“KOZP treft onversneden racisme en geweld aan in Volendam en de politie keek toe”

4 december '21, hield KOZP een spontane demonstratie in Volendam tegen zwarte piet en structureel racisme in het vissersdorp. Wij stonden in Volendam om alle zwarte kinderen en volwassenen die structureel gediscrimineerd worden in Volendam een hart onder de riem te steken. Zwarte mensen in Nederland moeten zich het hele jaar door veilig kunnen voelen, zonder geconfronteerd te worden met anti-zwart racisme.

Waarom Volendam?

Dit jaar kondigden KOZP en ‘Volendam Kan Het’ een demonstratie aan in Volendam op 14 november 2021. Meerdere gesprekken met zowel het Sint Nicolaas intocht comité (inclusief Sinterklaas zelf) als de burgemeester liepen helaas op niets uit. Hierdoor voelden wij ons genoodzaakt te demonstreren. Omdat uren voor de demonstratie ons werd medegedeeld dat de intocht, vanwege de nieuwe covid-maatregelen, werd afgelast, hebben wij onze demonstratie niet door laten gaan. Dit besluit hebben wij genomen omdat wij niet demonstreren om te demonstreren.

Op zondagochtend 14 november 2021 zagen wij echter beeldmaterialen op social media verschijnen van een grote parade in Volendam met racistische zwarte pieten met steun vanuit de gemeente. Hierop hebben wij besloten om op 4 december 2021 een spontane demonstratie tegen zwarte piet en institutioneel racisme te laten plaatsvinden in Volendam.

Onversneden racisme en gewelddadige ontvangst in Volendam

Bij aankomst van onze twee bussen op het Europaplein in Volendam, bleek meteen dat we niet bepaald gastvrij zouden worden ontvangen. De KOZP demonstranten werden ingesloten door de aanwezigen. Wij werden onthaald met racistische leuzen en de vreedzame demonstranten werden voortdurend aangevallen en bekogeld met o.a. rauwe vis, eieren, flessen water, volle blikjes drinken, oliebollen en andere voorwerpen.

De racistische en vrouwonvriendelijke leuzen die naar ons geroepen werden waren ongekend. Het viel op dat de Volendammers het extra gemunt hadden op de vrouwelijke KOZP demonstranten. Ook werden kinderen aangemoedigd om voorwerpen naar ons te gooien en de middelvinger op te steken, terwijl ze racistische leuzen riepen. Gedurende de demonstratie breidde de menigte vijandelijke Volendammers zich steeds verder uit en verschillende hooligans voegden zich in het gezelschap.

De sfeer werd steeds gewelddadiger, de politie ontkende ons demonstratierecht en beschermde de demonstranten niet tegen racistische uitspraken, aanvallen en gewelddadigheden. De politie leek meer begrip te hebben voor de gewelddadige Volendammers dan voor de vreedzame demonstranten die hun grondwettelijke demonstratierecht aan het uitoefenen waren. Ook werd het ons duidelijk dat de aanwezige politie geen kennis had van het grondwettelijke protestrecht. De politie en gemeente nam het ons kwalijk dat wij het spontane protest niet aan hadden gekondigd of toestemming hadden gevraagd.

Maar ook zonder kennisgeving heeft ieder het recht om te demonstreren. De Nederlandse rechtsregels zijn hier helder in, zoals wij het op de website van Amnesty kunnen lezen: “Voor een demonstratie hoeft in Nederland niet tevoren om toestemming worden gevraagd. Wel leggen gemeenten de verplichting op om demonstraties vooraf te ‘melden’. Dit is voor de autoriteiten een belangrijk instrument ter facilitering van demonstraties. Het ontbreken van een kennisgeving (melding vooraf) mag op zichzelf geen grond vormen voor een verbod of andere beperkende maatregelen ten aanzien van vreedzame demonstraties. Vreedzame demonstranten mogen niet worden aangehouden alleen omdat ze een verbod of vordering overtreden of het protest niet hebben aangemeld.”

Onze buschauffeurs die niet deelnamen aan de demonstratie werden ook lastig gevallen en uitgescholden met racistische leuzen. Toen onze demonstratie vroegtijdig werd beëindigd door de autoriteiten van Volendam en de demonstranten de bussen veilig probeerden te bereiken werden zij opgejaagd en bekogeld met vuurwerk en verkeerskegels. Er werden o.a. stenen naar de bus gegooid waardoor verschillende ruiten van beide bussen werden vernield.
Hoe nu verder?

Ondanks het racisme en het geweld dat wij 50 minuten lang moesten verduren en het gebrek aan politiebescherming bleven wij vastberaden onze boodschap uitdragen dat zwarte piet racisme is en dat wij voor een feest voor alle kinderen in Nederland staan. Het vergt heel veel van een mens om vreedzaam te blijven als je aangevallen wordt door een groot vijandig publiek terwijl de politie wegkijkt. Wij zijn dan ook super trots op alle demonstranten die samen met ons bewezen hebben dat als je de geschiedenis aan je kant hebt, je geen geweld nodig hebt.

Wij hebben, ondanks het ongekend geweld, een heel krachtig statement kunnen maken tegen anti-zwarte piet racisme in Volendam. Het valt nu niet meer te ontkennen dat Volendam een groot racisme probleem heeft. De vraag aan de gemeente, burgemeester en de Volendammers is: hoe nu verder met het racisme in Volendam? Wil Volendam een racistisch dorp zijn of een inclusief dorp, waar iedereen, ongeacht achtergrond of huidskleur, een veilig en racismevrij leven kan leiden?

Terwijl wij het antwoord hierop afwachten, zullen wij met onze advocaten bekijken welke juridische stappen gezet kunnen worden tegen het gewelddadige optreden tegen vreedzame demonstranten van KOZP in Volendam vandaag, anno 2021. Volendam schaam je!