Steenankers moeten Damsluis weer voor eeuwen verstevigen

Begin 2021 startte het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier aan het onderhoud van de Damsluis in Edam. De sluis- en frontmuren werden schoongemaakt, kapotte stenen werden vervangen en een deel is voorzien van nieuw voegwerk. De Dam zag er weer als nieuw uit, maar schijn bedriegt. Tijdens deze werkzaamheden werd duidelijk dat het gewelf in een gebrekkige staat verkeerd. Een herstelplan werd gemaakt en vervolgens gebeurde er een tijdlang niets. Foto: Marianne Jonkman.

Na maanden in de hekken te hebben gestaan, zijn nu de mannen van Pronk Restauratie begonnen aan de herstelwerkzaamheden van het gewelf. Aannemer Pronk is gespecialiseerd in restauratie klussen, “maar toch is het werken aan de Dam geen alledaagse klus”, volgens de restaurateurs die onder de indruk zijn van het historische bouwwerk.

Houten geraamte

Aan de bovenkant van de Dam is een deel van bestrating met het daaronder liggende zand verwijderd. De steenlaag van het gewelf is hierdoor goed te zien. “Het gewelf bestaat uit twee steenlagen waar op sommige plekken ruimte tussen is ontstaan. We halen nu de onderste steenlaag weg en die wordt er opnieuw tegen aan ‘geplakt’. We hebben aan de onderkant een houten geraamte gemaakt als mal waar de steenlaag die weer opnieuw wordt aangebracht op kan steunen.”

Voor de bouwvak

Wie vanaf de bovenkant op de Dam neer kijkt op het opengebroken stuk, ziet dat er verschillende vierkante gaten in zitten. “Hier zijn stenen verwijderd van de eerste en tweede steenlaag, waar we straks steenankers in plaatsen. Die steenankers moeten er samen met het cement voor zorgen dat de twee steenlagen aan elkaar verbonden blijven.” Het is veel werk, want de onderste steenlaag wordt steentje voor steentje verwijderd, schoon gebikt en later ook weer stuk voor stuk teruggeplaatst. “We zijn begonnen aan de noordzijde en moeten nog het hele stuk tot de zuidkant doen. Het plan is dat we vóór de bouwvak klaar zijn.”