Johan Plat schudt het grijs af

Een grijze waas verstikte in eigen land het zo veelbelovende talent van Johan Plat (26). De spits die bij Ajax in een schitterende jeugdlichting speelde, ploeterde in het schemergebied van het profvoetbal. En dan op avontuur naar grauw Rostock? De Volendammer lacht: ,,Bij Hansa heeft alles kleur gekregen.’’

Rostock, voor­ma­li­ge Han­ze­stad in het noor­den van Duits­land. Trots, rijk en mach­tig in de Mid­del­eeu­wen. Plat­ge­bom­bar­deerd in de Twee­de We­reld­oor­log en fier op­ge­krab­beld tot dé ha­ven­stad van voor­ma­lig Oost-Duits­land. Al­leen is dat­zelf­de Rostock an­no 2013 ver­wor­den tot een zie­ke­lijk zor­gen­kind­je; mét een ach­ter­uit­lo­pen­de be­vol­king (bij­na 200.000 in­mid­dels), een weg­kwij­nend ha­ven­be­drijf én de groot­ste werk­loos­heid van Duits­land.

Met die sa­men­vat­ting zijn ste­reo­ty­pe­rin­gen van een DDR-stad niet ver weg: grijs en grauw. Het te­gen­over­ge­stel­de van wat Ne­der­lan­ders als 'ge­zel­lig' be­stem­pe­len. ,,Dat was ook wat ik dacht toen Han­sa Rostock in­te­res­se in me had'', ver­telt be­roeps­voet­bal­ler Johan Plat. ,,En moet je dit nu eens zien'', zegt de Vo­len­dam­mer met een gro­te grijns. De zon schijnt; slip­pers, spik­ke­lijs­jes en zon­ne­ba­den­de Duit­sers.

Dit is het strand van War­nem­ün­de, tien mi­nu­ten rij­den van­af het ap­par­te­ment­je waar Plat en zijn vrouw Syl­va­na wo­nen. Waar de DDR-par­tij­top on­der de noe­mer 'som­mi­gen zijn iets ge­lij­ker dan de an­de­ren' luxe va­kan­tie vier­de. ,,Had je niet ge­dacht, hè? Het is hier in de zo­mer bij­na Zuid-Eu­ro­pees. Vo­len­dam is zon­der twij­fel de natste plaats van Eu­ro­pa, hier re­gent het vier keer min­der'', weet de spits. Dat het maar ge­lijk dui­de­lijk is: Johan Plat heeft het pri­ma naar zijn zin in Noord-Duits­land.

Het­zelf­de geldt voor zijn we­der­helft. ,,Als we vier da­gen vrij zijn, rij­den we niet naar Vo­len­dam. Dan blij­ven we lek­ker hier. Heim­wee heb­ben we niet'', al­dus Syl­va­na Plat. De twee spre­ken een aar­dig woord­je Duits, maar on­der­ling wordt er ge­woon in plat Vo­len­dams ge­praat en ge­klaagd. Voor­al in het ver­keer. ,,Die stop­lich­ten hier, daar word je 'com­pleet sta­pel­gek' van'', mop­pert de man die twee sei­zoe­nen te­rug nog bij Tel­star in de eer­ste di­vi­sie voet­bal­de. Hij gaat nu zijn twee­de jaar in als spe­ler van een bij­zon­de­re club.

Een 'Tra­di­ti­ons­verein' die in 1991 lands­kam­pi­oen werd in de DDR en sa­men met Dy­na­mo Dres­den als eni­ge de over­stap mocht ma­ken naar de gro­te Bun­de­s­li­ga. Maar in­mid­dels speelt FC Han­sa in de der­de Bun­de­s­li­ga. Wat voor de trou­we aan­hang niet uit­maakt. 'FCH' is - mas­saal ge­kalkt op ge­bou­wen en brug­gen - over­al aan­we­zig in de stad. De club en de stad zijn één. ,,Je merkt dat nog veel fans de glo­rie­tij­den van Han­sa Rostock heb­ben mee­ge­maakt. Hun en­thou­si­as­me is nog steeds het­zelf­de. Als je kijkt wat de club in de stad te­weeg brengt, dan lijkt het als­of we Cham­pi­ons Le­a­gue gaan spe­len.''

Al­leen dwingt geld­nood - de club torst een schuld van twin­tig mil­joen eu­ro - de club om in­ven­tief te zijn. En bij­voor­beeld trans­fer­vrij een spits te ha­len van een club als Tel­star. Een ge­luk bij een on­ge­luk voor de Vo­len­dam­mer, die zich­zelf leert ken­nen in Rostock. ,,Ik weet nu dat ik dit kan, zo ver van huis le­ven. Het klopt dat het voor Vo­len­dam­mers door­gaans moei­lijk is om 'we­g' te zijn. Na­tuur­lijk mis ik mijn ou­ders en vrien­den, maar voor ons is het een mooie er­va­ring.''

Met tien doel­pun­ten werd hij club­top­sco­rer in zijn eer­ste jaar, in een com­pe­ti­tie waar­in 0-0 als een 'hal­ve over­win­ning' wordt ge­vierd. ,,Ver­de­di­gen is één, zelf een doel­punt ma­ken komt pas daar­na.'' Meer nog dan spor­tief suc­ces le­ver­de het eer­ste jaar in Duits­land won­der­lij­ke anek­do­tes op, die Plat on­der het ge­not van een moot zalm (Syl­va­na: 'Op Vo­len­dam bak­ken ze de vis wel nét iets lek­ker­der') uit de doe­ken doet.

Zo werd Wolf­gang Wolf, de trai­ner die Plat naar Duits­land haal­de, na acht du­els de laan uit­ge­stuurd. Zijn ver­van­ger heet­te Marc Fa­scher. ,,Die man deed din­gen... Dan smeek­te hij ons op z'n knie­ën om als­je­blieft de­ze wed­strijd wél te win­nen. Of hij deed de lich­ten uit en stak dan in het mid­den van de kleed­ka­mer kaars­jes aan, die hij in de vorm van on­ze op­stel­ling had neer­ge­zet. Of hij las een ge­dicht voor en dan moesten al­le spe­lers hun ogen dicht doen en luis­te­ren.'' De lo­gi­sche slot­som: ,,Die man is hier dus geen trai­ner meer.''

Plat, die bij Ajax met de lich­ting Jan Ver­tong­hen en Gre­go­ry van der Wiel kam­pi­oen van Ne­der­land werd, maar het bij Zwol­le en Vo­len­dam niet red­de, is geen grij­ze muis in Rostock. Dat blijkt wel als der­tig­dui­zend sup­por­ters rond­om het sta­di­on worst eten in de aan­loop naar de be­ne­fiet­wed­strijd te­gen top­club Bay­ern Mün­chen. Vaak prijkt de naam Plat op de ach­ter­kant van de shirts van sup­por­ters, maar de Vo­len­dam­mer rept daar met geen woord over. In plaats daar­van wijst hij naar een ver­keers­bord. ,,'Op­pas­sen voor ree­ën.' Je denkt al­tijd: ach, het zal al­le­maal wel. Maar laatst ram­de een team­ge­noot uit Mon­tene­gro zo'n beest. Vijf­dui­zend eu­ro scha­de.''

Ge­vaar­lijk dus, dat Rostock. Maar bui­ten het ree-in­ci­dent kan Plat am­per iets ne­ga­tiefs ver­tel­len over de stad en zijn club. Hij kan zo bij de plaat­se­lij­ke VVV aan het werk. ,,Ja­ri Lit­ma­nen voet­bal­de hier nog. En de wiel­ren­ners An­dré Grei­pel en Jan Ull­rich ko­men hier van­daan. Rostock is een sport­stad.''

Spe­len bij een kleur­rij­ke club in een zo­mers va­kan­tie­oord: dat is het wer­ke­lij­ke voet­bal­len in voor­ma­lig Oost-Duits­land. Na­tuur­lijk gaan de ge­dach­ten nog wel eens uit naar de Dijk. Naar Vo­len­dam. ,,Mijn va­der zegt, als je hier mag spe­len, heb je bij de FC in het dorp echt niks te zoe­ken.'' En in zijn ei­gen woor­den: ,,Ik hou het hier nog wel 'ef­fies' uit.''