Wat is er zo speciaal aan Edam-Volendam, de gemeente met het minste aantal verhuizingen
Verhuizen kan behoorlijk stressvol zijn. Het beste zou zijn om direct naar een plek te verhuizen waar je nooit meer weg wilt. De perfecte woonplaats. Maar hoe vind je zo’n plek?
Om dat uit te zoeken, gingen we naar de plaats in Nederland waar mensen het minst vaak verhuizen: Volendam. Nergens in ons land zijn mensen zo honkvast als hier. Hoe komt dat? Wat maakt Volendam zo speciaal dat niemand er weg wil? En hoe vind je zelf zo’n plek waar je nooit meer weg wil? We spraken met de mensen die in deze bijzondere plaats wonen, in de hoop erachter te komen wat het geheim is van Volendam, de plek waar niemand vertrekt.
Gerrit (67) en Lies (69)
Sinds wanneer wonen jullie in Volendam?
Gerrit: Sinds 1996 wonen we waar we nu wonen. Hiervoor woonden we in een nieuwbouwwijk buiten het centrum. Lies: Ja, dat vond ik dus helemaal niks. Ik zei tegen Gerrit: ‘Je denkt toch niet dat ik hier blijf wonen!’ Toen zijn we verhuisd naar de Oude Kom, zoals het centrum hier genoemd wordt.
Wat maakt Volendam voor jullie de beste plek om te wonen?
Gerrit: Hier heb je nog echte sfeer. Dat nieuwbouwgedoe, daar waren we helemaal klaar mee. We waren echt op zoek naar iets ouds. Gelukkig is dat in Volendam nog te vinden. Willen jullie een glaasje sap?
Bedankt. Wat vinden jullie nou echt de belangrijkste factor bij het beslissen waar je wil wonen? Is de bereikbaarheid van je werk bijvoorbeeld iets waar je rekening mee houdt?
Gerrit: Nee, dat is niet zo belangrijk. We zijn nu met pensioen, maar ook vroeger, toen ik stucadoor was, reisde ik met plezier wat verder. En bovendien zaten mijn klanten overal. Op fietsafstand van familie zitten is dan veel belangrijker voor ons. Elke zaterdag komt de hele familie hier eten, en we hebben vaak feesten met familie en vrienden. Dat sociale, dat is erg belangrijk, dat mensen gewoon binnenvallen. Lies: Bij ons komt iedereen altijd over de vloer. Daarom gaan we hier ook niet meer weg, denk ik.
Annie (64)
Hoi Annie. Wat vind je van Volendam?
Het is een fantastische plek om te wonen. De sfeer, de gezelligheid, er is altijd van alles te doen. Wil je een ijsje trouwens? Handgemaakt door de buurman.
Wat zijn de dingen die je zoekt in de perfecte woonplaats?
Zeker die gezelligheid en bedrijvigheid. Het is echt een ons-kent-ons-sfeertje hier. Iedereen helpt elkaar, en dat zie je wel aan het aantal vrijwilligers in het dorp. Bijna iedereen doet wel iets van vrijwilligerswerk. Ikzelf doe al vijftig jaar vrijwilligerswerk in het buurthuis, vooral met kinderen. Nu hebben we bijvoorbeeld een grote speurtocht georganiseerd.
Saamhorigheid is heel belangrijk voor me. Dat gevoel dat iedereen voor elkaar klaarstaat. En al je familie dicht bij je in de buurt hebben wonen is ook prettig, hoewel dat soms ook mindere kanten heeft. Voor mij is het erg belangrijk dat alles op de fiets bereikbaar is. Je hebt alles wat je nodig hebt hier, dus als je wil, kun je altijd in het dorp blijven.
Het is ook fijn dat we zo dicht bij Amsterdam wonen, dat is toch een wereldstad. Maar ik zou de gezelligheid van Volendam daar niet voor willen ruilen.
Caro (24)
Hoi Caro. Wat vind je van Volendam?
Het is heel fijn wonen hier, misschien wat rumoerig, maar zeker gezellig. Vooral in de zomer. Het is wel echt een dorp, zowel in positieve als negatieve zin. Mensen roddelen wel veel, en houden zich bezig met onzinnige dingen. Maar iedereen staat wel écht voor elkaar klaar.
Wat vind je belangrijk aan een woonplaats?
Van mij hoeft het allemaal niet zo groot, ik vind het fijn als alles een beetje lekker bereikbaar is op de fiets. Vooral dat je je familie en vrienden op de fiets kunt bereiken.
Ik vind het in het algemeen denk ik wel fijn om in een dorp te wonen, dat je wel een beetje weet wie iedereen is en wat je aan elkaar hebt.
Martina (27)
Dag Martina, wist je dat Volendam de gemeente is waar het minste aantal mensen uit verhuizen?
Ja, natuurlijk! Kijk eens om je heen, zou ik zeggen. Het is toch heerlijk hier? Terrasjes, een gezellig volleybaltoernooi op het plein, wat wil je nog meer? Willen jullie wat drinken?
Dank je. Wat is er zo bijzonder aan Volendam?
Het heeft voordelen en nadelen. Mijn ouders hebben een restaurant gehad op de dijk, en mijn oma woonde hier midden op het plein in het centrum, dus die zijn allebei wel behoorlijk bekend in het dorp. Iedereen kent je dan, en ik ken iedereen in het dorp. Dat is wel heel leuk en gezellig. En het is ook de kracht van ons dorp: als er wat aan de hand is, als er bijvoorbeeld iemand ernstig ziek is, dan staat iedereen voor je klaar. Toen de buurman een hartaanval kreeg bijvoorbeeld, was binnen vijf minuten alles geregeld: eten voor de kinderen, een oppas, iemand nam de hond in huis…
Iedereen zorgt voor elkaar, maar iedereen let ook op elkaar. Je kunt dus ook niet echt uit de band springen zonder dat het hele dorp het erover heeft. Dat kan ook wel echt een nadeel zijn soms.
Wat vind je het mooiste aan Volendam?
Het is thuis. Ik woon hier al m’n hele leven, en ik vind het erg mooi om zo midden in het dorp te zitten. Ik laat gewoon mijn deur openstaan overdag, dat kan hier gewoon. Ik zou me niet kunnen voorstellen om ergens te wonen waar dat niet kan.
Over de Volendammers kunnen we een duidelijke conclusie trekken: het zijn uitermate gastvrije, gezellige mensen die het liefst hun knusse, veilige dorp niet uit komen. Maar wat kan je van hen leren als je ook zo tevreden wil wonen?
De allerbelangrijkste factor die de Volendammers zo gelukkig maakt is de nabijheid van vrienden en familie. Bijna iedereen die we spraken begon daar direct over: wat een weelde het is om de mensen waar je van houdt op loopafstand van je huis te hebben. Het gevoel dat je even bij elkaar kunt binnenwaaien is een factor die voor veel Volendammers van doorslaggevend belang is.
Het is zeker iets waar je rekening mee kunt houden bij je eigen zoektocht naar een plek om neer te strijken: als je je vrienden en familie om je heen hebt, is al het andere eigenlijk minder belangrijk. De Volendammers noemden bijvoorbeeld de afstand naar het werk vrijwel unaniem onbelangrijk. Wat maakt dat uurtje naar de randstad rijden nou uit als je ‘s avonds aan tafel kunt schuiven met vrienden en familie om je heen? Als we de Volendammers als maatstaf nemen, lijkt het de conclusie dat je beter dichtbij je sociale cirkel kan gaan wonen dan dichtbij je werk.
Wat ons daarnaast opviel is dat bijna niemand begon over de natuur en de architectuur die Volendam rijk is. Het water, het groen, de pittoreske haven en de typische kleine Volendamse huisjes lijken in elk geval voor de Volendammers minder belangrijk te zijn voor het levensgeluk dan menselijke relaties.
Hoewel het dorpsleven niet voor iedereen ideaal is, heeft het wel voordelen: een hechte gemeenschap, altijd hulp als je het nodig hebt, alles is dichtbij en op de fiets te bereiken. Maar die voordelen kunnen meteen ook nadelen zijn als je niet gecharmeerd bent van de sterke sociale controle, het geroddel en de relatieve rust van een dorp. Ga dus bij jezelf na wat beter bij je persoonlijkheid past: de anonimiteit en weidsheid van de stad, of de intimiteit en kleinschaligheid van een dorp.