Realisatie van Sobbeland Volendam (deel 2)
Reeds in 1961 ageerde Wim Kwakman (de Mop) tegen de erbarmelijke situatie op en rondom het recreatieterrein van het Slobbeland De begrenzingssloot, die in eerste instantie dienst moest doen als waterreservoir van de brandweer, werd min of meer gedempt door massaal gestort huisvuil, visafval, bouwafval en wat dies meer zij. De begrenzing aan de overzijde van het recreatiepark betrof een vuilnisbelt. Het was de VJB menens en de burgers werden opgeroepen om het recreatiepark te steunen middels collectes. In 1962 volgde de huis-aan-huis drinkglazenactie. Mede door deze collecte kreeg het ‘comité kinderbad’ uiteindelijk het benodigde budget bij elkaar voor de realisatie van een tweede kinderbad.
Het intensieve vrijwilligerswerk o.l.v. de VJB, tijdens de maandenlange strenge winter van 1962-1963, werd beloond met welkome inkomsten ten bate van een gezuiverd instructiebad, plus ijzeren speelattributen op het recreatieterrein van Slobbeland. De VJB- en zwembadbestuurders ondernamen na de winter van 1963 initiatieven om voornoemde plannen zo spoedig mogelijk te realiseren. Zo werd een bezoek gebracht aan een zwembad in Andijk en werden gesprekken gevoerd met RESPO: een leverancier van een instructiebaden.
Alle pogingen om de beschikbare opbrengsten dankzij de VJB-activiteiten een instructiebadbestemming te geven strandden doordat het toenmalige College van B&W onder leiding van burgemeester Boelens, in eerste instantie, geen toestemming verleende. Uiteindelijk nam de gemeente het initiatief van de VJB over en na twee jaar werd het zwembad gerealiseerd door een plaatselijk aannemingsbedrijf. Het instructiebad werd in 1965 dankbaar in gebruik genomen. Echter, de kosten en het onderhoud bleken een veelvoud van de nietgemeentelijke exploitatiebegroting, voortvloeiend uit de VJB-activiteiten.
[caption id="" align="alignright" width="400"]
De belangstelling voor het nieuwe instructiebad was ongekend groot, nadat het in 1965 werd geopend.[/caption]
Een werkgroep met o.a. Piet Schilder (Kos), Jaap Kras, Ab Veerman (Bommie), Thames Molenaar, Jan Tuijp (Okke) en Thoom Schilder (Kos) belastte zich met het realiseren van speeltuinattributen van ijzer. Veel toestellen werden samengesteld uit een partij afgekeurde gaspijpen, die Evert Smit kreeg aangeboden. De Volendamse werknemers van de staalgigant Stork kochten daarop de stalen pijpen in tegen een gunstige prijs. De stalen pijpen werden omgevormd tot schommels, een familieschommel, een loopton, draaimolens, turnrekken en een spectaculaire glijbaan, uitmondend in het IJsselmeer.
Hein Tol is de klusjesmannen hierbij zeer ter wille geweest doorkeer op keer zijn werkplaats ter beschikking te stellen. Staalbedrijf Siem Steur heeft zijn steentje bijgedragen door de grote glijbaan te ‘scoperen’ (beschermen tegen oxidatie). De kosten van de materialen werden gedekt met de opbrengsten van de Persil-emmertjesactie.
[caption id="" align="alignleft" width="400"]
Bij stevige oostenwind liep het Slobbeland regelmatig onder water, door de afwezigheid van de houtribdijk en een adequaat drainagesysteem.[/caption]
Met vereende krachten
Het zwembadbestuur kreeg vanaf de jaren‘60 fanatieke medewerking van jongeren en het Volendammer bedrijfsleven. Zij vormden het fundament van de vele activiteiten, uiteindelijk resulterend in een hygiënisch verantwoord zwem- en recreatiecentrum. Het slopen van de vermaledijde ‘scheiding der seksen’ was een eerste daad van de recreatieve omwenteling. Tevens werden halverwege de jaren ’60 voorbereidingen getroffen met het heien en vervolgens het bouwen van stenen douche- en verkleedhokjes op de inmiddels opgehoogde grond op het Slobbeland.
Deze aanvankelijk torenhoge hoop gemeentegrond is op een vroege zaterdagmorgen, door een groep van zo’ n 40 jongeren - met door Hein Schilder beschikbaar gestelde kruiwagens - verplaatst naar het bouwterrein. Maandagochtend ontdekte gemeenteopzichter van Oostveen dat degrond van de gemeente als sneeuw voor de zon verdwenen was.
Toen de gemeenteopzichter verhaal ging halen bij Wim Keizer en stelde dat de grond op vrijdag nog aanwezig was, antwoordde de Slobbelandbestuurder: “Dat klopt, de grond is nog steeds aanwezig maar is verplaatst als ondergrond voor de nieuwe douche- en verkleedhokjes!” De gemeenteopzichter stelde geen verdere vragen en antwoordde: “Zo dan weet ik genoeg. Het heeft in ieder geval een goede bestemming!” Hij fietste lachend weg, niet wetende dat er nog geen bouwvergunning was aangevraagd.
[caption id="" align="alignleft" width="369"]
Een aantal vrijwilligers van het Slobbeland poseert op de nieuw gerealiseerde glijbaan, waar dankbaar gebruik van werd gemaakt.[/caption]
Bouwwerkzaamheden
Na het ophogen van het bouwterrein voor de bouw van de douche- en verkleedhokjes, werd direct begonnen met het in de grond slaan van zo’n40 palen, geschonken door plaatselijke bouwbedrijven.
Vele afgekeurde palen van Hein Schilder (Madoet) vonden hierbij nuttige grond. De palen werden met een handheistelling o.l.v. Jan Koning (Trudo), Jan Veerman (Bun), Dick Steur (Koen), Kees Kroon (Aris) en Crelis Veerman (Blubber) tijdens noodweer de grond ingeslagen.
Het vlechtwerk werd verzorgd door een werkgroep met o.a. Jaap de Wit en Kees Kroon. Na het vlechtwerk werden de bekistingen volgestort met beton. Tientallen jongeren liepen met kruiwagens heen en weer om het beton vanaf de betonwagen op de Slobbelandweg naar de bouwplaats te transporteren.
Tekst gaat verder onder de foto's.
[caption id="" align="alignleft" width="255"]
De metselaars van de nieuwe douche- en kleedcabines: Jan Veerman (van ‘t Gat) en Evert de Wit.[/caption]
[caption id="" align="alignnone" width="653"]
De betonnen vloer is gelegd waarop in een later stadium de kleedcabines werden gebouwd. Op de voorgrond is de voormalige koek-en zopietent te zien.[/caption]
[caption id="" align="alignnone" width="830"]
Op de plattegrond uit 1968 is het instructiebad met het nieuwe douche- en kleedgebouw te zien.[/caption]
Situatie Zwembad Slobbeland in 1968. Van l.n.r.: Camping Jaap Jonk, de bijna dichtgeslibde Nieuwe Haven, het instructiebad met gezuiverd water, de door vrijwilligers gebouwde nieuwe douche- en verkleedcabines, de glijbaan naar de zee gemaakt door werkgroep o.l.v. Piet Schilder (Kos) en betaald van de opbrengst van persilkaarten, de controle- en snoepverkoop tent, het nog niet tot het recreatiepark behorend deel dat later werd opgehoogd met de grond van de Edammer vuilnisbelt en tot slot de fundamenten van het eerste Volendams Museum en café van Nicolaas Kroeze.
Het stellen van het timmerwerk geschiedde heel secuur door meester Jan van Loon. De groep metselaars en voegers - o.a. Henk Buijs, Jan Veerman (later van ’t Gat), Cor en Bout Kemper, Klaas Veerman (Bun), Hans en Bruin Tuijp (Kittte), Jan Tol (Stijn), Gerrit Veerman (Pen) en nog vele andere bouwvakkers- realiseerden naast de douche- en verkleedcabines tevens een opbergruimte en verkoopgelegenheid voor snoep en frisdrank.
[caption id="" align="alignright" width="400"]
Een drukte van belang tijdens een zomerse dag rond 1970 Het professioneel ogende recreatiepark Slobbeland is inmiddels een begrip voor de recreërende Volendammers.[/caption]
De inzet van grond- en bouwbedrijf Tuijp & Mastenbroek en haar werknemers was onmisbaar voor de uitbreiding en instandhouding van het recreatiecentrum Slobbeland. Vele grond- en vervoerklussen werden met de shovel aangepakt door Jan Veerman (poppekast). Thoom Veerman en Frans Heesters waren, naast de andere werknemers, dikwijls paraat bij het straatwerk.
Dankbaarheid aan vrijwilligers
Maandenlang waren de vrijwilligers soms dagelijks, maar vooral op zaterdagen, belangeloos aan het werk om van het provisorische recreatieterrein een ideaal recreatiecentrum te maken. Naast het vele vrijwilligerswerk was de totstandkoming van het recreatiecentrum afhankelijk van sponsoring en schenkingen uit het bedrijfsleven. Op zaterdagen was het na afloop ‘2 halen’ in de Joppekop. Voor eigen rekening weliswaar.
Na het klaren van de klus werden de talrijke vrijwilligers en gulle gevers beloond met een groot feest, georganiseerd in het Sint Jozefgebouw. Wim Keizer, alias ‘pastoor Takkenbosch van het Slobbeland’ sprak namens de gemeenschap zijn dank uit richting de aanwezige vrijwilligers en sponsors. Dit dankwoord was uiteraard over de vele voorvallen, welke tijdens de werkzaamheden hadden plaatsgevonden. Er werd een ludiek optreden verzorgd door het ‘blote buiken’ slobbelandkoor, maar de hoofdacts bestonden uit de E.V.O.-band en de Beat Boys. De vele geserveerde consumpties en hapjes - evenals het muzikale vertier - werden geschonken door de Volendamse horeca. gelardeerd met sappige anekdotes
[caption id="" align="alignleft" width="400"]
Fundering van het nieuw te bouwen multifunctionele gebouw, inclusief verkooppunt.[/caption]
Moderne accommodaties vanaf de jaren ’80
In verband met de nieuwe wetgeving rondom hygiëne en verplichte voorzieningen in zwembadaccommodaties, moesten de in de jaren ’60 gebouwde voorzieningen halverwege de jaren ’80 worden vervangen. De bestuursleden van de stichting Slobbeland leenden 250.000 gulden van de bank om een multifunctioneel gebouw te kunnen realiseren, welke voldeed aan de wet- en regelgeving. De bestuursleden stonden persoonlijk garant bij de bank om de lening af te kunnen sluiten. Het nieuwe gebouw werd voorzien van kleed- en doucheruimtes, toiletten, opslagruimtes en een verkooppunt. In 1986 kwam het gebouw gereed.
[caption id="" align="alignright" width="317"]
Yvonne Keizer poserend voor het olifantje. Het karakteristieke olifantje met glijbaan heeft, net als de drijvende platforms, het veld moeten ruimen.[/caption]
Wet- en regelgeving
Naast het multifunctionele gebouw werden door de jaren heen ook de andere voorzieningen vervangen als gevolg van de steeds striktere wet- en regelgeving en de veranderende interesses van de recreanten. Begin jaren ’90 heeft de gemeente fors geïnvesteerd om de zwembassins te laten aanpassen aan de moderne veiligheidseisen.
Er werd tevens een torenhoge wildwater glijbaan geplaatst. De welbekende drijvende platforms en het ijzeren olifantje met glijbaan hebben - mede door de strengere eisen - na bijna veertig jaar dienst het veld moeten ruimen.
Tekst gaat verder onder de foto.
[caption id="" align="alignnone" width="650"]
Met de frivole, doch diepzinnige kermisact van ‘de gevulde stropdassen feat. Japie Ossevet’ heeft het Slobbeland zijn rechtmatige plaats popcultuur.gekregen in de digitale[/caption]
Het huidige Slobbeland
Heden ten dage is Slobbeland nog immer van grote betekenis voor de gemiddelde Volendammer. Het recreatiecentrum boogt nog steeds op de talrijke vrijwilligers en sponsors en biedt in de zomermaanden, naast het gebruikelijke recreatieve vertier, plaats aan het Slobbelandkamp. Tijdens de kermis doet het dienst als festivalterrein met een unieke sfeer.
De laatste twee decennia is de toeristische waarde ontdekt van het buitendijkse landschap. Het Marinapark, Paviljoen Smit-Bokkum en de naastgelegen scheepswerf hebben het industriële karakter deels verdreven. Met de komst van een vakantiepark op de voormalige camping zullen de bedrijfsloodsen steeds meer uit beeld verdwijnen. Het ontbreekt de moderne Volendammers aan niets, maar toch blijft dat eenvoudige, doch paradijselijke stukje buitendijkse land met het unieke uitzicht trekken, wanneer de temperaturen vanaf het voorjaar beginnen te stijgen.