychotherapie of moest dat nog komen?
Wat mij vooral opviel was dat ik ontzettend veel plezier beleefde aan het omgaan met mensen. Ik bleek goed in staat om snel tot de kern van de zaak door te dringen. Stilletjes had ik wel zo mijn dromen om ooit ’ iets te gaan doen met mensen’, maar ik had moeite met het omzetten van de knop. Ik hield het mezelf niet voor mogelijk, dat kan ik niet, dacht ik.

Waardoor ging die knop toch om?
Met het werk bij Uitwaterende Sluizen deden we een cursus waarin zelfontwikkeling centraal stond. Daar zag ik een therapeut aan het werk, dat vond ik fantastisch. Dit wil ik, dacht ik, wat zij doet! Het laatste duwtje kreeg ik tijdens de twee jaar durende cursus Psychologie aan de Volksuniversiteit, samen met twee collega's, ik vond het zo leuk, ik haalde alleen tienen. De docent schreef: wanneer ga jij nou eens een echte opleiding doen?

Een hele stap
Dat was het zeker. Ik volgde een opleiding aan de Nederlandse Academie voor Psychotherapie in Amsterdam. Na de opleiding kreeg ik een baan in Dronten. Ook ging ik bij een praktijk aan de slag in Schiedam en kreeg in die periode ook mijn tweede kind. Het leek mij toen een logische stap om thuis een praktijk te beginnen omdat ik toch de hele dag thuis zou zijn. Ik begon vrij voorzichtig, stap voor stap, het opbouwen van een praktijk kost tijd. Later kreeg ik een duwtje in de rug met behulp van de gemeente om een training voor kinderen van gescheiden ouders te geven op de Trimaran en de Zuidwester. Momenteel ben ik 6 dagen in de week bezig met mijn werk. Druk, maar zeker ook met een goed gevoel. Als je doet wat je leuk vindt, voelt het niet als werken, maar als spelen, zoals kinderen dat doen.

Wat maakt jou een goede therapeut?
Lastige vraag om zoiets over jezelf te beantwoorden. Nou, het eerste wat mij te binnen schiet is dat ik niets raar vind. Ik kijk nergens van op, ik kan me heel goed inleven. Daarnaast ben ik nieuwsgierig, ik kan goed luisteren en je moet creatief zijn. In het contact met het kind steeds aansluiten bij de belevingswereld en terplekke bij het verhaal iets verzinnen wat bij dat kind past om verandering op gang te brengen. Dat is het mooiste wat er is, dat je probeert met vragen en al je creativiteit de psyche van het kind te sturen waardoor hij/zij in aanraking komt met zijn/haar eigen oplossingsvermogen, waardoor het zelf verder kan, samen met de ouders. Want laten we eerlijk wezen, we worstelen hier toch allemaal heel wat af, strompelen wat rond, we doen ons uiterste best en maken fouten, zo makkelijk is het allemaal niet. Ik vind dat wat we hier doen heel moedig en het voelt als voorrecht voor mij dat ik op zo’n moment even mag meekijken in iemands leven.

Wat is precies integratieve kindertherapie?
Dat is een vorm van therapie waarin alle vormen van psychotherapie kunnen worden gebruikt om het kind te helpen. Het kind staat centraal en hierbij wordt specifiek gekeken waar dat kind baat bij heeft. Het is een effectieve methode omdat het maatwerk is. Alle kinderen hebben hun eigen tempo en manier om te groeien.

Jij bent ook een gediplomeerde EMDR-therapeut. Wat gebeurt hierbij?
‘Eye Movement Desensitization and Reprocessing’ is een techniek waarbij de remslaap wordt nagebootst. In het geval van een trauma is de remslaap te kort om die emoties voldoende weg te nemen. Je kunt hierbij denken aan trauma’s die soldaten in gevechten ondergaan, betrokken raken bij een heftig ongeluk of bijvoorbeeld bij een bankoverval. Bij EMDR ben je in gesprek met een therapeut en krijg je een koptelefoon op waarin afwisselend links en rechts geluiden te horen zijn die een soort remslaap op gang brengen waarin emoties worden verwerkt. Het werkt vaak opmerkelijk snel bij kinderen.

Je vertelde dat je 6 dagen in de week met je werk bezig bent, is er nog tijd over voor hobby’s?
Ha! Ik ben 6 dagen in de week bezig met mijn hobby! Mijn gezin en mijn werk is mijn leven en mijn hobby tegelijk. Ik hou natuurlijk ook van lekker eten en uitgaan en ik zou nog vaak op vakantie willen, ik heb nog wel het een en ander op mijn verlanglijstje staan, bijvoorbeeld Zuid-Spanje, ik heb gehoord dat het prachtig is.

Wat mij opvalt met mensen die in de medische hoek werkzaam zijn, is dat zij sporadisch in het uitgaansleven te zien zijn
Nou, dat geloof ik niet helemaal. Ik ken veel mensen uit de zorg die regelmatig uitgaan. Ik ga ook regelmatig uit, ik hou erg van dansen, dat is een uitlaatklep voor me. Als ik ’Blurredlines’ van Thicke hoor of ’Get lucky’ van Daft Punk dan gaan mijn beentjes vanzelf. Maar het wordt wel anders. Op de een of andere manier voel je je verantwoordelijk door het werk wat je doet waardoor je veel bewuster gaat gedragen in het openbaar. Vroeger was dat makkelijker. Maar dat hoort er nou eenmaal bij, je wordt behoedzamer.