Hoe is Marken ontstaan?
De vorming van Marken als eiland hangt nauw samen met het ontstaan van de Zuiderzee. Omstreeks het begin van de jaartelling bestond alleen nog het veel kleinere meer Flevo, een binnenmeer. Vanaf de twaalfde eeuw verdwijnen grote delen van het land in zee. De Zuiderzee breidt zich uit tot aan de zestiende eeuw.
De vroegste geschreven bron over Marken is van Friese monniken afkomstig van Klooster Mariëngaarde bij Hallum, die rond 1230 een winter op het eiland doorbrachten. Begin veertiende eeuw bezitten de monniken twee boerderijen op het eiland en zijn rondom dijkjes aangelegd. De Hollandse graven breidden hun macht uit naar Waterland en West-Friesland. Ter financiering van een expeditie naar Friesland werd het Friese bezit op Marken geconfisqueerd in 1345. De expeditie mislukte en Graaf Willem IV sneuvelde.
Op dat moment waren er twee grotere bewoningsgebieden in de vorm van terpen, of werven zoals ze op Marken worden genoemd, aanwezig: de huidige Kerkbuurt en de Grote Kloosterwerf, die door afslag van de kust is verdwenen en waarvan de resten ten zuiden van het eiland in zee liggen. Over de ouderdom van de werven is weinig bekend. De oudste werven, de Kerkbuurt en de Kloosterwerf zijn waarschijnlijk in de loop van de veertiende eeuw opgeworpen. Langs de verbindingsweg tussen deze twee werven ontstonden andere werven zoals de Groote Werf, de Roosenwerf en de heuvel.
In de loop der eeuwen duiken er 27 namen van werven op. Daarvan zijn er nu nog vijftien aanwezig. Veel werven dragen mansnamen. Dit duidt er mogelijk op dat ze als plek voor één woning zijn begonnen. In de loop van de tijd zijn ze uitgebreid en dichter bebouwd. Dit hing samen met de overgang van een agrarisch bestaan naar een toename van visserij als bestaansmiddel. Het ontstaan van nieuwe werven hangt samen met de toenemende dreiging van het water. Delen van het eiland verdwenen in de loop der eeuwen in zee. De meest recente watersnoodramp van 1916 kostte 16 inwoners van Marken het leven. Naar aanleiding van deze ramp werd besloten tot afsluiting en inpoldering van de Zuiderzee. Sinds 1957 is Marken met een dijk verbonden met het vasteland.