Boete van €13 mln voor oud-topman garnalenbedrijf

Een voormalig bestuurder van garnalenbedrijf Heiploeg moet de curatoren van het failliete bedrijf een boete van €13 mln betalen. De rechter vindt dat Hendrik Nienhuis verantwoordelijk is voor illegale prijsafspraken die garnalenhandelaren onderling en met vissers maakten. De Europese Commissie had in 2013 vastgesteld dat Heiploeg met branchegenoot Klaas Puul jarenlang afspraken had gemaakt over prijzen en aanbod.

Een voormalig bestuurder van garnalenbedrijf Heiploeg moet de curatoren van het failliete bedrijf een boete van €13 mln betalen. Dat is ongeveer de helft van een kartelboete die de Groningse onderneming in 2013 kreeg opgelegd wegens prijsafspraken.

Hendrik Nienhuis, die in 2004 stopte als algemeen directeur van Heiploeg, was door de curatoren van het bedrijf aangeklaagd en zij kregen van de rechtbank Noord-Nederland deels gelijk. De rechter vindt dat Nienhuis (83) verantwoordelijk is voor illegale prijsafspraken die Nederlandse garnalenhandelaren onderling en met vissers maakten, zo blijkt uit een vonnis van 23 september.

Marktaandeel van 80%

De Europese Commissie had in 2013 vastgesteld dat Heiploeg met zijn Volendamse branchegenoot Klaas Puul jarenlang afspraken had gemaakt over prijzen en het aanbod van noordzeegarnalen op de West-Europese markt. De twee bedrijven hadden een geschat marktaandeel van 80%. Later sloten nog twee kleine partijen zich bij het kartel aan.

De prijsafspraken begonnen met een bijeenkomst in een hotel in Wieringerwerf, juni 2000. Het management van beide bedrijven kwam daar bijeen voor overleg. De bedoeling was ‘de toekomst in en het verleden te laten rusten'. Beide partijen kwamen een prijsverhoging overeen voor referentieafnemer Aldi, die ook van invloed was op de verkopen aan andere afnemers van gepelde noordzeegarnalen.

Puul klapt uit de school

Er zouden nog zeker veertig van dergelijke bijeenkomsten plaatsvinden, plus talloze telefonische contacten tussen de beide directeuren van de bedrijven uit Zoutkamp en Volendam. Het was uiteindelijk Klaas Puul die uit de school klapte over de afspraken en Brussel informeerde over het geheime overleg.

Behalve Nienhuis zijn nog acht voormalig Heiploeg-bestuurders en -commissarissen door de curatoren verantwoordelijk gehouden voor de kartelvorming en het faillissement. Met deze groep verantwoordelijken troffen de curatoren een schikking van opgeteld €3 mln. Met Nienhuis wilden zij niet schikken. Zij beschouwen hem als de drijvende kracht.

De curatoren zien Nienhuis als het brein achter de marktmanipulatie. De €13 mln die op Nienhuis wordt verhaald, is gebaseerd op de kartelboete gedeeld door twee. Het gaat om de helft omdat Nienhuis niet de hele periode dat er prijsafspraken werden gemaakt, bestuursvoorzitter was.

Volgens de raadslieden van Nienhuis zou de ondernemer in hoger beroep gaan tegen het vonnis van de rechtbank.

Drie banken

Heiploeg, gevestigd in Zoutkamp, is een van de grootste garnalenverwerkers van Europa. Het betrekt de garnalen van 200 vissers, pelt deze vervolgens en verkoopt ze aan supermarktketens in binnen- en buitenland. Het bedrijf bezweek in 2013 onder een schuldenlast van € 130 mln. Drie banken hielden het garnalenbedrijf lange tijd overeind: Rabobank, ABN Amro en Landsbanki. Maar de kartelboete van Brussel betekende de genadeklap voor het bedrijf.

Parlevliet & Van der Plas, het grootste visserijbedrijf van Nederland, kwam daarop met een bod op het failliete bedrijf. Het betaalde € 44 mln voor de doorstart. Het ging met name om voorraden en de debiteurenportefeuille van de garnalenverwerker.

De snelle doorstart van Heiploeg verraste de schuldeisers. Zij hadden vorderingen op Heiploeg van ruim €100 mln.