Mona Keijzer: Vrouwen geen CDA-lijsttrekker? Hou toch op!
Ze lijkt zo weggelopen uit een strandvakantie. Witte broek, zonnebril, tropische dag. Maar de krachten van haar ministerie trekken al weer flink aan Mona Keijzer, CDA-staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat. Ze loopt opgetogen in de richting van het noordelijk havenhoofd van Scheveningen.
,,Lekker, een stuk lopen!’’ Want op het ministerie zit ze de hele dag. ,,Ik werd gewoon dik. Geen ramp in mijn geval zul je zeggen. Nu zet ik iedere dag tienduizend stappen en heb thuis de loopband. Echt hardlopen doe ik niet meer, want ik kreeg een hamstringblessure die niet meer overging. Ik heb nu wel een evenwicht gevonden.’’
Lees hier het hele artikel op de site van het AD.
Droom
,,Ik wilde astronaut worden maar daar had je bêta-hoofd voor nodig. Dus dat werd hem niet. Maar ik vind het nog steeds heel fascinerend. Second best was ballerina, maar daar was ik veel te lang voor, daar moet je een beetje petit voor zijn.’’
Terwijl windsurfers en een enkele vissersboot voorbijkomen, vertelt Mona Keijzer (50) over de geur en het geluid dat haar gelukkig maakt. ,,De geurcombinatie van diesel en vis vind ik een van de lekkerste dingen die er is. Zo’n dieselmotor die to-boc-to-boc-to-boc doet, dat vond ik vroeger een prachtig geluid. Want ik kom uit Volendam. Aan mijn vaders kant voeren ze op de Volendam 119. Van huis uit werd er altijd vis gegeten en een van mijn eerste baantjes was in de vis.’’
Voor de buitenwacht werd Mona Keijzer in 2012 vanuit het niets nummer twee van het CDA. Ze scoorde 26 procent in een lijstrekkersstrijd met vijf anderen, die Buma won. Keijzer is een stemmenkanon: in 2012 pakte ze 127.446 voorkeursstemmen en in 2017 ging ze daar overheen met 165.384 kiezers die haar liketen in het stemhokje.
Als Kamerlid nam u uw eigen gehaktballen en stampotten mee naar Den Haag. Doet u dat als staatssecretaris nog?
,,Hahaha! Ik zou het af en toe wel willen. Weet je, het is een ander leven. Je hebt etentjes, dinerafspraken, je zit langs de weg. Ik krijg wel vaak een salade mee. Daarom wil ik op vrijdagavond echt thuis zijn. Dan ga ik ’s middags naar onze plaatselijke groenteboer Leek, die heeft de lekkerste rode bieten van Nederland. En ik haal vis, dat kook ik vrijdagavond zelf. Dat is wel het lekkerste maaltje van die week hoor. Daar heb ik echt trek in.’’
Mensen die u beter kennen roemen uw gewoonheid. Wat is dat toch?
,,Geen idee, ik weet het niet, ik zeg altijd ik ben Mona van Jan en Hilletje. Je hoort, ik begin meteen een beetje Volendams te praten. Bij ons thuis was een gevleugelde uitspraak: ‘de burgemeester moet ook naar de wc’. Ik heb altijd te maken gehad met artiesten, mijn oom Jaap Buis zorgde ervoor dat jongens zoals Jan Smit, Nick en Simon normaal bleven doen. Geen sterallures. En trouwens, in Volendam wordt dat ook gewoon niet gevreten! Hoe zo? Wie ben je dan, zeggen ze dan! Dat vind ik dus ook niet nodig.’’
Hoe kijkt u naar mensen in politiek Den Haag die niet gewoon doen?
,,Daar moet ik altijd erg om lachen. Ik blijf gewoon wie ik ben. Als het heel erg opzichtig wordt, dan zeg ik: nou, doe eens even gewoon! Maar andersom merk ik wel eens dat mensen geïmponeerd raken omdat ze met mij zitten te praten. Dan zeg ik: ,,Rustig! Niks aan het handje! Mona! (spreidt haar armen) Ga zitten! Lust je koffie?’ Het is niet nodig, die kouwe drukte.’’
Wanneer denkt u: wie ben ik dat ik dit doen mag?
,,Dat was bij het in ontvangst nemen van het eerste officiële F35-jachtvliegtuig in Forth Worth in Texas. Ik zou er niet heen gaan, maar Ank Bijleveld zegt tegen me: ,,Mona, nou is er niemand van de Nederlandse regering bij.’’ Want zij moest naar een NAVO-top en staatssecretaris Barbara Visser kon ook niet. Ik zei, ‘Dat bestaat niet, dat er op zo’n historisch moment dat ook voor onze economie belangrijk is, er niemand van de Nederlandse regering bij is. Ik ga!’’’
Hoe was het?
,,Ik was net terug uit Las Vegas en van mijn jetlag af, maar goed. Nou zijn die Amerikanen er meesters in om jou het gevoel te geven alsof jij het antwoord van onze Lieve Heer bent. Maar ik stond daar een speech te houden met achter mij dat splinternieuwe jachtvliegtuig, de F35….Ik kijk over mijn schouder en dacht wowww!!! What the f*ck -de Amerikanen doen dan zo’n piepje, want dat hoor je niet te zeggen. In mijn speech zei ik dat de F35 the sound of freedom is voor grondtroepen. Militairen vonden dat prachtig.’’
Uw partijgenoot Hugo de Jonge vroeg zich af of een mogelijke CDA-lijstrekkersstrijd wel verstandig is. ,,Je moet altijd oppassen dat zo’n strijd niet onbedoeld beschadigend wordt voor de een of de ander. Mijn ervaring in 2012 was niet zo. Ik heb een positieve ervaring, terwijl ik verloor. Uiteindelijk denk ik: je kunt het ook nu prima doen zonder elkaar te beschadigen. Maar dat is aan het partijbestuur, zij moeten er een besluit over nemen. Ik heb wel gezien hoe het desastreus mis ging bij de PvdA. Ik zie wel wat ze bedenken.’’
Hugo de Jonge gaat er een jaar over nadenken of hij zich kandideert. Wat doet u?
,,Als het aan de orde is kijk ik verder. Pas op dat moment, dat gaat bij mij vrij intuïtief. Uiteindelijk, in essentie, moet er een proces komen wat goed is voor de partij, zodat wij goede kansen maken om groot te worden. Zo niet dé grootste.’’
In het voorjaar ging het over de CDA-kroonprinsen Wopke Hoekstra en Hugo de Jonge. Ineens trok u aan de bel. Wat gebeurde daar?
,,Het ging in de media maar over kroonprinsen. Sinds ik 50 ben geworden, ben ik daar helemaal klaar mee, met de ‘we kunnen ze niet vinden’-discussie.
Wie kunnen we niet vinden?
,,Vrouwen als lijsttrekker of als CEO. Daar ben ik klaar mee. Dat ik echt denk: jongens hou nou toch eens een keer op met elkaar. Ik ben gewoon met mijn werk bezig en op mijn tweede schijf pruttelt het dan door. Toen het in het voorjaar constant over de kroonprinsen ging, dacht ik: wel potverdikkie! Nou ben ik 50 geworden en hoor bij de hoogstopgeleide mensen met lange politiek ervaring. We hebben Madeleine van Toorenburg, ex-gevangenisdirecteur, gepromoveerd, fantastische voorzitter van de parlementaire enquete naar de Fyra. Ank Bijleveld, minister van Defensie, voormalig commissaris van de koning. Ik stond in de startblokken voor een radio-interview van een kwartier over de digitale toekomst van Nederland. Het eerste waar het over ging was de króónprinsen! Kroonprinsen? We hebben ook nog kroonprinséssen in onze partij. Ik was er klaar mee.’’
Gaat u het doen dan?
,,Geen idee. Dat zien we dan wel weer. Zou ik het kunnen? Ja. Je zei in het interview met Hugo de Jonge dat er misschien een grote mannen-gesprek moet komen.’’
Wilt u er een grote mensengesprek van maken, waar u ook aan deelneemt met Hoekstra en De Jonge?
,,Het partijbestuur moet eerst maar eens gaan bekijken, hoe gaan wij dat nou doen met elkáár. Daarin speel ik nu wel een rol. Ik ben twee keer op nummer twee gezet, ik heb een hoeveelheid voorkeurstemmen gehad, dat is nog nooit vertoond in deze partij. Ik ben nu staatssecretaris en als je kijkt naar wat ik de afgelopen tijd al op mijn beleidsterrein voor elkaar heb gekregen. Ik zet daarnaast ook nog een aantal dingen op de agenda. En ik ben een ongelooflijk partijmens. Die partij gaat mij aan het hart, dus ik vind het belangrijk dat zo’n proces goed gaat.’’
Wat zou uw idee met Nederland zijn, mocht u CDA-lijsttrekker worden?
,,Wat je me nu vraagt is: Mona onderbouw nou eens, waarom jij vindt dat de manier waarop jij naar Nederland kijkt ons gaat helpen. Een van de grote problemen die we in Nederland hebben is het gebrek aan verbinding met elkaar. Hoog opgeleid en laag opgeleid, die groepen ontmoeten elkaar niet meer. Wat verbindt ons als Nederland? Je kunt niet als zeventien miljoen als los zand naast elkaar leven. Daarom heb je een aantal verbindende iconen nodig, zoals het koningshuis.’’
Wat voor problemen ziet u verder?
,,Als de middengroepen er om financiële redenen geen vertrouwen meer in hebben, dan hebben we echt een groot probleem. Maar ook: wat is dan die cultuur die we samen hebben? De vrijheid die we met elkaar delen, de positie van vrouwen en de positie van homo’s, daar hebben we ongelooflijk hard met elkaar voor moeten vechten. Dat is echt het beschermen waard. Niet constant overal een smorende deken overheen, maar ook stelling nemen.’’
U vond in 2010 dat het CDA met de PVV in zee moest. Vindt u dat CDA in 2021 ook met Forum voor Democratie zou moeten regeren?
,,Ik heb destijds voorgestemd op het CDA-congres. Ik vind het een heel ingewikkelde vraag, omdat ik heb gezien wat de PVV met mijn partij heeft gedaan. Ik zag hoe Wilders wegliep toen het spannend werd. Vanwege de ervaringen uit het verleden rol ik de rode loper niet voor ze uit. Maar ik vind ook dat je iedereen serieus moet nemen. Je kunt niet meer zeggen hoe het gaat lopen, want je hebt werkelijk geen idee. Ik signaleer wel dat FvD LPF-achtige toestanden heeft. Ik zou echt niet weten hoe die partij er over een jaar voor staat.’’