Hooglanders waarschijnlijk voor laatste maal in Edam

[gallery type="slideshow" link="none" ids="130064,119638,119642,119641,119639"]

In het weekend van zaterdag 20 en zondag 21 september werd in alle media aandacht besteed aan de operatie Market Garden 70 jaar geleden. Wellicht voor vele oud strijders de laatste keer dat zij deze gedenkwaardige operatie uit de Tweede Wereldoorlog bij Nijmegen en Arnhem konden herdenken.

Een week eerder maandag 15 september bezocht een aantal Hooglanders (dorp bij Amersfoort) Edam. Wellicht ook voor de laatste keer, waar zij nog eens de bank in het oude stadhuis wilden zien. Waar hebben wij het over? Voor de meeste Edammers is deze gebeurtenis waarschijnlijk totaal onbekend.

Begin oorlog

Terug naar de meidagen van 1940. De Tweede Wereldoorlog stond voor de deur. Kans om ook deze keer neutraal te blijven werd wel gehoopt maar bleek niet realistisch. Het opperbevel in Nederland dacht aan een oude truc, delen van Nederland onder water te laten lopen om zo de Duitsers te vertragen of tegen te houden. Hierbij zou het dorp Hoogland het ook moeten ontgelden.

Geslacht

De bevolking moest hals over kop geëvacueerd worden. Boten werden gevorderd en de hele bevolking jong, oud en kinderen moesten zich in Spakenburg inschepen. Ook al het vee (3500 koeien) werd elders ondergebracht of geslacht. Soms verdwaald in de nacht kwamen de boten na een lange tocht in Volendam en Edam aan. Door onze gemeente werden al deze mensen bij de bevolking gehuisvest.

Koningshoeve

Ook de Koningshoeve in Edam kwam vol evacuees. Mevrouw N.Wiertz Ton heeft nog schriftelijke aantekeningen van welke gezinnen bij wie waren ingekwartierd. Toch heeft deze verplichte verhuizing maar een paar weken geduurd. Nederland had zich overgegeven en de Hooglanders konden naar huis.

Verwoeste huizen

Terug gekomen vonden zij 180 verbrandde en totaal verwoeste huizen terug. Het Nederlandse leger had zich ingegraven en moest een vrij schootsveld hebben was de verklaring. Toch zijn de weken in Edam en Volendam voor de Hooglanders heel bijzonder geweest. De gastvrije ontvangst en het medeleven hebben levenslange vriendschappen en blijvende contacten opgeleverd.

Terras Damhotel

Als dank schonken de Hooglanders een witmarmeren bank aan de Gemeente Edam-Volendam. Deze bank als tastbaar bewijs wilden een aantal hoogbejaarden Hooglanders nog eens zien. Hoe hecht de banden nog zijn bleek uit het feit dat zowel mevrouw Wiertz als mevrouw Hooghiemstra lucht van het bezoek hadden gekregen en ook om 11 uur aanwezig waren op het terras van het Damhotel om de mensen uit Hoogland te begroeten. Slechts twee van hen konden de twee trappen nog nemen in het stadhuis om daadwerkelijk nog eens op hun geschonken bank te gaan zitten.