Bezuinigingen, maar ook nieuw beleid: dit zijn de plannen in Zaanstreek-Waterland

Door oplopende kosten en onzekerheden bij gemeenten kiezen gemeenten de komende jaren voor uiteenlopende bezuinigingsmaatregelen. Dat blijkt uit onderzoek van NH Nieuws. Ook gemeenten in Zaanstreek-Waterland voelen zich genoodzaakt te bezuinigen, al betekent dat niet dat er niet wordt geïnvesteerd in nieuw beleid. Hieronder lees je per gemeente waarop wordt bezuinigd en waar gemeenten juist wel hun geld aan uitgeven:

Beemster

In Beemster is de onroerende zaakbelasting (OZB) licht verhoogd. Qua nieuw beleid zet de gemeente dit jaar onder meer in op een vergroting van de taalvaardigheid bij peuters: voor hen met taal- en/of spraakproblemen komt er 960 uur voorschoolse educatie. Verder wordt er onderzocht hoe de veiligheid in Beemster extra kan worden verbeterd door vormen van betrokkenheid van burgers, zoals de inzet van WhatsApp-groepen en het project Ogen en Oren. Ook wil Beemster het UNESCO-predicaat 'Werelderfgoed' beter gaan benutten door samen met ondernemers te kijken hoe het predicaat kan bijdragen aan meer toerisme.

Edam-Volendam

Edam-Volendam gooit de toeristenbelasting omhoog en ook wordt het Wmo-toezicht verlaagd naar het wettelijke minimum. Verder bespaart Edam-Volendam flink op de gemeentelijke organisatie: vacatures worden niet ingevuld, er worden minder medewerkers ingehuurd, het gemeentehuis van de voormalige gemeente Zeevang wordt verkocht (waardoor er 1,1 miljoen wordt bespaard), en gaat er efficiënter en slimmer gewerkt worden. Dat laatste levert ook bijna 1 miljoen op. Daarnaast wordt de bijdrage aan de Veiligheidsregio verkleind.

Qua nieuw beleid gaat Edam-Volendam dit jaar verder inzetten op duurzaamheid. Er wordt onder andere gewerkt aan een bewustwordingscampagne over afvalinzameling voor hergebruik en komen er meer slimme ondergrondse afvalcontainers. Ook wordt er ingezet op participatie: stimuleren van kunst en cultuur en meer aandacht voor Buurtbemiddeling zijn daar voorbeelden van.

Landsmeer

In Landsmeer worden er aan diverse knoppen gedraaid om de kosten het hoofd te kunnen bieden. Zo wordt er minder uitgegeven aan verkeersvoorzieningen en het onderhoud van speelplaatsen. Verder worden de budgetten voor de huur van leerlingenvervoer en het gymnastiekgebouw verlaagd en worden parkeerkaarten iets duurder. Daarnaast wordt er bijna een miljoen bezuinigd op ambtenaren, lidmaatschappen en contributies van de gemeente en worden de kosten voor ICT verlaagd vanwege de invoering van een nieuw systeem. Op het gebied van nieuw beleid werkt Landsmeer dit jaar aan een nieuw monumentenbeleid dat erop is gericht om de lokale identiteit te versterken en het dorpskarakter te behouden.

Oostzaan

De gemeente Oostzaan neemt verschillende maatregelen om de kosten het hoofd te kunnen bieden. Zo zijn omgevingsvergunningen en leges duurder geworden. Dat zijn de kosten voor gemeentelijke diensten, uiteenlopend van vergunningen voor een evenement of het kappen van een boom tot het aanvragen van een bouwvergunning of een uittreksel uit de basisregistratie. Ook is de toeristenbelasting verhoogd en de subsidie voor peuterspeelzalen verlaagd. Ook kost het gebruik van gemeentegrond sinds dit jaar geld: onder andere voor het houden van terrassen moet worden betaald. Tegenover die bezuinigingen staan investeringen: zo gaat Oostzaan zorgen voor extra huurwoningen en wordt er meer ingezet op handhaving. Boa’s gaan meer uren werken om bijvoorbeeld drugs- en hennepteelt te bestrijden. Daarnaast moet de gemeente beter vindbaar en bereikbaar worden voor toeristen, waarvoor de onder andere de infrastructuur wordt verbeterd.

Purmerend

In Purmerend wordt bespaard op duurzaamheidsevenementen en ook gaat er 100.000 euro minder naar wijkinitiatieven. Volgens de gemeente is dat onbesteed budget en worden inwoners er daarom niet door geraakt. Hetzelfde geldt voor Wmo-geld dat geen duidelijke bestemming heeft.

Dit jaar komen er in Purmerend ongeveer 800 nieuwbouwwoningen bij en er wordt verwacht dat er voor nog eens 1000 een vergunning wordt verleend. Ook zet de gemeente dit jaar in op bereikbaarheid: de binnenstad moet met de auto beter bereikbaar worden. Daarnaast wordt elektrisch rijden gestimuleerd door meer oplaadpunten aan te leggen. Ook gebruik van openbaar vervoer en fietsen wordt gestimuleerd door nieuwe fietsenstallingen bij bushaltes.

Waterland

In Waterland wordt een aantal bezuinigingen doorgevoerd. De onroerende zaakbelasting (OZB) is dit jaar met 5% verhoogd en ook de toerist moet in Waterland betalen: de toeristenbelasting op hotelverblijven wordt ruim verdubbeld. Daarnaast worden er gemeentelijke bezittingen verkocht. De bezuiniging op de veerpont Ilpendam-Landsmeer is een jaar uitgesteld naar 2021.

Waterland bezuinigt 1,1 miljoen euro binnen het sociaal domein. Daar heeft de gemeente uitgebreid onderzoek naar gedaan, waarbij er tot veertig maatregelen is gekomen. Het gaat om het strikter toepassen van regels, het verbeteren van administratieve processen en het investeren in preventie. Het is de bedoeling dat de inwoner niet wordt geraakt: "Alle maatregelen zijn erop gericht om het beleid sociaal te houden en dat de inwoner die de zorg nodig heeft die ook krijgt", aldus een woordvoerder van de gemeente.

Een belangrijk project voor Waterland is het Galgeriet, waar de komende jaren ruim 600 woningen verrijzen. Aansluitend daarop is dit jaar de gemeente volop bezig met de energietransitie: er wordt onderzoek gedaan naar hoe woningen duurzaam verwarmd kunnen worden.

Wormerland

Er wordt niet bezuinigd. Wel heeft Wormerland net als veel andere gemeenten last van hoge kosten. Het waarborgen van de financiële gezondheid en zelfstandigheid van de gemeente staan hoog op de agenda, net als duurzaamheid en betaalbare zorg.

Zaanstad

Zaanstad bezuinigt door subsidies te verlagen en de toeristenbelasting te verhogen. Verder is de parkeerkaart voor mindervaliden duurder geworden, is zijn de budgetten voor mantelzorgwaardering en burgerparticipatie verlaagd.

De komende jaren gaat Zaanstad aan de slag met aanpak van het lerarentekort. Er wordt vier ton geïnvesteerd om schoolbesturen daarbij te ondersteunen. De aanpak is vooral gericht op zij-instromers. Dit jaar wordt er verder doorgegaan met de organisatie van Klimaattafels met als doel het Zaans Klimaatakkoord. Verder is van start gegaan met een nieuw taalbeleid. Daarin staat hoe de gemeente omgaat met mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal.

Verantwoording

NH Nieuws deed onderzoek naar bezuinigingen en besparingen onder alle 47 Noord-Hollandse gemeenten op basis van de meerjarenbegrotingen. Let wel: besluitvorming over bezuinigingen is een doorlopend proces. In het verleden genomen besluiten kunnen in de toekomst worden teruggedraaid.