Brief natuurorganisaties: geen extra windturbines bij natuurgebied de Nes
Geachte leden van de gemeenteraad Waterland,
Op 17 september 2020 bespreekt u het concept van de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid. In dit concept is het natuurgebied de Nes, en de dijk naar Marken, als zoekgebied voor windturbines opgenomen.
Vogelbescherming Nederland, Natuurmonumenten, Landschap Noord-Holland, allen lid van de Coalitie Blauwe Hart Natuurlijk, en de Milieu- en Natuurfederatie Noord-Holland maken zich grote zorgen over de plaatsing van nieuwe windturbines in, of direct naast, het Natura-2000 gebied Markermeer.
Wij ondersteunen uiteraard de noodzaak van de energietransitie, en daarmee ook de omvang van het ‘RES-bod’ van de regio. Maar we zien voldoende mogelijkheden om deze opgave elders binnen Noord-Holland Zuid te realiseren, bijvoorbeeld in de Purmer. Immers, duurzame energie die ten koste gaat van de natuur is niet groen. In bijgesloten ‘visiekaart wind en zon’ kunt u hier meer informatie over vinden.
In de afgelopen jaren zijn er al veel windturbines in en rond het IJsselmeergebied geplaatst. Door de nieuwe parken langs de Afsluitdijk, en de kust van de Flevopolder, wordt de horizon binnenkort nog meer aangetast. Hoewel de openheid momenteel al is verstoord door de twee bestaande windturbines bij de Nes, wordt de historische dijk tussen Hoorn en Amsterdam nog steeds gekenmerkt door fraaie uitzichten en weidse panorama's.
Uit een ledenraadpleging van de ANWB blijkt dat haar leden zich grote zorgen maken over de verdere industrialisatie van het IJsselmeer, en dan met name de plaatsing van windturbines. Toerisme is voor een gemeente als Waterland van groot economisch belang. Alleen al om deze reden lijkt ons de plaatsing van extra windturbines naast het iconische eiland Marken geen goed idee.
De Gouwzee is een van de meest vogelrijke delen van het gehele IJsselmeergebied. ’s Nachts en met slecht weer maken turbines veel slachtoffers onder vogels. Een recente studie van de Universiteit Wageningen heeft dit nogmaals bevestigd. Binnenkort wordt het natuurgebied de Nes voor veel geld opnieuw ingericht, waardoor de aantrekkelijkheid voor vogels zal toenemen. Het gaat hier om een relatief zeldzaam stukje buitendijks land gaat, dat hersteld wordt in oude glorie. Plaatsing van nieuwe turbines op de kruising van de Gouwzee, de Nes, en het Markermeer lijkt ons dan ook niet verstandig en waarschijnlijk ook strijdig met de Europees beschermde status van het gebied.
In de Agenda IJsselmeergebied 2050 zijn de ‘gouden regels van Palmboom’ opgenomen. Op basis van een aantal ruimtelijke criteria wordt aangegeven waar windturbines wel (Flevopolder), en waar niet inpasbaar zijn. Het zal u niet verbazen dat de historische dijk in Waterland op basis van deze criteria als ‘zeer ongeschikt’ voor windturbines kan worden beschouwd. Ook uw gemeente heeft deze Agenda onderschreven.
De gemeenteraden van Hoorn, Medemblik, Gooise Meren, en Blaricum hebben reeds als ‘wens en bedenking’ meegegeven dat de plaatsing van windturbines in IJsselmeer, Gooimeer en Eemmeer niet gewenst is. Wij hopen dat u dit voorbeeld wilt volgen en aangeeft dat windturbines aan de rand van het Natura2000- gebied Markermeer ongewenst is.
De locatiekeuzes voor duurzame energie voor het IJsselmeergebied dient volgens ons in zijn geheel te worden bezien. Het IJsselmeer, Markermeer en de randmeren samen maken deel uit van zeven verschillende RESsen. Wij vragen u om deze gebieden in samenhang te beschouwen. De historische Markermeerkust tussen Enkhuizen en Amsterdam dient volgens ons vervolgens gevrijwaard te blijven van windparken en al dan niet drijvende zonnevelden.
Wij realiseren ons dat in uw gemeenteraad reeds een meerderheid is om de Nes als zoekgebied nader te verkennen. Tegelijkertijd vraagt u om de opwek van zonne-energie op land te verbieden.
Wij waarderen de zorg voor het landschap welke uit laatstgenoemde standpunt spreekt. Naar onze opvatting zijn zonnevelden echter in principe ecologisch verantwoord in het landschap in te passen. Plaatsing van windturbines op een van de meest vogelrijke delen van uw gemeente zal nooit een positieve bijdrage aan de natuur leveren.
De energietransitie is belangrijk, en kan op onze volledige steun rekenen. Niet iedere gemeente hoeft en kan echter duurzame energie opwekken. Net zoals kassen geconcentreerd worden in glastuinbouwgebieden, en bollenvelden in bollenconcentratiegebieden, vragen wij uw om windturbines aan de noordkant van Amsterdam te concentreren langs de A10, de Purmer, en de omgeving van het Noordzeekanaal. Op deze manier kan het prachtige landschap in uw gemeente behouden blijven, en kan de Nes zich ontwikkelen tot een nieuw vogelrijk natuurgebied.
Met vriendelijke groet,
Vogelbescherming Noord-Holland
Vereniging Natuurmonumenten
Landschap Noord-Holland
Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland