Arie - Palingroker en filmster: "Zouten, drogen en dan het oventje in"

Op een zonnige vrijdagmiddag - een week voor het Jan Haring weekend - spreek ik Arie Kaars, voor velen een welbekend gezicht in Monnickendam. We zitten op het bankje bij de Stegh, waar we uitkijken over de Gouwzee. De havenmeester loopt af en toe langs en naast ons zitten ouders met kinderen ijsjes te eten. Hier aan het begin van de binnenhaven is het nu gezellig en relatief rustig. Komend weekend zal dat anders zijn!

Arie Kaars legt me iets meer uit over het Jan Haring Weekend: "Dit weekend draait oorspronkelijk om de Jan Haring race, een zeilwedstrijd voor platbodems. Dit jaar al voor de 27e keer! De binnenhaven ligt dan vol met deze mooie oude boten en op zaterdag varen de boten uit voor de hardzeil-wedstrijd. Het is het hele weekend druk en gezellig, een groot feest in Monnickendam. Er komen ook wel toeristen op af, maar het is vooral een feest voor de Monnickendammers zelf. En omstreken natuurlijk. Er is op vrijdagavond een BBQ, er is veel muziek en er is vis, maar mij gaat het vooral om de Paling-rookwedstrijd op zondag." Daar wil ik graag meer over weten, want ik heb al foto's gezien en dat zag er zeer bijzonder uit.

Palingrookwedstrijd

Op zondag staat het rond de binnenhaven vol met paling-rokers. "Vorig jaar deden 126 mensen mee, dit jaar 130. Dat is echt het maximum; er is nu zelfs een wachtlijst voor deelnemers die geen plekje meer hadden. Ik ga altijd heel vroeg al naar de haven om mijn eigen plekje in te nemen. Om 10 uur wordt de aal uitgedeeld, we krijgen allemaal 5 pond, iets van 20 palingen. En daarmee gaan we aan de slag! Zouten, drogen en dan het oventje in." Arie laat me trots een foto van zijn eigengemaakte rookoven zien, een prachtig houten exemplaar met wielen, handig bij het verplaatsen.

Op de foto zien we Arie poseren als De Palingeter, op verzoek van Rob Cernebs, en daarmee waarschijnlijk de basis voor het beeld van zijn zoon in Harderwijk.

Gaat het om de gezelligheid of is het echt een wedstrijd, vraag ik me af. "Het is echt een wedstrijd. Anders dan de palingrookdagen op de vrijdagen tijdens de zomervakantie, dat is meer voor toe-risten en voor de show. Maar dit is zéker een echte wedstrijd". En dus vraag ik Arie of hij wel eens gewonnen heeft. "Nee, helaas. Ik eindig de laatste jaren wel ergens in de top 10, maar winnen is nog niet gelukt." En hoe kan je winnen, waar wordt op gelet? Arie weet het precies: "De jury let eerst op de kleur, dan op gaarheid en alleen als dat is goedgekeurd, wordt er ge-proefd. Zo wordt de winnaar bepaald. We leveren allemaal rond 3 uur 's middags onze twee beste palingen in en om 5 uur is de uitslag." Aanstaande zondag weer een nieuwe kans voor Arie!

Michiel de Ruyter

Met zijn karakteristieke kop, grijze baard en lang haar is Arie Kaars een bekend gezicht in Monnickendam. Tijdens de visrookdagen draagt hij traditionele kleding en wordt hij voortdurend gefotografeerd door toeristen. "Geen probleem, zegt hij, ik doe dat graag." Maar daar is het niet bij gebleven. Een paar jaar geleden kwam hij via Frans Ransijn uit Ilpendam op de set van een speelfilm terecht en niet de minste: Michiel de Ruyter! "Frans heeft me in het Wapen van Ilpendam aan de bar overgehaald om mee te doen als figurant, hij vond mij er echt bij horen. Uiteindelijk heb ik 14 dagen meegewerkt, met verschillen-de 'rollen'. Ik was voor de opnames in Zierikzee, Dordrecht, Lelystad en Amsterdam. Erg leuk om te doen en gelukkig was ik nog goed in beeld ook, want dat moet je dan altijd maar afwachten."

Redbad Arie kreeg de smaak te pakken en heeft daarna in nóg een historische film gefigureerd: Redbad. Deze film speelt aan het begin van de Middeleeuwen, een hele andere tijd dus. Trots laat Arie me weer een foto zien: zijn lange haar vol met veren & vlechten en bovenop zijn hoofd een knot. "Dit was de tijd van de Vikingen. Er waren bij deze film 10.000 figuranten; het was een hoop werk om iedereen steeds weer zo te versieren. Een enorme productie was het, maar helaas is de film geflopt. Zelf vond ik hem eigenlijk best goed."

Ik heb deze film niet gezien, net als zovelen, maar ik ga binnen-kort zeker eens opnieuw Michiel de Ruyter bekijken en dan speciaal op Arie letten. En wie weet in welke film we hem in de toekomst nog meer kunnen zien!

Tekst Mildred Zomerdijk. Foto's Studio Arnold van der Zee.