Peilbesluiten Hoogheemraadschap HHNK van Zaanstreek en Waterland ter inzage (foto)

Onlangs zijn door het college van dijkgraaf en hoogheemraden de ontwerppeilbesluiten Westzaan, Wormer, Wijde Wormer, Purmerend en De Waterlanden vrijgegeven voor inspraak. Vanwege de vakantieperiode attenderen we de inwoners van de omgeving Zaanstreek en Waterland hier nogmaals op.

Laag waterpeil noodzakelijk voor de diergezondheid

"Voor een veehouderij is een laag waterpeil noodzakelijk voor de diergezondheid", aldus Eldert de Boer. De Boer heeft een duurzaam agrarisch bedrijf in Middelie. De kans bestaat bij een hoog waterpeil dat koeien besmet raken met de leverbotparasiet. Het leverbot-slakje verspreidt deze parasiet als de omstandigheden daarvoor gunstig zijn en dat is met name in een vochtig milieu, zoals in greppels. Over de belangen van andere partijen in het gebied zegt De Boer: "Bij het afwegen van een peilbesluit komen natuurorganisaties en de Natura 2000 wetgeving vaak prominent in beeld. Wat mij betreft weegt het economische belang van de landbouw zwaar, zo niet het zwaarst. De diergezondheid moet gewaarborgd worden, zodat de consument een goed product krijgt. Daarnaast zorgen agrariërs voor het onderhoud van het land en het water, waar de natuur ook weer baat bij heeft." Ook constateert hij dat er steeds meer partijen bij betrokken raken. "Je ziet dat er in de afgelopen jaren steeds meer partijen willen meekijken, meepraten en meedenken over kwesties als een peilbesluit. Gezond vee houden en een bewerkbaar land blijven voor agrariërs echter voorop staan. De ervaring met het hoogheemraadschap is dat er wel werkelijk wordt geluisterd, hoewel de economische waarde van de landbouw en de diergezondheid naar mijn idee nog sterker kunnen worden benadrukt."

Hoog waterpeil grote voordelen voor natuur

"In het algemeen streeft Natuurmonumenten naar een flexibel, natuurlijk waterpeil om de natuurwaarde hoog te houden," zegt Marcel Groot van Natuurmonumenten. "Een hoog waterpeil, waarbij de landerijen natter zijn, heeft grote voordelen voor de natuur. Het grasland groeit dan minder snel en er zitten meer insecten in het grasland. Dat is van levensbelang voor kuikens van weidevogels zoals de grutto. Veenmosrietlanden, een belangrijk doel van Natura 2000, profiteren ook van hoge, flexibele peilen. Daarnaast zorgt een laag peil voor inklinking van veen." Maar, hij erkent ook de belangen van andere partijen. "Een gebied als Wormer- en Jisperwater heeft ook andere eigenaren. Agrariërs bijvoorbeeld, die over het algemeen meer baat hebben bij een laag waterpeil. Het gras groeit dan harder en het land is makkelijker te bewerken met maaimachines. Voor de weidevogels die hier broeden is vroeg maaien echter minder voordelig. En als Natura 2000-gebied speelt hier ook nog deze specifieke wetgeving in mee. In theorie lijkt dit een levensgroot conflict, hoe moeten de verschillende partijen hier nu samen uitkomen, in de praktijk valt dat mee. De peilbesluiten komen in goed overleg met betrokken partijen, Natuurmonumenten en het hoogheemraadschap tot stand."

Verschillende belangen

Waterbeheer is een complex samenspel van belangen. Binnen één gebied, bijvoorbeeld een polder, gebruiken mensen de grond voor verschillende functies, zoals voor wonen, recreatie, landbouw en industrie. De bewoners van zo'n gebied hebben graag een droge kruipruimte onder hun huis, agrariërs in datzelfde gebied willen een ideale (grond)waterstand voor hun gewassen en natuurbeheerders willen misschien de unieke plasdrasvegetatie in stand houden, waar juist relatief hoge waterstanden voor nodig zijn.

Niet over één nacht ijs

Hoogheemraad Cees Mantel: "Eens in de tien jaar beoordelen we in hoeverre het vastgelegde peil nog steeds het meest wenselijke peil is voor een peilgebied. Daarbij inventariseren we alle functies in het betreffende gebied. Vervolgens gaan we samen met de betrokkenen na of er bepaalde knelpunten of wensen zijn die veranderingen in het vastgestelde waterpeil noodzakelijk of wenselijk maken. Bij het vaststellen van een peilbesluit gaat het hoogheemraadschap dus niet over één nacht ijs."

Ingenieus systeem

Noord-Holland ligt grotendeels onder de zeespiegel. Het hoogheemraadschap heeft als taak om te zorgen voor een juist waterpeil door het beheersen van de hoeveelheid water. Als we het water in Hollands Noorderkwartier niet zouden beheren, staat in natte perioden bijna het gehele gebied onder water en zal in droge perioden een watertekort ontstaan. Om het gewenste waterpeil te handhaven maken we gebruik van een ingenieus stelsel van waterlopen, stuwen en gemalen. Een goed waterpeil is namelijk onmisbaar voor de land- en tuinbouw, de industrie, de woningbouw, de recreatie en de natuur. In een peilbesluit worden de waterpeilen vastgelegd die in een bepaald gebied (zoveel mogelijk) worden gehandhaafd. Zo wordt ervoor gezorgd dat iedereen die woont of werkt in dit gebied de activiteiten onder zo optimaal mogelijke omstandigheden kan uitvoeren.

Ter inzage

De ontwerpbesluiten liggen tot en met 12 september tijdens openingsuren ter inzage bij de gemeente Zaanstad (peilbesluit Westzaan), Stadhuisplein 100 in Zaandam, de gemeente Wormerland (peilbesluiten Wormer en Wijde Wormer), Koetserstraat 3 in Wormer, de gemeente Waterland (peilbesluit De Waterlanden), Pierebaan 3 in Monnickendam, de gemeente Purmerend (peilbesluit Purmerend), Purmersteenweg 42 in Purmerend, ons centrale kantoor aan de Bevelandseweg 1 in Heerhugowaard en op onze website: Westzaan/Wormer/Wijde Wormer en De Waterlanden/Purmerend.