Hobrede vanmorgenvroeg

Gevonden in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren, een ander verhaal.

Groter taalgeleerde dan Van Ginneken heeft Nederland in de jongste eeuw misschien niet voortgebracht’, aldus Jan Rogier in zijn ‘Terugblik’ op de jaren 1923-1973 van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Volgens de Nijmeegse hoogleraar Jos Schrijnen was Van Ginneken ‘een gek’ en naar het oordeel van W.H. Nolens - voorzitter van de katholieke fractie in de Tweede Kamer - een ‘megalomaan’.

Desalniettemin bleef prof. dr. Jac. van Ginneken S.J., volgens opnieuw Rogier, ‘tot zijn dood op 22 oktober 1945 de glorie der universiteit’ (Rogier 1974:26, 27). De internationaal vermaarde taalkundige Roman Jakobson herdacht Van Ginneken nog in 1961 als ‘a scholar of amazing energy, versatile erudition, and creative imagination’ (Jakobson 1962xxvi).

Van Ginneken werd door veel leerlingen op handen gedragen.Waardoor komt het dat Van Ginneken (vooral in Nederland) onmiddellijk na de obligate necrologieën eenvoudig doodgezwegen werd? A.M. Hagen, ‘kritisch bewonderaar’ van Van Ginneken, heeft vorig jaar aangetoond dat dit grotendeels terug te voeren is op ‘een lokale professoren-kinnesinne’ (Hagen 1998:22, 28), maar iets eerder, in 1995, gaven de emeriti H. Schultink en A. Weijnen te kennen Van Ginnekens werk na de oorlog uit de weg te zijn gegaan omdat ‘er iets niet deugde’, respectievelijk omdat je de kans liep voor fascist uitgemaakt te worden (Van der Stroom 1996:111-113).

Het heeft iets ergerlijk arrogants iemand van wiens leven men op enkele feiten na niets weet en die geen politieke of militaire rol heeft gespeeld en zich niet schuldig heeft gemaakt aan wangedrag, tientallen jaren na het einde van de Tweede Wereldoorlog minutieus de maat te willen nemen van zijn toenmalige houding. Dat is dan ook geenszins de bedoeling van deze bijdrage. Wel probeer ik mogelijke oorzaken rond de postume boycot van Van
Ginneken aan te wijzen en die moeten blijkbaar in de jaren 1940/1945 gezocht worden.