Vier eeuwen ontwikkeling van de Purmer 1622 – 2022
Volgend jaar viert de droogmakerij het vierhonderdjarig bestaan. Een gevarieerd programma toont de ontwikkeling van de polder. Van voormalige binnenzee naar een polder met een verstedelijkt gebied – Purmerend – , het recreatieve Purmerbos en een zich nog altijd uitbreidend industrieterrein. Gelukkig is er ook nog een flink agrarisch gebied. “De vruchtbare klei is wat ons allemaal verbindt”, aldus Danny Schouten, voorzitter van Stichting Purmer 400 jaar. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl:Op het terrein van Jan Nagel Hydraulics, v.l.n.r. Klaas Hopman, Bart Haan, Jan Nagel en Dave van Zaanen.
“Ontwikkelingen van de gemeentes met betrekking tot De Purmer staan los van de viering van het vierhonderdjarig bestaan. Het kan niet als een donkere wolk over het jubileumjaar gaan liggen.” Met een lach: “Nee, dat laten we niet gebeuren. Het moet een feestjaar worden. We hebben hier veel bedrijvigheid die we laten zien. De deelnemers hebben zin om het jubileumjaar groots te openen door de zogenoemde ‘Nagel-lichtjestour’ door alle drie gemeentes.
Duurzame innovatie
Het driekoppig bestuur is eensgezind: alle aandacht is gericht op de organisatie van een veilig, gevarieerd programma. Secretaris Rond Knook: “Vanaf onze eerste oproep aan de inwoners en organisaties om met ideeën te komen, tot nu, het moment dat we moeten besluiten wat wel en niet doorgaat vanwege de beschikbare financiën, loopt het op rolletjes. Enthousiasme is natuurlijk het toverwoord. Daardoor zijn er nog interessante dingen bij gekomen. Zoals een tentoonstelling over het mythische Purmer Zeewijf en een bedrijvendag waarop duurzaamheid en innovatie centraal staan.
De Purmer is ‘eigendom’ van drie gemeenten. We hebben gezocht naar activiteiten die voor het hele gebied interessant zijn. Duurzame innovatie is zo’n actueel thema. Met Boon Edam en de drie gemeenten vullen we dat nu in. Mijn eigen agrarisch bedrijf is geheel energieneutraal; dat laat ik graag aan collega-ondernemers zien. En ik ben niet de enige.”
Voor de hele Purmer
Het programma, dat op 2 januari om 19.45 uur start met een spectaculaire tour van 100 met lichtjes versierde tractoren door de hele Purmer, laat de historie herleven met een boek, tentoonstellingen en lezingen. Het agrarisch leven is te zien op onder andere een boerenavondmarkt, bij wedstrijden, open dagen en activiteiten voor de schooljeugd. De Purmergemeenschap ontmoet elkaar op een reünie, bij de toneelvoorstellingen en de muziekavonden.
Zomerprogramma
Danny: “Het programma is van 8 t/m 17 juli. We hopen dat alles zoals gepland door kan gaan. We huren een grote tent die het hart van het feestjaar wordt. Maar ook in het Purmerkerkje, Waterlands Museum de Speeltoren en het Purmerends Museum zijn activiteiten. De meeste activiteiten zijn voor iedereen vanuit de polder, maar ook voor daarbuiten interessant.
Met dit feestjaar willen we ook mensen met elkaar verbinden. Binnen deze ‘van-alles-en-nog-wat’ polder tot de polder en haar directe omgeving. We leven met elkaar in een klein gebied. Je komt elkaar – gelukkig zou ik zeggen – altijd weer tegen. Dat is naast het feesten voor ons ook een belangrijke insteek: de gevarieerdheid van de polder zie je terug in de inwoners en de zich steeds ontwikkelende bedrijvigheid. Die willen we laten zien. En iedereen mag er het zijne van vinden.”
Achtergrond
Met het droogmalen van deze voormalige binnenzee begon men in 1618. Het karwei is gestopt vanwege godsdiensttwisten. In 1620 werd het werk hervat en in 1622 viel de 26,8 km2 grote polder droog. Vanaf de inpoldering was de Purmer een landbouwgebied voor met name het nabijgelegen Amsterdam. Andere polders uit die tijd zijn de Schermer en de Beemster; ook voormalige binnenzeeën met een open verbinding met zee. De Purmer is verdeeld tussen de gemeenten Purmerend, Edam-Volendam en Waterland.
Sinds de jaren tachtig is Purmerend enorm gegroeid om de 'overloop' uit Amsterdam op te vangen. Want ondanks de vele protestacties stemde de gemeente in januari 1979 definitief in met bebouwing van de Purmer. Het was het begin van de verstedelijking van de Purmerpolder. Op 13 november 1980 werd met een ‘eerste palen- en spadedag’ het startsein gegeven voor de woningbouw in de nieuwe stadsdelen Gors-Noord en Purmer, met alle daarbij behorende voorzieningen.
De twee andere buurten zijn bedrijventerrein Baanstee en het recreatiegebied annex golfterrein. Het bedrijventerrein de Baanstee is het grootste industriegebied van Purmerend. In 1988 werd het Purmerbos geopend. Purmerend gaat na of 1.500 woningen langs de zuidoostgrens van Purmer-Zuid – bij en op het golfterrein – gebouwd kunnen worden. Edam-Volendam praat over een nieuw industrieterrein in de Purmer om in Volendam industriegrond vrij te maken voor woningbouw.