De mensen achter… Het Fusietoneel

Zaterdag 22 oktober wordt in de Singel in Edam het toneelstuk Moeder door het Fusietoneel voor het eerst op de planken gebracht. Een uniek samenwerkingsproject tussen acht toneelverenigingen met een heuse tournee door de gemeente. Schrijversechtpaar Gré Hoogland en Thom van der Woude vertellen over de totstandkoming. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.

Hoe is dit gelegenheidsgezelschap ontstaan?

“Door de fusie van de gemeente Edam-Volendam en Zeevang zijn we nu acht verschillende toneelverenigingen rijk,” vertelt Gré Hoogland. “Elke club wilde wel iets doen met het feit dat dit jaar de watersnood 100 jaar geleden is en toen kwam het idee om samen iets te doen. Eigenlijk was iedereen meteen enthousiast, met de nodige voorzichtigheid, omdat dit voor iedereen nieuw was.”

Jullie hebben het stuk geschreven?

“Wij hebben al vijf stukken geschreven voor Ons Pogen, de toneelvereniging van Volendam, maar voor de anderen hadden ze nog niet eerder gewerkt met een echtpaar dat toneel schrijft. Gelukkig kregen we van iedereen het volste vertrouwen. We hebben het stuk wel een aantal keren tussendoor laten lezen aan de spelers die zeiden meteen: dit gaan we doen.”

Waar gaat Moeder over?

“Omdat de watersnood nu honderd jaar geleden is gebeurd, is er niemand meer die het kan navertellen. Wij hebben er daarom voor gekozen het zestig jaar later, in 1976 laten afspelen, dat maakt het voor ons interessanter. De watersnood speelt in een rol als herinnering van de moeder. Het stuk is komisch en serieus tegelijk en gaat over een moeder met twee thuiswonende dochters die haar verzorgen. Daar hadden we natuurlijk twee lieve vrouwen van kunnen maken, maar dat is oersaai. Daarom zijn het twee totaal verschillende karakters die elkaars bloed wel kunnen drinken en een moeder die het leuk vindt om te tegen elkaar uit te spelen.”

Hoe zijn jullie met de verschillende verenigingen te werk gegaan?

“Omdat we niet alle spelers kennen, zijn we bij alle verengingen langsgegaan om te kijken bij de repetities. Er hadden zich 24 spelers opgegeven, het stuk telt tien rollen dus we hebben gekozen voor twee groepen. De hoofdrol van de moeder wordt in beide uitvoeringen gespeeld door Riet Peereboom. Er zitten hele sterke spelers bij, dat is prettig als regisseur.” Thom vult aan: “Elke vereniging heeft een eigen cultuur, hoe ze met elkaar omgaan en wat ze gewend zijn. Door vooraf langs te gaan konden wij daar vast even van proeven en communicatiestoornissen tackelen. Binnen twee repetities met dit gezelschap hadden we echt onze eigen club en cultuur.”

Hoe werken jullie tijdens het schrijven samen?

Thom: “Vaak lopen we langere tijd met een idee rond, daar praat je samen over dan ontwikkelen de personages zich vanzelf. Als de personages er zijn, willen die dat het verhaal verteld gaat worden.” Gré: “Schrijven is ook discipline, je moet er gewoon voor gaan zitten. Dus elke zondagmiddag is het bij ons vaste prik; dan gaan we schrijven. Een idee voor een nieuw stuk hebben we alweer klaar liggen.”

Waar komt de inspiratie vandaan?

Gré: “We zijn altijd naar mensen aan het kijken, ik zeg wel eens, we schrijven niet, we registreren. We putten uit ons eigen leven en zetten dat in de context van een verhaal. Mijn zus is altijd een beetje zenuwachtig om te ontdekken wie er dit keer weer in verwerkt zitten. Het is zelfs zo erg, dan mensen soms stilhouden als ik ergens binnenkom.”

Hoe gaat het nu verder met de samenwerking?

“Hopelijk wordt dit een succes, het stuk verdient dat ook. De energie van de spelkers en de kwaliteit van het spel is ongekend. Mede dankzij de prettige samenwerking is het project voor mij al geslaagd. In de toekomst kunnen we hopelijk vaker samenwerken. In Volendam missen we bijvoorbeeld wat oudere manlijke acteurs, nu is ons netwerk groter en kun je eerder iemand vragen buiten de vereniging.” Thom vult aan: “Het mooiste vind ik dat dit projecttheatergezelschap is losgeweekt van de vereniging. Ze spelen met elkaar vanwege het stuk en niet omdat ze voor een eigen clubje op de planken staan in een eigen zaaltje. Dat is ook wel spannend omdat we nu steeds de decors moeten opbouwen.”

Ben je tevreden?

“Omdat ik het ook regisseer, kom je nu op een moment dat je een beetje begint te twijfelen. Ik ken elk woord, ik heb het zo vaak gelezen en doorgewerkt, dus nu vraag je je af: is het wel echt leuk? Maar dat hoort er ook een beetje bij. Ik kijk er nu vooral naar uit om te beginnen, ik ben er nu anderhalf jaar mee bezig en wil nu wel eens resultaat zien. Het stuk en de spelers zijn klaar, ik wil het toneel op, van mij morgen we morgen in première.”

Voor meer informatie en kaarten bezoek de facebookpagina.