Toekomst van onze SKOV scholengemeenschap

Net als de heer Jos Koenen, oud docent geschiedenis aan het Don Bosco College, meldde op Groot-Waterland, vinden wij ook iets van de toekomst van de scholen van de Stichting Katholiek Onderwijs Volendam (“SKOV”) Vanaf de zeventiger jaren hebben vele mensen zich langdurig ingezet om het Don Bosco College te realiseren.

Het verbaast ons zeer dat er door mevrouw Runderkamp, de alleen-bestuurder van de SKOV wordt geprobeerd om het Don Bosco College weg te geven aan het PSG/Atlas College. Hierbij voert zij aan dat de financiële positie van de school het niet langer toelaat om als zelfstandige school verder te gaan.

Geschiedenis

Uit verschillende jaarverslagen van de SKOV blijkt dat er in het verleden vele jarenlang sprake is geweest van een slechte financiële positie. Er staat in jaarverslagen vermeld dat dit mede kwam doordat overschrijdingsuitkeringen van de gemeente uitbleven of aan de lage kant waren. Het bestuur was daardoor gedwongen zeer zuinig met de gelden om te gaan.

Daarbij is jarenlang gebruik gemaakt van ouderhulp en ruim vijftig jaar is het bestuur onbezoldigd geweest. Er is een beleid in gang gezet om een financiële situatie te bereiken, waarbij het schoolbestuur voor de goede voortgang van het onderwijs niet afhankelijk is van de handelwijze van het gemeentebestuur en van noodzakelijke bezuinigingen van de kant van de Rijksoverheid.

Volendammers gingen tot voor die tijd altijd vanaf hun 12e tot hun 15e jaar naar de LTS om daarna te gaan werken als visserman of in de bouw. De mensen die zich hiervoor hebben ingezet hadden een bepaalde visie, ze wilden een school met een goede onderwijskundige kwaliteit oprichten waardoor de jeugd betere kansen kreeg om in het eigen dorp, zonder reiskosten, ook HAVO en VWO te volgen. Dit heeft ertoe geleid dat we “onder andere” de meeste actuarissen vertegenwoordigen in heel Nederland en daar mogen we als Volendammer gemeenschap best trots op zijn!

Huidige situatie

Het probleem wat we nu de laatste jaren zien, is een mismanagement van de alleen-bestuurder mevrouw Runderkamp. Lessen worden geschrapt of verdwijnen gewoon helemaal. Als we kijken naar het financiële plaatje van de SKOV, zien we een begroot negatief resultaat voor de komende jaren.

In de jaarrekening van 2020 staat voor 2021 een negatief resultaat begroot van €1,375 miljoen maar opmerkelijk is dat de jaarrekening 2021 een positief resultaat uit gewone bedrijfsvoering laat zien van €2.146.227. We vinden het dan ook onlogisch dat er geen gelden zijn vrijgemaakt voor extra lessen.

Voordat mevrouw Runderkamp alleen-bestuurder werd bij de SKOV, was zij bestuurder bij het CPOW (basisonderwijs) in Purmerend. In de periode dat zij daar actief was, zijn er naar haar zeggen 34 personeelsleden ontslagen, waaronder meerdere directeuren en staffunctionarissen. Hierover is enige tijd geleden uitgebreid aandacht in de media besteed en nu zien we direct bij het aantreden van mevrouw Runderkamp hetzelfde patroon bij de SKOV terug.

In de wandelgangen wordt geuit dat als je tegenspraak biedt tegen mevrouw Runderkamp de kans groot is dat je kunt vertrekken. Hierdoor zijn vele personeelsleden gefrustreerd en/of gedemotiveerd geraakt en zijn er helaas vele goede docenten uit eigener beweging vertrokken. Dit is terug te zien in het aantal lessen dat dagelijks uitvalt.

Hans Werkman, de sinds kort aangetreden nieuwe tijdelijke rector, beweert in zijn reactie op Groot-Waterland dat het zware tijden waren voor het Don Bosco College. Echter, als we in de jaarverslagen kijken zien we een totaal ander beeld.

In eerdere instanties werden de door derden gesignaleerde fusieplannen door mevrouw Runderkamp afgedaan als complottheorieën, ook volgens Hans Werkman zou er geen sprake zijn van fusieplannen. Toch werd op 20 september 2022 tijdens een besloten vergadering in het Don Bosco College in een uitvoerige presentatie het volgende weergegeven:

• dat het is tijd om richting te geven aan het proces om van de huidige naar de gewenste situatie te komen.


• dat het Don Bosco College als éénpitter VO onder de SKOV te klein wordt om de verschillende onderwijs soorten in stand te houden.


• dat er een onderzoek moet worden gestart, gericht op de intentie tot bestuurlijke samenwerking met PSG en Atlas College.

In samenhang hiermee wijzen wij op een publicatie in de Nivo van 23 juni 2021 onder de kop “Het kan beter zijn om het Don Bosco College en De Triade (onderdeel van het Atlas College) samen te voegen en daar worden al gesprekken over gevoerd”. Vervolgens staat er vermeld: Don Bosco College en de Triade op den duur bij elkaar te brengen in één gebouw in de Purmer? “Dat kan. Dit zou zomaar een uitkomst kunnen zijn waar naartoe wordt gewerkt. Het zal dan niet onder een bestuur gaan vallen.” Enz.

Wat we nu zien is dat, waar we na enkele jaren van terugloop het afgelopen schooljaar bij het Don Bosco College, weer een hoog slagingspercentage hadden. Wij denken dat er zowel financieel als onderwijskundig gezien geen reden is voor een fusie. Overigens ook van het veranderen van schoolnamen, waaronder de Sint Nicolaasschool & Sint Vincentius school begrijpen wij de meerwaarde niet.

Als we in eerste instantie kijken naar het eigen vermogen, zien we op totaal niveau van de stichting een eigen vermogen van ruim €22 miljoen. Het eigen vermogen is uitgesplitst in een algemene reserve en bestemmingsreserves. Het staat de SKOV vrij om het private deel van de algemene reserve vrijelijk te besteden. Op de bestemmingsreserve rust de verplichting om deze gelden te besteden voor de scholen.

In een van de jaarverslagen staat dat de algemene reserve van het voortgezet onderwijs €2,3 miljoen is en die van de basisscholen €7,5 miljoen. In totaal is de algemene reserve die uit rente en beleggingen is ontstaan en die aan het onderwijs moet worden uitgegeven €9,8 miljoen. Je zou zeggen op de eerste oogopslag niets aan de hand. Nu is er bij ons het volgende alarmerende signaal binnengekomen.

Namelijk, dat het deel van de algemene reserve van €9,8 miljoen voor 50 procent voor het voortgezet onderwijs bestemd was. Deze algemene reserve is ontstaan uit rente en beleggingen uit het PO en VO, zoals is vermeld in de jaarrekeningen. Echter uit de jaarrekeningen van de afgelopen jaren blijkt dat vanaf 2020 juist voor deze reserve een splitsing is gemaakt in een deel voor het VO en een deel voor het PO.

Hieruit blijkt dat de verhouding 50/50% is gewijzigd, waarbij voor het voortgezet onderwijs niet €4,9 miljoen euro maar €2,3 miljoen staat vermeld. De vraag is of dit soms iets te maken heeft met de intentie van mevrouw Runderkamp om het Don Bosco College te laten fuseren met het Atlas College. Dit, gezien het feit dat mevrouw Runderkamp de bewust gecreëerde negatieve financiële positie van het Don Bosco College aangrijpt om het bestaansrecht van de school ter discussie te stellen.

Maar zelfs als we uitgaan van de opzettelijk te lage verhouding van 70/30% (PO/VO), zou dit betekenen dat het publiek eigen vermogen van het Don Bosco College nog steeds positief is. Daar komt nog bij dat de stichting beschikt over een het privaat vermogen van €5 miljoen. Wij vragen ons af of de alleen-bestuurder van de SKOV kan blijven stellen dat het Don Bosco College als zelfstandige school geen bestaansrecht meer zou hebben. In de praktijk blijkt dat lessen uitvallen en bepaalde vakken niet meer worden aangeboden.

In de jaarrekening zien we verder dat in 2020 een voorziening is genomen van €2 miljoen voor reorganisatie van het Don Bosco College, echter is in 2021 daarvan €1,2 miljoen vrijgevallen. Is de SKOV dan niet te voorbarig geweest met de inschatting van de krimp? Ons vermoeden is dat de SKOV het meest zwarte scenario wil laten zien om te doen overkomen dat een fusie onontkoombaar zou zijn.

Ook in werd in de meerjarenbegroting van de totale stichting, voor het afgelopen boekjaar 2021 een verlies voorzien van €1,4 miljoen. Achteraf blijkt dat er een winst €2,4 miljoen is behaald. Dit kan deels zijn veroorzaakt doordat de overheid de afgelopen twee jaar de geldkraan heeft opengezet voor verschillende subsidies. In meerjarenbegroting is te lezen dat er voor alle jaren verliezen worden voorzien. De vraag is of dit doemscenario niet wordt geschetst als reden voor een door de alleen-bestuurder mevrouw Runderkamp bedachte fusie?

Mevrouw Runderkamp komt uit het primair onderwijs. Bij de SKOV is zij naast het primair onderwijs ook geconfronteerd met het voortgezet onderwijs. Het zal toch niet zo zijn dat zij hiertegen niet is opgewassen en dat dit reden voor haar zal zijn om het voorgezet onderwijs af te stoten? Na onderzoek van de cijfers, en een interne discussie zouden we mevrouw Runderkamp graag willen verzoeken om haar visie op het geheel te geven. Gezien de financiële omstandigheden van de SKOV, ontbreken argumenten om te fuseren. Het zou toch jammer zijn en zeker niet de bedoeling dat Volendam een school voor voortgezet onderwijs verliest, met gevolg dat kinderen vanaf 12 jaar dan met de bus naar Purmerend, Hoorn of Amsterdam af moeten reizen. Bij ons rijst de vraag wat de echte redenen voor mevrouw Runderkamp zijn?

Interview met mevrouw Runderkamp

Voor wederhoor heb ik met mevrouw Runderkamp een goed gesprek gehad. Mevrouw Runderkamp vertelde mij onder meer over haar ervaringen in de jaren dat zij als bestuurder bij het CPOW in Purmerend actief is geweest. Ook over hoe zij daar van een min balans naar een plus balans is gekomen. Zij vertelde dat zij noodgedwongen obligaties moest verkopen om de salarissen te kunnen betalen. Bepaalde uitlatingen met betrekking tot CPOW blijken achteraf onjuist te zijn geweest.

Eerder hebben wij ook informatie uit gesprekken en meldingen van (oud)-personeelsleden van het CPOW over de situatie in de tijd dat mevrouw Runderkamp bij het CPOW werkzaam was. Het doemscenario wat zij daar toen ook schetste door “gedwongen” obligaties te moeten verkopen, was volgens een ingewijde louter een reden om het door haar bedachte saneringsplan door te voeren. Mevrouw Runderkamp vertelde in het gesprek zelf dat zij 34 personeelsleden heeft ontslagen. Ook zei mevrouw Runderkamp tijdens ons gesprek nadat ik haar vertelde dat ik toch wel veel dezelfde structuren bij de SKOV zag met betrekking tot het ontslaan van personeel, dat zij door haar collega’s bij CPOW de sloper werd genoemd.

Op de vraag wat de redenen zijn waarom zij vindt dat de SKOV moet fuseren met Atlas College/PSG was haar antwoord “dat het op dit moment niet speelt”. Met andere woorden: dit kan later anders worden uitgelegd. Uit het gesprek is duidelijk te merken dat zij het voorgenomen plan heeft voor een samengaan met de Triade, ook steekt ze niet onder stoelen of banken dat ze veel contact heeft met Janine van Schendel, directeur van de Triade.

Mevrouw Runderkamp is heel erg op de hoogte wat er speelt binnen de Triade, zij benoemt dan ook het probleem “betonrot”, toch wel een vreemde gang van zaken want mevrouw Runderkamp gaat over de SKOV en niet de Triade. Niet ondenkbaar is dat zij dit in de loop van het proces, als uitkomst van het “gemeentelijke huisvestingplan” na een Op Ondereenstemming Gericht Overleg (OOGO) tussen de verschillende onderwijsbesturen in de regio door het college van B & W naar buiten laat brengen als een noodgedwongen situatie om tot fusie te moeten overgaan.

Op de vraag of mevrouw Runderkamp kon verklaren waarom er plotseling een verhouding van 70/30% in plaats van 50/50% in de deel van de algemene reserve dat is ontstaan door rente en beleggingen in een jaarrekening is vermeld en dat dit ook zo aan het personeel van het Don Bosco College wordt gepresenteerd. Ik heb daarbij gezegd dat ik uit betrouwbare bronnen heb vernomen dat de reserve 50/50 was aangezien de reserve is ontstaan vanuit rente en beleggingen van overtollig geld uit PO en VO.

Mevrouw Runderkamp gaf aan dat dit voorgaande jaren ook al zo was. Dit was echter niet het geval. Zij was niet bereid om de betreffende jaarrekeningen waarin een duidelijke uitsplitsing is te zien van zelfs een hoger percentage van 50% voor het VO. Mevrouw Runderkamp gaf aan dat die 70/30% het resultaat was van de accountant en zij er zelf niets van wist. Uit eerdere uitlatingen van haar is duidelijk dat zij bewust in samenspraak met de accountant een veel te laag bedrag voor het VO in een jaarverslag heeft laten opnemen.

Op een bord toonde mevrouw Runderkamp mij een staatje waarop een afname van het aantal leerlingen in jaren 2018 t/m 2022. Echter in de overgang van 2018 naar 2019 was een afname te zien. Vol trots legde ze uit dat er echt een flinke afname is. Zij voerde aan dat de afname komt door de vergrijzing.

Toen ik haar vroeg hoe de afname op de Triade was met betrekking tot het aantal leerlingen wist zij wist exact de cijfers aan te geven. Er was geen afname maar ook geen toename. Zij vertelde dat we nu eenmaal een vergrijzing onder onze bevolking hebben en dat dit inhoudt dat de Triade een stijging laat zien ook al blijft het gelijk. Merkwaardig.

Steeds wordt benadrukt dat er in de jaren 2020, 2021 en 2022 alleen maar sprake is van afname en dat dit nog erger wordt in de jaren daarna. Er zit duidelijk een kink in de kabel. Mevrouw Runderkamp geeft aan dat ze echt haar stinkende best aan het doen is.

Echter, gezien de cijfers had ze in eind 2018 al moeten ingrijpen. Ook de jaren daarop is er weinig van ingrijpen te zien. Sterker nog, mevrouw Runderkamp zegt dat de afname nog erger gaat worden. Waar de Triade, zonder een eigen vermogen van €22 miljoen, door een goede presentatie naar buiten toe, kennelijk wel meer leerlingen kan aantrekken lukt dit mevrouw Runderkamp niet.

Conclusie

Nee, in de jaren dat zij voor de SKOV alleen-bestuurder is is er vanaf de basisscholen uit Volendam een aanzienlijk aantal leerlingen naar scholen voor voortgezet onderwijs in Hoorn en Edam gegaan, terwijl daar onderwijskundig bezien absoluut geen reden voor zou moeten zijn. Door de onrust die er de afgelopen jaren zowel in het basisonderwijs als in het voortgezet onderwijs door mevrouw Runderkamp is gecreëerd hebben vele ouders hun conclusie getrokken.

De kwaliteit van de basisscholen is in deze jaren zichtbaar achteruitgegaan, meerdere uitstekende leerkrachten uit het PO en VO zijn uit eigener beweging elders gaan werken vanwege de negatieve sfeer van de kant van het bestuur en op het DBC vallen daardoor veel lessen uit. Mevrouw Runderkamp is blijkbaar niet in staat om haar handelwijze om te buigen. In het gesprek werd ook duidelijk dat zij een plan in haar hoofd heeft en dat zij dat hoe dan ook zal uitvoeren.

Ook kwam nog ter sprake dat zij een commissie had samengesteld met als plan €19 miljoen samendoen, om het kapitaal van de stichting uit te geven. Wat dan toch weer veel vraagtekens zet en doet vermoeden dat er gewerkt wordt aan een fusie, want om dat bedrag op korte termijn alleen te besteden aan de SKOV is praktisch onmogelijk. De miljoenen die op de rekening staan zijn bedoeld om het onderwijs voort te zetten ook in mindere economische tijden, zodat ook onze toekomstige generaties kinderen van goed onderwijs kunnen blijven genieten en niet voor een samenwerking/fusie.

Uit haar woorden kan dan ook geconcludeerd worden dat een toekomstige fusie van het Don Bosco College tot de mogelijkheid blijft behoren. Resteert nog de vraag of het nog langer gewenst is dat mevrouw Runderkamp de alleen-bestuurder moet blijven van de SKOV, of dat het beter voor de Volendammer gemeenschap is dat zij een nieuw plan bedenkt en dat bij een andere werkgever uitvoert. Dan is zij blij maar zeker ook de ouders en het personeel van de SKOV.

Jaap Schilder
Fractievoorzitter FVD Edam-Volendam