Arnold Mühren vond palingsound 'een verschrikkelijk woord'

Wat begon als een spottende verwijzing naar het vissersdorp Volendam, groeide uit tot een nationaal fenomeen. Arnold Mühren van The Cats over 50 jaar palingsound. ,,We vonden het een verschrikkelijk woord."

[caption id="" align="alignleft" width="232"] Willem van Kooten[/caption]

Het verhaal is genoegzaam bekend, maar opgewarmd smaakt het kliekje nog altijd lekker. Het was Willem van Kooten, alias de vermaarde Veronica-diskjockey Joost den Draaijer, die de term 'palingsound' in de tweede helft van de jaren 60 voor het eerst bezigde.

Klik hier voor het hele artikel op de site van het AD.

Dat kwam zo: als Jan Buijs, manager van de Volendamse The Cats, naar Hilversum afreisde om een nieuwe single van zijn groep onder de aandacht van de diskjockeys te brengen, nam hij steevast een kistje paling mee om de platendraaiers gunstig te stemmen met de lekkernij uit de Zuiderzee. Van Kooten moet, toen hij weer met een bosje vette alen werd bedacht, hebben geroepen: 'Aha, dat wordt weer palingsound vandaag'.

Arnold Mühren

,,Zo moet het ongeveer zijn gegaan", zegt Arnold Mühren (73), bassist, zanger en componist van The Cats en eigenaar van Studio Arnold Mühren, nog altijd een der beste opnamestudio's van Nederland. ,,Maar we vonden het een verschrikkelijk woord. Het deed ons denken aan de Volendamse folklore van wijde broeken en klompen. The Cats zongen in het Engels, we wilden serieus worden genomen als beatgroep. Uiteindelijk werd palingpop een geuzennaam. Niet alleen voor ons, maar ook voor vele andere Volendamse muzikanten."

The Cats, in het bijzonder Arnold Mühren, stonden aan de wieg van de palingsound of, in allitererend Nederlands, palingpop.

Iconisch

Hij schreef nummers voor The Cats die tot de allermooiste en de typerendste uit het oeuvre van ruim 300 liedjes behoren: Lea, waarover dadelijk meer, Why, Marian en het iconische One Way Wind uit 1971 dat inmiddels 180 (!) keer is gecoverd door andere artiesten. ,,Fanatieke fans van The Cats die alles afstruinen, ontdekten zelfs een obscuur exemplaar in het Russisch."

Maar wát nu exact de palingsound bepaalt? Arnold Mühren laat het aan anderen over daarover te oordelen. ,,Zeg jij het maar."

Een poging derhalve. In elk geval is het uiterst populaire geluid daar aan de boorden van het IJsselmeer zeer melodieus, ligt het accent op harmonieuze (koor)zang, is men bepaald niet vies van een stevige dosis orkes-tratie en gaat men evenmin dramatiek in tekst en muziek uit de weg.

De arrangementen en productie zijn traditioneel uiterst verzorgd, bij sommige liedjes zelfs aalglad. 'Volkse edelkitsch', volgens sommige critici.

De palingsound is veeleer pop dan rock, al sloegen met name The Cats ook geregeld bruggen naar andere genres. O ja, en veel, zeer veel beoefenaars van het genre luisteren naar achternamen als Schilder, Mühren, Veerman, Smit, Keizer, Kwakman en Tol.

In het kielzog van Volendams grote zonen (de groep verkocht wereldwijd ruim 13 miljoen singles en albums, van Duitsland tot Indonesië) kwamen groepen als Maddog, BZN, Left Side en Next One op.

Veerman

De palingsound bleef in de familie met de solocarrières van Piet Veerman, Jan Keizer en Annie Schilder. Maribelle, Nick & Simon, Jan en Monique Smit hielden ieder op hun eigen wijze de typische Volendamse muziekstijl in ere.

De 3JS, eveneens musici uit de boezem van Volendam, waren evenwel not amused toen zij gemakshalve ook onder de palingsound werden geschaard. Alsof iedere Volendamse artiest automatisch palingpop praktiseert.

Lea, de nummer 1-hit van The Cats uit 1968 en door onder anderen James Last gecoverd, mag zonder twijfel het gaafste voorbeeld van de palingsound heten. Een pure ballade met zang van Piet Veerman, wiens stem druipt van het pathos en wordt ondersteund door sentimentele strijkers. Een prachtsingle. Een liedje met een verhaal bovendien.

Arnold Mühren: ,,Ik droeg het nummer op aan een fan van ons, Lia Vertelman. Zij overleed als gevolg van een verkeersongeluk en dat greep mij nogal aan. Ik heb het nummer voorgelegd aan haar moeder en zus en uitgelegd dat, mocht hij een hit worden, zij daarmee op de radio zouden worden geconfronteerd. Gelukkig vonden ze het een mooie, waardige herinnering aan hun dochter en zus."

Broedplaats

Dat Volendam nog altijd een broedplaats van talent is, heeft volgens Mühren alles te maken met 'de muzikale infrastructuur' die het dorp met de onweerstaanbare opkomst van de palingsound bezit. ,,Het stikt hier van de bandjes'', legt hij uit. ,,We kennen zelfs een Volendammer Top 1.000 waarin alleen nummers van Volendamse makelij staan."

Veel lokale muzikanten repeteren of nemen op in zijn studio's. Ook (inter)nationale vakbroeders weten de weg naar Mühren te vinden. De grote commerciële successen van Marco Borsato werden er opgenomen. Popmusici als Herman Brood, Gordon, Jan Akkerman, Waylon, André Hazes, Acda en De Munnik en zelfs de Britse skagroep Madness en de Amerikaanse hiphopster 50 Cent togen naar Volendam voor het maken van opnames voor hun nieuwe albums.

De herinnering aan The Cats wordt in ons land nog altijd levend gehouden door twee coverbands: Tribute to The Cats Band en The Cats Aglow, naar het gelijknamige album van The Cats uit 1971.

,,Tribute to the The Cats Band uit Volendam vulde met gemak Afas Live, de voormalige Heineken Music Hall in Amsterdam. Daar gaan toch 6.000 man in. Heel soms treed ik met een van de bands op. Voor één of twee liedjes."

Die optredens doen hem goed. ,,Het mooiste was dat ik laatst een keer op het podium Why meezong, maar een paar zinnen met elkaar verwarde. Terwijl die jongens mijn liedjes tot in de perfectie kennen."