Voormalig rijksbouwmeester Tjeerd Dijkstra: “Serieus onderzoek naar renovatie stadskantoor voorafgaand aan besluit”
Het plan om een nieuw stadskantoor te bouwen in Edam-Volendam nabij de CAI-mast leidt tot flink wat vragen, discussies en ongenoegen. De raad moet zich donderdag uitspreken over de beoogde locatie: nabij de Cai-mast tussen Edam en Volendam. Inwoner Tjeerd Dijkstra (voormalig rijksbouwmeester en nog steeds actief als architect) meent dat de raad pas echte keuzes kan maken indien alle opties serieus zijn onderzocht. “Zoals de mogelijkheid om het huidige stadskantoor te renoveren en uit te breiden en daarnaast ook om het vergadercentrum in het HHNK-complex in gebruik te houden..”
Dijkstra heeft berekend dat renovatie en uitbreiding van het bestaande stadskantoor aanzienlijk goedkoper uitvalt dan de voorgestelde nieuwbouw, zelfs als bij het stadskantoor een ondergrondse parkeergarage nodig is om voldoende parkeerruimte te houden. “Maar dat is niet het belangrijkste: duurzame keuzes maken door ‘hergebruik’, rekening houden met onvermijdelijke regionale ontwikkelingen, zorgvuldig omgaan met het stadsgezicht van Edam en behoud van schaars groen, zijn in mijn ogen minstens zo belangrijk.”
Op tafel komt een uitgewerkte tekening en berekeningen die de leidraad vormen voor het gesprek. “Ik ben uitgegaan van de cijfers en gegevens van de gemeente die de basis vormen voor het plan om een nieuw stadskantoor te bouwen. Die gaan uit van in totaal 4850 m2, waarvan ca 800 m2 voor de raadszaal en andere overlegruimten voor het gemeentebestuur en ruim 4000 m2 kantooroppervlak. De totale kosten hiervoor komen, samen met de inrichting en de parkeervoorzieningen neer op 16,5 miljoen euro.
De studie van de Edamse architect gaat uit van renovatie van het huidige stadskantoor aan de W. van de Knoopdreef in Volendam. “Over het hele oppervlakte kan er een tweede verdieping bij. De vergaderruimte kan als een uitbreiding van twee verdiepingen links van de huidige ingang gelegd worden. Ook komt er aan de noordzijde nog wat kantoorruimte bij.”
Op deze wijze kan - met enige creativiteit - voldaan worden aan de voorliggende eisen om meer medewerkers te herbergen. Omdat een deel van de toch al beperkte parkeerruimte verloren gaat bij uitbreiding, voorziet de studie van Dijkstra - naast de ruim 40 bovengrondse parkeerplaatsen – in nog eens 60 ondergrondse parkeerplaatsen. Met de ingang aan de voorzijde van het stadskantoor. “Honderd parkeerplekken is voldoende als je uitgaat van de norm van 2,5 plaats per 100 m2 kantooroppervlak. Voor wat de vergaderruimten betreft ga ik uit van dubbelgebruik. Daar bedoel ik mee dat de parkeerplaatsen die nodig zijn voor vergaderingen niet extra hoeven te worden ingepast, zoals dat wel gebeurt bij het nieuwbouwplan. Raads- en andere bestuurlijke vergaderingen vinden ’s avonds plaats en dan is er voldoende parkeerruimte.”
Bottleneck voor het plan vormt de hoogte. “Het bestemmingsplan laat niet meer dan tien meter toe. In mijn studie wordt dat een kleine meter hoger. Hiervoor heeft de gemeente een ontheffing nodig. Maar als ik dat vergelijk met de komst van een groot stadskantoor aan de Dijkgraaf Poschlaan dan is dat een relatief probleem dat op te lossen valt.”
Een alternatief is om geen vergadercentrum te bouwen. “Want die is er al in Edam. Je zou dan het huurcontract kunnen verlengen of het vergadergedeelte overnemen. Die optie bespaart dan weer veel geld. En zorgt ervoor dat een beeldbepalend pand in het beschermde stadsgezicht van Edam, feitelijk de entree van de stad aan de zuidkant, blijft bestaan, want anders dreigt sloop.”
“Hoe dan ook, de opties die ik heb uitgewerkt zijn flink goedkoper dan nieuwbouw.” Dijkstra spreekt over 1,5 miljoen bij renovatie inclusief een nieuw vergadercentrum aan de Knoopdreef en zelfs 4 miljoen euro indien je met de huidige eigenaar van de HHNK-panden tot overeenstemming komt over verlenging van de huur van het huidige vergadercentrum in Edam.”
“Het gemeentebestuur noemt duurzaamheid een prioriteit. Dan moet je eerst wel alle opties goed onderzoeken alvorens je op een weiland weer een groot nieuw gebouw gaat plaatsen. Renovatie betekent dat je het bestaande stadskantoor gewoon in gebruik houdt. En het betekent ook dat je voor de iets langere termijn alle opties openhoudt, dus vrij bent om in een later stadium keuzes te maken in het kader van bestuurlijke regionalisering.”
Want dat is in de ogen van Dijkstra onvermijdelijk: de Metropoolregio Amsterdam vraagt in de toekomst om een veel intensievere regionale samenwerking. “Denk aan de woningnood, aan de onvermijdelijke groei van Purmerend en Zaanstad nu Amsterdam aan zijn grenzen komt. Denk ook aan de nieuwe gemeentelijke samenwerkingsvormen die dat ook voor de Waterlandse gemeenten met zich mee zal brengen. Het gevolg is dat je voor gemeentelijke huisvesting niet al te ver vooruit kunt plannen want de ontwikkelingen gaan steeds sneller.”
Dijkstra vindt dat de gemeenteraad donderdag niet zomaar even ‘ja’ kan zeggen op de enig overgebleven optie om te bouwen nabij de Dijkgraaf Poschlaan. “Het is in ene wel heel snel gegaan. Het gaat hier bovendien om gemeenschapsgeld dat ook aan andere zaken kan worden besteed. Je moet een fundamentele keuze kunnen maken op basis van je beleidsuitgangspunten en van grondig onderzoek. Bestuurlijk prestige mag niet de doorslag geven.”
Dat is volgens Tjeerd Dijkstra alleen maar mogelijk door renovatie van het stadskantoor en blijvend gebruik van de bestaande raadszaal als serieuze opties mee te nemen. ‘Mijn berekeningen zijn aan de voorzichtige kant. Met name de extra verdieping op het stadskantoor kan - nog goedkoper uitvallen. Mocht na grondig onderzoek en afweging van alternatieven blijken dat nieuwbouw aan de Dijkgraaf Poschlaan toch de beste optie is, dan zij dat zo! Maar ik verwacht dat niet.”