Waar zijn de vrouwen gebleven?
Het is 31 december, en dat betekent naast oliebollen, appelflappen en champagne ook weer de finale van de welbekende Top 2000 van NPO Radio2. Hoewel de jaarwisseling dit jaar behoorlijk anders is dan anders, is de Top 2000 daarentegen heerlijk gewoon gebleven; de ‘lijst der lijsten’ is zoals altijd weer een feest der herkenning voor de witte mannelijke vijftigplusser.
Het is geen geheim dat de Top 2000 vooral een hitlijst is met witte mannenbands uit de bloeitijd van je ouders. Je hoeft maar één keer door de lijst te scrollen, en je komt toch vooral langharige rockers tegen met strakke spijkerbroeken, wilde gitaarsolo’s en naakte bovenlijven. Artiesten als Queen, The Eagles, Pink Floyd en Led Zeppelin worden ieder jaar weer op handen en voeten gedragen door het Top-2000-publiek.
Natuurlijk is deze verering ergens wel gerechtvaardigd; het zijn artiesten waarvan de nummers tot op de dag van vandaag beluisterd worden en waarvan de platen een enorme invloed hebben gehad op de huidige muziekbusiness. Ook ik kan op zijn tijd genieten van een ‘gouwe ouwe’ van de Bee Gees of The Beatles, en ik lift graag mee op de nostalgie die mijn ouders voelen wanneer ze een clip van The Rolling Stones voorbij zien komen in Top 2000 à Go-Go. De aanbidding van witte mannelijke artiesten is dan ook in geen enkele zin ‘verkeerd.’ Echter, het wordt wél verkeerd wanneer dit soort muzikanten (letterlijk) de boventoon voeren in een lijst die eigenlijk over álle muziek hoort te gaan. Want waarom verdienen de Stones vierentwintig noteringen in de hitlijst en Taylor Swift (vorig jaar uitgeroepen tot “artist of the decade”) maar één? Met andere woorden: waarom zo weinig vrouwen in de Top 2000?
De kritiek dat er te weinig vrouwelijke artiesten in de hitlijst van Radio2 staan, is niet nieuw. In 2018 werd er al een initiatief gestart om het tragische tekort aan vrouwen in de Top 2000 te bestrijden. Het initiatief, met de naam Top 2000 VrouwenStemmen, moedigde mensen aan om bewust op vrouwelijke artiesten te stemmen om het aandeel vrouwen in de hitlijst aanzienlijk te vergroten. In de afgelopen jaren benoemden ook enkele grote kranten en nieuwssites het seksisme van de hitlijst. Zo omschreef het Parool de lijst als een “mannenbolwerk” en sprak men op de website van 3 voor 12 over het “op slot zitten” van de Top 2000. Dit jaar bleef het opvallend rustig rondom het eindoverzicht van Radio2. In de trant van ‘geen-nieuws-is-goed-nieuws’ hoopte ik op een onverwachtse vooruitgang. Wellicht was de Top 2000 dit jaar op magische wijze een feministisch manifest geworden. Helaas bleek het tegendeel waar.
Lees hele blog op de site van enClave.
enClave vormt een onafhankelijk non-profit schrijverscollectief (binnen een stichting i.o) met een vierkoppige hoofdredactie die naast eigen maandelijkse bijdragen een coachende rol vervuld. enClave heeft geen uitdrukkelijke politieke maatschappijvisie. Wij vinden het belangrijk dat jongeren uit met name Edam-Volendam in een breder cultureel perspectief schriftelijk van zich kunnen laten horen, en zich hierin ook kunnen blijven ontwikkelen.