Edam-Volendam eert veteranen
Veteranen van diverse generaties kwamen bij elkaar in de Grote Kerk van Edam op uitnodiging van het gemeentebestuur. Waar burgemeester Sievers sprak en Jan Hooijberg in een kort treffend verhaal informeerde over de geschiedenis van de eeuwenoude kerk. Daarna was het tijd voor een diner in het koor. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.
Edam was een van de 18 steden die bijna 450 jaar geleden bijeen kwamen tijdens de Vrije Statenvergadering in Dordrecht. Daar werd de basis gelegd voor ons huidige nationaliteit. “Vrijheid, verscheidenheid, verbondenheid en verdraagzaamheid vormen de peilers waarop we onze vrijheid hebben gebouwd. Deze waarden zijn herkenbaar voor u als veteranen!”
De burgemeester roemde de inzet van de veteranen en sprak haar dank en respect uit. Ook voor de partners van de veteranen. “De wereld is een dorp geworden. Alles wat er gebeurt heeft effecten voor die wereld. Dat weet u als gaan ander.”
Juist daarom vond ze Veteranendag ook zo belangrijk. “We moeten de menselijke kant blijven realiseren.“
Jan Hooijberg bracht in tien minuten de geschiedenis van de Grote Kerk tot leven. Al rond 1400 werd begonnen met de bouw en in de loop van de eeuwen werd de kerk steeds groter. De RK kerk werd tijdens de Beeldenstorm in 1566 gelukkig niet gesloopt en enkele jaren later tijdens de reformatie ging de kerk vreedzaam over naar de protestanten, waarbij pastoor Paulus Pieters dominee werd.
1602 sloeg de bliksem in het pand en stortte de 71 hoge toren brandend neer op de kerk. Ook dertig omliggende woningen brandden af. Daarna werd de (opgebouwde) kerk nog drie maal getroffen door brand, de toren kwam in een lagere (42 meter) versie terug.
Twee gebrandschilderde ramen zijn schenkingen van de admiraliteit van Amsterdam en West-Friesland. Het laatste verwijst naar de Slag om de Zuiderzee, waarbij Spaanse oorlogsschepen in de pan werden gehakt door Hollandse geuzenschepen.
In de Eerste Wereldoorlog werd de torenkerk gebruikt als uitkijkpost. In de laatste oorlog was een Joodse onderduiker gehuisvest in de kerk. Een andere Joodse Edammer die was ondergedoken in Amsterdam en aan het einde van de oorlog een natuurlijk dood stierf, werd stiekem naar de kerk vervoerd en daar ´s nachts (anoniem) begraven.