In het harnas voor overspel?
De tentoonstelling Romanovs in de ban van de ridders in museum Hermitage Amsterdam, laat zien hoe deze fascinatie met de Middeleeuwen eruitzag voor de Russische tsaren. Foto: Toernooiharnas, Duitsland, Augsburg, meester Anton Peffenhauser, ca. 1580–85. Staal, leer
Nog altijd komen de woorden Dark Ages voor in de geschiedenisboeken. Het is een vereenvoudigde manier om het tijdsbeeld van de Middeleeuwen in woorden te vatten. Niet alleen in de geschiedenisboeken van onze middelbare scholen, maar zeker tot eind achttiende eeuw was dit de kerngedachte over de Middeleeuwen. De negentiende eeuw opende daarentegen de deuren voor een wijdverspreide ‘middeleeuwenrage’ in Europa. Het groeiende nationalisme in West-Europa, zorgt voor een zoektocht naar nationale helden. De ooit zo barbaarse Middeleeuwen blijken de perfecte voedingsbodem voor dit gedachtegoed. Ten tijde van de Industriële Revolutie, grauw en onpersoonlijk, grijpt men terug naar het tijdperk van gilden, riddereer, saamhorigheid, jonkvrouwen en hoofse liefde. Al deze thema’s zijn terug te vinden in de kunst, muziek, architectuur en literatuur uit de tijd. De tentoonstelling Romanovs in de ban van de ridders in museum Hermitage Amsterdam, laat zien hoe deze fascinatie met de Middeleeuwen eruitzag voor de Russische tsaren. Elk van hen met een eigen beeld van de Middeleeuwen.
Behalve de robuuste harnassen en zwaarden, bestaat een aanzienlijk deel van de collectie uit objecten van klein formaat. Velen met een boodschap. De decoraties op gebruiksvoorwerpen, functioneerde mogelijk als je hedendaagse relatietherapeut. Liefdesverhalen met boodschappen, adviezen en instructies waren te vinden op kleine alledaagse objecten. Hoe men over die liefde dacht….? Échte liefde of hartstocht kon alleen plaatsvinden in overspel. De objecten waarop overspel getoond wordt hebben twee functies. Ten eerste zijn deze bedoeld om je een ‘hoger leven van hartstocht’ voor te schotelen. Ten tweede dienen deze als waarschuwing: slaag er in de strikte geheimhouding van overspel te waarborgen. Doe je dit niet, dan kan dit desastreuze gevolgen hebben. Zo toont een serie veertiende-eeuwse ivoren plaquetten het bekende verhaal van Tristan en Isolde: Door het drinken van een liefdesdrank welke niet voor hen bestemd is, worden zij smoorverliefd op elkaar. Er is hier sprake van overspel. Na een reeks van geheime ontmoetingen, worden zij betrapt. Dit leidt tot hun dood.
Lees hele blog op de site van enClave.
enClave vormt een onafhankelijk non-profit schrijverscollectief (binnen een stichting i.o) met een vierkoppige hoofdredactie die naast eigen maandelijkse bijdragen een coachende rol vervuld. enClave heeft geen uitdrukkelijke politieke maatschappijvisie. Wij vinden het belangrijk dat jongeren uit met name Edam-Volendam in een breder cultureel perspectief schriftelijk van zich kunnen laten horen, en zich hierin ook kunnen blijven ontwikkelen.