Gemeente Beemster gaat door met vernieling van het werelderfgoed

De gemeente Beemster gaat door met de vernieling van het werelderfgoed binnen haar gemeentegrenzen. Dat blijkt uit de vaststelling van de Dorpsontwikkelingsvisie voor Zuidoostbeemster. De Stichting Behoud Waterland is boos en verdrietig.

Het nog resterende landelijk gebied in het noordelijk deel van de kern Zuidoostbeemster (ZOB) ligt binnen twee werelderfgoederen, namelijk De Beemster en De Stelling van Amsterdam. Maar dat weerhoudt de gemeenteraad van Beemster niet om in te stemmen met het volbouwen van dit gebied met woningen en voorzieningen.

Mening bevolking

Met 18 tegen drie stemmen nam de raad op 2 juni de Dorpsontwikkelingsvisie Zuidoostbeemster 2020-2040 aan. Die visie is aangenomen als ‘structuurvisie’ en betekent het politieke besluit tot volbouwen. Alleen de fractie van D66 stemde tegen. Voor stemden de fracties van de VVD, PvdA-GL, CDA en BPP.

Het is een opmerkelijk besluit. Uit de raadpleging van de bevolking, die aan de besluitvorming vooraf ging, bleek dat de meeste bewoners van ZOB helemaal geen forse uitbreiding van hun dorp willen. Alleen voor de bouw van betaalbare woningen voor starters en senioren bestaat een groot draagvlak.

Maar de gemeenteraad besluit het tegendeel. Zij besluit tot de bouw van honderden dure huizen (‘landgoedkavels’ volgens de wethouder) in het buitengebied van het dorp. Kennelijk luistert de raad helemaal niet naar de bewoners.

Bouwen

In die Dorpsontwikkelingsvisie wordt de toekomstige ontwikkeling van de kern Zuidoostbeemster geschetst, wij schreven daar al eerder over. Volgens die visie moet er In het noordelijk deel van ZOB, in het gebied tussen Noorderpad, de Oostdijk, de sportvelden bij de N244 en de A7, gebouwd worden. ZOB2 is de aanduiding van dit gebied. Hoeveel woningen het precies worden is nog onduidelijk, getallen tussen de 450 en 800 worden genoemd.

Maar groen en open blijven is geen optie. Want de Beemster-raad kent maar één motto en dat is: bouwen, bouwen, bouwen.

Eerst heeft de gemeente de afgelopen tien jaar het gebied tussen de kern en het Noorderpad volgebouwd in het project De Nieuwe Tuinderij (DNT)-West en de bouw van DNT-Oost is nu in volle gang. Maar dat is kennelijk niet genoeg. Ook het laatste stukje open groen in ZOB moet worden volgebouwd, vandaar de plannen voor ZOB2.

De gemeente wil hier honderden woningen bouwen op ‘landgoedkavels’. Foto: Klaas Breunissen

Openheid

Met droge ogen beweren de raadsleden die dit beleid steunen, dat zij rekening houden met de kernkwaliteiten van de twee werelderfgoederen.

Een voorbeeld. Eén van die kernkwaliteiten is de openheid. Maar dat betekent volgens de woordvoerder van de VVD mevrouw De Wit niet het onbebouwd en open laten, maar bouwen met ‘veel openbaar groen en ruim opgezette kavels’.

Mooie woorden werden gesproken over het slotenpatroon van de kopergravure, dat gerespecteerd moest worden. Maar geen woord over het groene karakter en de relatieve rust van de gebieden, die ook tot de kernkwaliteiten van de werelderfgoederen behoren. De inspraakreactie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) dat ‘het verder bebouwen van Zuidoostbeemster in het nu nog deels open landschap lijkt moeilijk, zo niet onmogelijk in overeenstemming te brengen met het behoud van de kernkwaliteiten van het werelderfgoed’ werd nauwelijks serieus genomen.

Rondweg

De raadsmeerderheid heeft het concept van de Dorpsvisie die het college van burgemeester en wethouders voorlegde op twee punten drastisch aangepast.

Als je in ZOB2 honderden woningen bouwt, leidt dat onherroepelijk tot meer verkeersbewegingen. Dat kan de nu al overbelaste en onveilige Purmerenderweg niet aan, dat snapt iedereen.

Weet je wat we kunnen doen, zei de Beemster Polder Partij (BPP), we gaan onderzoeken of de aanleg van een ‘dorpsontsluitingsweg oostelijk van het talud van de A7’ een oplossing kan bieden. Het historische wegen- en slotenpatroon van het werelderfgoed, dat gehandhaafd moet worden, deed er kennelijk niet meer toe.

De BPP kreeg de steun van de raad voor zijn voorstel, met alleen de stemmen van D66 en CDA tegen.

Landgoedkavels

Alle raadsleden zeiden dat ZOB zijn dorpse karakter moet behouden. Maar dat standpunt vertaalden ze niet in de conclusie dat het dorp onderhand groot genoeg is. Nee, ze wilden wel dat er gebouwd werd, maar in wat minder dichtheden en minder hoog dan het college van burgemeester en wethouders had voorgesteld.

De raad nam in meerderheid een amendement aan, met alleen de BPP tegen, waarin dat werd verwoord: ‘Er dient te worden uitgegaan van een lage woningdichtheid. De dichtheid in nog te bebouwen gebied is lager dan in het oude dorp en lager dan in de Nieuwe Tuinderij. [] Er wordt niet hoger gebouwd dan 2-laags plus kap.’

Verantwoordelijk wethouder mevrouw Zeeman had van tevoren gewaarschuwd tegen de aanname van dit amendement, want anders ‘zie ik niet veel mogelijkheden meer voor sociale huur en koop, want dan worden het grote landgoedkavels’.

Nadat de raad het amendement toch had aangenomen, zei de wethouder binnen het college te willen overleggen over de financiële en andere gevolgen daarvan. Een extra lastigheid is dat de gemeente al grond heeft aangekocht in het gebied van ZOB2, dus dat zij een financieel belang heeft bij veel bouwen.

Stadswijk

Twee weken voor de besluitvorming in de gemeenteraad besprak de raadscommissie de concept-Dorpsvisie. Daar kon worden ingesproken en waarschuwde Rineke Neppelenbroek van de SBW dat als de Dorpsvisie werkelijkheid zou worden, ‘niemand die in 2040 door het toekomstige ZOB fietst zal zien of voelen dat hij door twee Werelderfgoederen gaat. De geometrische patronen zijn nauwelijks zichtbaar. Achter de linten is alles volgebouwd. Geen open velden. Niemand kan zich enige voorstelling maken dat het polderlandschap de basis was voor het ontwerp van De Stelling van Amsterdam.’

ZOB wordt steeds meer een stadswijk van Purmerend. ‘Niet de ringvaart, maar de A7 en de N244 worden de landschappelijke grens. Het dorpse karakter wordt steeds verder om zeep geholpen. Het maakt ons verdrietig dat zo met ons culturele kapitaal wordt omgesprongen.’

De meerderheid van de gemeenteraad van Beemster heeft het gehoord, maar niet geluisterd. Zij gaat helaas door met de vernietiging van het werelderfgoed in Zuidoostbeemster.