De ontdekking van Urk (en van Volendam)
Het op Volendam ingeburgerde financieel conservatieve beleid lijkt tevens geworteld in de visserij. Ook bij het lezen van Declercq’s boek leerde ik veel over mijn eigen geboortedorp, omdat ik al lezende over Urk zaken en kwesties vergeleek met wat ik weet (of veronderstel te weten) over Volendam. Zijn boek hield mij een spiegel voor.
Door middel van een ‘opgelegde’ identiteit kan dus sociale controle worden uitgeoefend. Wat Declercq hier concludeert had wat mij betreft ‒ even los van een mogelijk verschil in strengheid ‒ ook over een aanzienlijk deel van de huidige Volendammers kunnen gaan. Bestaat er analoog aan het Urker paspoort zoiets als het Volendammer paspoort? Declercq (p.113) laat een in Zwolle studerende Urker aan het woord: “Het grote probleem van Urk is het gebrek aan zelfkritiek en zelftwijfel. (…) Ironisch genoeg kan het dorp alleen maar overleven als dat gedrag in stand wordt gehouden. Het is dat of opgaan in de buitenwereld.” Loopt Volendam hier een nog groter risico? Declercq (p. 314): “Als het ambacht verdwijnt, als het geloof afbrokkelt, dan wordt ook het fundament onder de identiteit weggeslagen.” Bestaat er een direct verband tussen het ontstaan van deze wankele situatie en de ontwikkeling van een ‘opgelegde identiteit’?
Wat zegt de NIVO (in figuurlijke zin) over Volendam? Heeft het rooms-katholieke Volendam feitelijk maar één krant gehad omdat het feitelijk ook maar één kerk heeft? De NIVO die later de publicatie van de kerkberichten kreeg, is niet tegendraads, weinig kritisch en wakkert de discussie niet aan. Volendammers hebben überhaupt moeite met dissonanten.
Een werkelijk kritische houding staat zeker voor een krant binnen een kleine, conservatieve gemeenschap als Volendam waarschijnlijk haaks op een streven naar winstmaximalisatie. Laveren noemde NIVO-founding father Bruin Schilder het wanneer hij een keuze moest maken tussen de gemeenschap volledig informeren of een belangrijke adverteerder niet tegen het hoofd stoten.[15] Een redactiestatuut dient om een dergelijke invloed tussen commercie en redactie te remmen. Zou de NIVO een specifiek op haar organisatie afgestemd redactiestatuut hebben?
Lees hele blog op de site van enClave.
enClave vormt een onafhankelijk non-profit schrijverscollectief (binnen een stichting i.o) met een vierkoppige hoofdredactie die naast eigen maandelijkse bijdragen een coachende rol vervuld. enClave heeft geen uitdrukkelijke politieke maatschappijvisie. Wij vinden het belangrijk dat jongeren uit met name Edam-Volendam in een breder cultureel perspectief schriftelijk van zich kunnen laten horen, en zich hierin ook kunnen blijven ontwikkelen.