Een YouTuber krijgt bezoek van de politie vanwege complottheorieën. ‘Dit beleid slaat door’

YouTuber Flavio Pasquino kreeg bezoek van politie omdat hij complotdenkers interviewt. ‘Wij willen voorkomen dat er straks een aanslag wordt gepleegd’, verklaarde de wijkagent. Welk beleid zit daarachter?

Politie aan de deur vanwege filmpjes op YouTube? Het overkwam Flavio Pasquino, die coronasceptici interviewt op zijn videokanaal BLCKBX. Een week geleden stond een wijkagent van Edam bij hem op de stoep. Omdat Pasquino niet thuis was, werd er een belafspraak gemaakt. Dat gesprek zette de YouTuber maandag online.

“Ik wil vragen naar de achtergrond van je filmpjes”, zegt de wijkagent tegen Pasquino, “en je beweegredenen om een podium te geven aan de complotdenker”. Even later voegt ze toe dat de politie oplet of mensen “gedachten tonen die anderen schade kunnen berokkenen. Wat wij willen voorkomen is dat er straks – in het ergste geval – een aanslag gepleegd wordt, en dat we achteraf denken: hey, hier is het begonnen.”

Nog vóór het bezoek van de wijkagent, werd Pasquino gebeld door Politie Oost-Nederland. De aanleiding was een interview dat Pasquino zes maanden terug deed met de Doetinchemse activist Kees Faasse, die demonstreerde tegen het coronabeleid. Ook Faasse is door de politie benaderd.

Toch richt de politie zich niet speciaal op complotdenkers, zegt senior woordvoerder Suzanne van de Graaf. “De politie heeft geen specifiek beleid om mensen aan te spreken op hun mening over de overheid. We staan middenin de samenleving en hebben daarbij ook aandacht voor de ontwikkelingen rond maatschappelijk ongenoegen.”

Directe aanwijzingen dat ongenoegen van complotdenkers kan omslaan in grotere conflicten zijn er niet, zegt Van de Graaf. “Maar het is niet te ontkennen dat sommige mensen dreigende uitspraken doen in de richting van politici en anderen. Als politie zien we dat ook, en proberen we daar proportioneel op in te spelen.”

Intimiderend

Wat Pasquino betreft ging de politie in zijn geval te ver. “Ik denk dat het beleid doorslaat en het domein van de persvrijheid en vrijheid van meningsuiting betreedt. Er gaat een intimiderend effect vanuit, een signaal dat ik op de radar zit. Dat kan me remmen in wat ik doe.”

Volgens de politie is dat niet de bedoeling: “We staan pal achter eenieders vrijheid te denken en te zeggen wat die wil binnen de grenzen van de wet.” Maar Arnout de Vries, politie-adviseur bij onderzoeksorganisatie TNO, begrijpt dat de manier waarop Pasquino is benaderd intimiderend over kan komen.

“Ze hadden wat laagdrempeliger voor een e-mail of telefoontje kunnen kiezen”, zegt De Vries. “Het is voor veel mensen nogal wat als je ineens een agent voor je deur hebt staan. En als de agent dan ook nog heftige woorden als ‘aanslag’ gebruikt, gaat dat helemaal ver.”

Wel begrijpt De Vries dat de politie het gesprek wilde aangaan. “Er is onlangs nog een rapport uitgekomen waaruit bleek dat de politie de invloed van influencers onderschat, en je kunt iemand als Pasquino als influencer zien. Wat hij doet is toegestaan – hij mag nog verder gaan dan hij doet – maar er kan desondanks een risico op verstoring van de openbare orde uit voortkomen.

De Stasi

“In het coronatijdperk is de politie meer online gaan handhaven”, voegt De Vries toe. “Niet in de vorm van een automatisch sleepnet, maar gewoon agenten die op internet kijken. De wijkagent is verantwoordelijk voor de wijk, en daar hoort tegenwoordig ook het web bij. Dat betekent niet dat wie wordt aangesproken voortaan op een lijstje staat, zoals sommige burgers denken. En als er niks aan de hand blijkt, weten ze ook dat ze bij het eerstvolgende filmpje niet gelijk opnieuw in gesprek hoeven te gaan.”