Edam-Volendam komt met uitgebreide visie op openbare ruimte
Met als doel de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren heeft het gemeentebestuur van Edam-Volendam recent een conceptvisie ontwikkeld. Die moet recht doen aan het historische karakter van de verschillende kernen. Een ambitieus plan dat de verblijfskwaliteit voor zowel bezoekers als bewoners fors moet vergroten.
Wethouder Wim Runderkamp heeft een jaar geleden diverse fietstochten met belanghebbende partijen georganiseerd, waaronder de historische verenigingen, VVV’s en ondernemers. Onder meer met die informatie is een bureau aan de slag gegaan. Om de samenhang, identiteit en leesbaarheid van de openbare ruimte te waarborgen en te versterken wordt de visie voor de toeristische kernen vertaald in een praktisch handboek. De komende jaren zal er naar dit toekomstbeeld toe gewerkt worden. Met de visie wil de gemeente af van ad-hoc oplossingen. “Er treedt dan snel verrommeling op door een te grote verscheidenheid aan gebruikte materialen, objecten en toepassingen.”
Minder auto’s
Een rondgang door Edam gaf op hoofdlijnen het volgende commentaar: De sfeer is goed maar er moet meer aandacht komen voor fietsparkeren. Ook heerst de wens voor een openbaar toilet, extra bankjes, blijvend gratis parkeren, minder auto’s binnen de vesting, een voetpad (vesting) rond de stad en betere bewegwijzering. Zowel het Damplein als de Kaasmarkt hebben extra aandacht nodig. De entree van de Baanstraat zou bij de komst van een nieuwe wijk langs de Baandervesting omgelegd moeten worden.
Visafslag
In Volendam werd eveneens gewezen op een extra openbaar toilet, aandacht voor fietsparkeren en minder validen, betere spreiding van toeristische bezoeker en buspassagiers, meer klederdracht en benutten van de Visafslag. Ook het Europaplein moet een ‘goed plein’ worden, al staat vermeld dat de Dijk het echte plein van Volendam is. Zowel de (uitstraling van de) zaterdagmarkt als de bewegwijzering kunnen beter.
Bootverbinding
Om de verschillende identiteiten te versterken of te verbinden zijn er verschillende ideeën ingediend. Zo kun je via een bootverbinding op het Markermeer Volendam, Edam en de Zeevang met elkaar verbinden. Ook kan voor wandelaars de Lokkemientjesweg worden doorgetrokken als voetpad. Materiaalgebruik voor wegen moet aansluiten bij het karakter van de plek. Het rapport geeft de voorkeur aan minder bewegwijzering in de gemeente. En wat overblijft moet eenduidiger. Een ander plan is de ervaarbaarheid van de IJe te vergroten.
De visie gaat tot op detailniveau in op de toekomstige wensen om de openbare ruimtes te verbeteren: klinkerkeuze, groen, verlichting, stoepen en stroken, straten, stegen en pleinen; alle buitenruimten binnen de historische kernen worden omschreven en krijgen aanbevelingen om de verschillende ruimten te verbeteren.
Centrum Edam
Een van de ideeën is om de breedte van de hoofdstraat iets terug te brengen, afhankelijk van de rijrichting. ‘Door het terugbrengen van de breedte ontstaat meer ruimte voor de voetganger en wordt de rijbaan optisch versmald, waardoor de snelheid van het gemotoriseerd verkeer omlaag gaat.’ Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.
In het plan wordt meer ruimte gemaakt voor stoepen. Voor de Edamse Voor- en Achterhaven wordt voorgesteld om de rijrichting aan te passen naar eenrichtingsverkeer. Hiermee komt er meer ruimte voor voetgangers en zal de snelheid van het gemotoriseerd verkeer omlaag kunnen. Terwijl de privéstoep in ere wordt gehouden, moeten aanpassingen zorgen dat conventionele trottoirs plaats maken voor een gelijkvloers straatprofiel. Het beeld wordt hiermee eenduidiger en rustiger.
De visie wil de parkeerdruk in Edam verlichten door buiten het centrum parkeerplaatsen aan te leggen. Hierover volgt onderzoek. Ook wordt gekeken of de Kaasmarkt en de Eilandsgracht autovrij kunnen worden gemaakt. Bomen langs grachten moeten uit één boomsoort bestaan.
Voor de Kaasmarkt wordt gedacht aan trappen naar het water. Een grote boom richting hoek Prinsenstraat moet voor afbakening zorgen en parkeren vervalt. Op die locatie komt een grote lange bank.
De Dam moet beter aansluiten bij het straatprofiel. De trappen naar het water zouden moeten worden verbreed en de bankjes op de Dam hersteld. De paaltjes zouden moeten worden vervangen door een opstap. Verder bestaat het idee om op het plein een kleine drinkfontein aan te leggen ter hoogte van het raadhuis.
Auto’s worden geweerd door een opstap waar ook op gezeten kan worden.
Ook voor het Jan van Wallendalplein wordt gedacht aan een drinkfontein. Hier zou de randbeplanting verwijderd moeten worden, een randband toegevoegd en paaltjes verwijderd. Spelen op het plein komt centraal te staan.
Nabij het Oorgat ligt er een plan om het ‘Indianendorp’ op te waarderen met een langwerpig speelelement onder de bomen. Woonboten langs het Oorgat en de Oosterkade dienen volgens de visie verplaatst te worden. Daarmee komt de weg vrij voor een publieke trap naar het water.
Door bomen en bruggen aan te lichten kunnen de voormalige poorten en entrees rond Edam gemarkeerd worden.
Centrum Volendam
In Volendam moeten de verschillende type straten en inrichtingen (weer) worden teruggebracht tot drie principeprofielen; de dijk, achter de dijk en de woonstraten, aangevuld met specifieke profielen voor Meergracht, Edammerpad, Zeestraat, Julianaweg en het Doolhof.
Voor het reguliere en toeristische busverkeer zou het wenselijk zijn om aan de Julianaweg, aan het begin van de Zeestraat, een goede afzetplaats te realiseren. Aan zowel de zuid- als oostkant moeten de parkeervoorzieningen verbeterd worden. Het Zuideinde zou in dat kader moeten worden opgewaardeerd. De dijk kan worden verbeterd met extra bezienswaardigheden en voorzieningen en een hoogwaardige inrichting. De verschillende dijkopgangen moeten worden aangepakt.
Meer groen langs de Julianaweg, de Zeestraat, Meergracht en Edammerpad en duidelijke paden langs het voormalig Volendammermeer, zijn opties om de openbare ruimte te verbeteren. Dat geldt ook voor eenduidig klinkergebruik over de gehele dijk, inclusief helling. Extra trappartijen langs de dijk zijn een leuke aanvulling, meldt het rapport.
Ook achter de dijk moet het klinkergebruik eenvoudig zijn en eenduidig. Voor het Doolhof zou het aanbrengen van stoepjes kunnen zorgen voor een betere afbakening van het privédomein. Langs de Meergracht moeten meer wilgen komen. Ook de missende bomen langs de Edammerweg worden volgens de visie aangevuld. Een nieuwe voetgangersverbinding van de Calkoengracht over de parkeerplaats van de AMVO naar de Julianaweg ondersteunt deze verbinding. De hekken langs de Meergracht zouden kunnen verdwijnen.
Een ander aandachtspunt vormt de achterkant van veel bedrijven in het centrum. Veelal rommelig en gesloten, tuinen zijn in de loop der jaren dicht gebouwd. Het rapport pleit voor een opwaardering van deze gebieden.
Kleinere pleinen zouden autovrij moeten worden. Met meer bomen en doorgaande verharding krijgen deze plekken een heel andere uitstraling. Op sommige locaties kan meubilair (grote tafels en banken) worden ingepast.
Stoere houten banken zonder leuning geven ook nieuwe functies langs het onderste deel van de Haven. Brede trappartijen tussen dijk en havenniveau versterken de relatie tussen beide gebieden. Zoveel mogelijk eenduidige verlichting komt het straatbeeld in Volendam ten goede! Voor diverse gebieden moeten een specifieke lamp en armatuur komen.