Carrière maken in het familiebedrijf: lijkt makkelijk, is het vaak niet

Stefan Schardam (45), directeur van Gestam Kaasexport in Edam.Het bedrijf is opgericht door zijn betovergrootvader, Stefans vader was tot 2008 directeur. Daarna nam Stefan samen met zus Mirjam als vijfde generatie het bedrijf over. ‘Toen ik 20 was ben ik een jaar gaan backpacken in Australië. Ergens met de verwachting dat ik door al die nieuwe indrukken vast Edam zou willen verlaten en ons kaasbedrijf zou laten voor wat het was. Maar dat gebeurde niet. Juist door die afstand besefte ik wat ik eigenlijk in mijn schoot had liggen.’

‘Eenmaal terug vertelde ik mijn vader dat ik graag in het bedrijf wilde komen. Hij kon zijn geluk niet op. Bij mijn oudere zus, Mirjam, is het anders gegaan. Zij ging na de middelbare school naar Spanje en ontmoette daar haar man. Eigenlijk wilden ze er blijven, maar vanwege economische omstandigheden kwamen ze terug. Zo rolde ook zij het bedrijf in, tot even grote vreugde van mijn ouders.’

‘Gestam is in 1916 gesticht door mijn betovergrootvader en is gestaag gegroeid tot het bedrijf dat het nu is; ruim vijftig klanten in het buitenland, vijf pakhuizen en zo’n twintig medewerkers. Mijn vader was een echte kaasman, vol overgave runde hij de boel. Toen wij in 2008 het roer van hem overnamen, was hij nog steeds in de buurt. In 2015 overleed hij, nog geen drie jaar na zijn eigen vader. In korte tijd moesten Mirjam en ik afscheid nemen van deze twee zeer bevlogen en nog altijd betrokken mannen, dat was best zwaar.’

‘Vanaf het begin deed ik vooral de logistieke kant en de dagelijkse gang van zaken, Mirjam de boekhouding en personeelszaken. Dat was zonder afspraken zo gegaan. Maar op een gegeven moment waren de verhoudingen toch scheefgegroeid­. Ik deed heel veel, Mirjam hobbelde erachteraan, althans, zo voelde zij het. Onze posities­ waren niet gelijk, maar dat waren ze formeel natuurlijk wel. Ook keken we anders tegen zaken aan. Zij was gericht op harmonie, ik was meer gericht op resultaat en cijfers.’

Stefan volgde met zus Mirjam een coachingtraject gericht op familie-opvolging.
‘Ik vond het eerst niks.’

Opluchting

‘Toen kwamen we op het idee Succesvolle Opvolging in te schakelen, een bedrijf dat familiebedrijven helpt bij en tijdens opvolging. Ik vond het eerst maar niks, Mirjam moest me ernaartoe slepen. Maar eenmaal daar zag ik het nut er wel van in. Mirjam begon eraan met het idee dat vooral ik dingen anders zou moeten doen, maar al vrij snel kwamen we erachter dat zij misschien niet op haar plek zat bij Gestam. Dat hadden we allebei niet zien aankomen. Zij deed toen al een opleiding Chinese geneeskunde en ze wilde gaan uitzoeken of ze daar ook haar brood mee kon verdienen.’

‘Binnen een paar maanden was het afscheid in gang gezet. Mirjam wilde dat eigenlijk geleidelijk doen, maar onze adviseur zei dat dit niet verstandig was. Het was beter vol overtuiging in één keer te stoppen, zonder getreuzel. In november 2017 gaf ze de pijp aan Maarten. Voor mij was het even wennen; opeens kwam alles op mijn bord terecht. Tegelijkertijd was het ook een opluchting; ik kon het bedrijf nu runnen zoals ik dacht dat verstandig was en zonder te overleggen met iemand die er vaak een ander idee over had.’

‘Mirjam lijkt op mijn vader; hij was een behoudende ondernemer. “Je kunt je buik maar één keer rond eten” was zijn motto. Ik ben meer op groei gericht, ik wil het maximale uit het bedrijf halen. Die ruimte heb ik nu.’

‘Ik heb een planner aangenomen, die een deel van mijn oude werk overneemt. Ik doe nu veel van Mirjams taken, onder andere personeelszaken. Dat paste meer bij Mirjam; als er iets was kwamen medewerkers altijd naar haar toe, niet naar mij. Maar ik leer veel.’

‘Ik ben nog aan het bekijken wat onder mijn hoede moet blijven en wat niet. Ik zou graag de tijd willen hebben om meer naar buiten te gaan, naar klanten in het buitenland. Voor een aantal van onze traditionele pakhuizen zoek ik naar andere bestemmingen, zoals appartementen. Dat zou een heel nieuwe stap zijn.’

‘Eerlijk is eerlijk, af en toe voelt het nu best eenzaam. Tot voor kort zaten we met vier familieleden in het bedrijf; mijn grootvader, mijn vader, Mirjam en ik. Nu doe ik het alleen. De band tussen Mirjam en mij is er alleen maar beter op geworden, de irritaties zijn verdwenen. Ik ben wel blij dat Mirjam ook aandeelhouder en secretaris is, ik kan nog steeds dingen met haar bespreken. Ook mijn vrouw en de andere aandeelhouders staan dicht bij Gestam. Zo blijft het toch aanvoelen als een familiebedrijf.’