Betty Franke achter de tuinpoorten van Groenlandje 14: “Ik werk met veel hoogteverschillen”

“De tuin is geen hobby meer, het is een passie; ik ben er altijd mee bezig”, vertelt Betty Franke. Samen met haar man Jim legt ze uit hoe je moet letten op zichtlijnen, wat het verschil is tussen mannen- en vrouwentuinen en waarom je de tuin vooral niet winterklaar moet willen maken. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.

Hoe lang wonen jullie hier?

“We wonen hier al 37 jaar”, vertelt Betty Franke. “De tuin was eerst anders, aan de voorkant was een siertuin met in het midden een grasveld en schommel voor de kinderen. Aan de achterkant hadden we een groentetuin, maar dat was altijd zo veel, we werden het zat. Alle dagen eten uit delen en niemand hoefde meer wat. De kinderen speelden niet meer in de tuin dus ging de schommel eruit en we besloten de tuin te gaan herstructureren. In 1995 is deze opzet ontstaan.”

Is de tuin je grootste hobby?

“Omdat de kinderen groter werden, had ik meer tijd en ben ik steeds meer met de tuin gaan doen. Je ziet natuurlijk niet voor niets zo vaak mensen van middelbare leeftijd met tuinen bezig, eerder is er geen tijd voor. De tuin is geen hobby meer, het is echt mijn passie, ik ben er altijd mee bezig. Ik kan geen boek op de bank lezen, ik zit dan alleen maar naar de tuin te kijken. Alleen op vakantie lukt het om een boek te lezen. Dan mis ik de tuin wel, ik neem hem altijd mee in mijn hoofd. Ik hou daarnaast ook van fotograferen, ik maak dan wel weer voornamelijk foto’s van de tuin.”

Hoe zou je de tuin omschrijven?

“Deze tuin is geen weelde aan kleuren en bereikt eigenlijk nooit een toppunt, maar gaat gewoon het hele jaar door. Alleen in november is de tuin een beetje troosteloos. Als in december de vorst komt en alles instort, blijven de structuren over en worden de hoogteverschillen zichtbaar, dat vind ik weer prachtig. Ik tuinier in lagen, zoals ze dat in vaktaal noemen. Er zitten verschillende lagen in de grond, in het voorjaar begint dat met de bollen tot de winterbloeiers in de winter. De opbouw van mijn borders is niet traditioneel oplopend van voor naar achter. Ik werk veel met hoogteverschillen, ik zet bijvoorbeeld een hoge plant aan de voorkant, maar zorg er wel voor dat deze transparant is, bijvoorbeeld een grasplant die bovendien voor een mooie lichtinval zorgt.”

Met welk idee is de tuin ontworpen?

“De tuin is vanuit huis ontworpen, omdat onze kamer lager ligt. Eerst liepen de paadjes in een acht, daardoor ontstonden twee eiland-borders waar je omheen kon lopen. Op zich hartstikke mooi, maar deze tijd van het jaar keek je vanuit huis tegen een grote, groene massa. De zichtlijnen moesten dus anders. Nu hebben we een golvend pad naar achter toe, de beplanting blijft laag zodat je er wel doorheen en overheen kun kijken. De planten zijn nu op het hoogst. Het snoeien doe ik pas in het voorjaar.

Dus de tuin wordt niet winterklaar gemaakt?

“In het voorjaar snoeien is beter voor de grond, de natuur en de beestjes. Het grove werk wordt verhakseld en gaat weer de tuin in, zodat het kan composteren. Dat is voor de dieren die onder de grond wonen fijn, het biedt een betere schuilplaats en beschermt de planten beter tegen de vorst, er zit een hele denkwijze achter en past binnen het ecologisch tuinieren. Het is dus onzin om de tuin winterklaar te maken, de tuin is dat al.”

Heb je een favoriete plant?

“Niet echt, hoewel ik wel erg hou van de darmera, die staan bij de vijver. Hij begint in het voorjaar met een lange steel met een roze bloem, dan komen de grote bladeren die in de herfst prachtig verkleuren. Ik let vooral op structuren van het blad. Jim houdt vooral van bijzondere planten en bloemen en ik kijk vooral naar de bladvormen, een bloem is mooi, maar een plant bloeit maar zo kort, het blad is er altijd.”

Hoe zorg je ervoor dat alles het goed doet?

“Planten laat ik uitzaaien, dan weet ik meteen waar hij zich thuis voelt. Soms lukt het niet met een plant op een bepaalde plek, en moet je hem verzetten, ik ben altijd in gesprek met de plant. Ik ga alleen niet de grond aanpassen, als het na drie keer niet lukt is het jammer, dan hoort hij hier niet. Dit is geen mannen-tuin. Ik kan zien of een tuin door een man of vrouw geregisseerd wordt. Mannen willen dominant zijn, de boel onder de duim houden, jij hoor daar niet dus eruit, creatieve mannen zijn trouwens een uitzondering. Vrouwen geven de planten veel meer vrijheid en laten ze juist gaan. Je kunt echt iemands karakter aflezen aan de tuin, het is een spiegelbeeld van jezelf. Het mooie is dat iedereen het moet doen zoals je dat zelf wilt, al zet je je tuin vol met kabouters.”