Boete en Verzoening knapt grafzerken op: “Mooiste ervaring van mijn vakantie”
Het stel uit New York was al een tijdje op vakantie in Nederland toen ze bij hun bezoek aan Edam stuitten op de Joodse begraafplaats. Daar was onlangs een werkgroep van Stichting Boete en Verzoening bezig om de Hebreeuwse letters ‘te zwarten’. Na uitleg van Piet Luijten bracht de vrouw haar hand naar haar hart en zei geëmotioneerd in het Engels: “We hebben een prachtige vakantie, maar dit is mijn mooiste ervaring uit deze weken.” Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.
Piet Luijten, zijn vrouw Jeanie, dochter Annelies, schoonzoon René Theesing en vriend Ad Gaakeer waren op verzoek van Stichting Joods Verleden Edam om de licht geworden letters op de grafzerken weer zwart te schilderen. Ze maken deel uit van Stichting Boete en Verzoening.
Piet Luijten is voorzitter ervan: “Christenen uit verschillende kerken verrichten elk jaar onderhoudswerkzaamheden aan Joodse begraafplaatsen. Wij zijn dankbaar voor elk verzoek vanuit Joodse kring. We zijn ons pijnlijk bewust van wat de Joden eeuwenlang is aangedaan. Christenen hebben Joden gediscrimineerd en we erkennen daarbij ook dat de christelijke kerken bijgedragen hebben aan een anti-Joodse stemming met alle dramatische gevolgen van dien. Wij schamen ons als christenen over deze gebeurtenissen. Wij voelen geen persoonlijke schuld aan deze wandaden, maar wij voelen ons wel verantwoordelijk om de pijn hierover die bij veel Joodse mensen nog leeft, te helpen verzachten. Zonder enige pretentie willen wij een spijker slaan aan de brug die christenen en Joden weer zou kunnen verbinden.”
Bij elkaar
Sinds 1984 wordt in eigen land aan Joodse begraafplaatsen gewerkt door teams van 15 tot meer dan 100 mensen. Piet Luijten en leden van zijn gezin werkten aan zo’n 100 begraafplaatsen in Nederland. Tevens is in de synagogen van Haarlem, Utrecht en Almere restauratiewerk verricht en in heet Cheider in Amsterdam (een Joodse school) schilder- en reparatiewerk.
Jeanie Luijten: “Deze van Edam met zijn 14 zerken is voor ons een makkie, maar we zijn ook bezig in Rotterdam. Daar liggen 10.000 zerken. In een van de werkgroepen zat trouwens ook Klaas Kwakman, een Volendammer die in Amersfoort woonde, bedenk ik me nu opeens. Twintig jaar geleden waren we ook in Edam met een werkgroep. De verf op de grafmonumenten gaat namelijk zo’n 10 a 15 jaar mee. Dus we zijn nooit klaar, maar dat is niet erg. We doen het met veel liefde. En zo’n reactie van het hoogstwaarschijnlijk Joodse echtpaar uit Amerika doet ons veel. Op zo’n moment komen we dicht bij elkaar. Dat is heel mooi.”
www.boete-verzoening.nl