Uit de KUNST!: Kunstenaar Jan Stuijt met zijn mechanische vogels
Kunst kan van alles zijn; een spontaan idee, diepgaand, mooi, discutabel… Maar het is altijd iets persoonlijks omdat het van binnenuit komt. In deze rubriek kunt u lezen wat de maker heeft bewogen om dit te maken. Maakt u ook iets kunstzinnigs, dan horen wij graag uw verhaal. U kunt zich aanmelden bij de redactie: 0299-315370 of stadskrant@wxs.nl Aan het eind van de serie komt er tijdens de Kunstmaand een expositie met alle deelnemers. Tekst en fotografie: Marianne Jonkman-Klok.
Jan twijfelt nog of hij zichzelf kunstenaar wil noemen. “Kunst moet mensen aan het denken zetten en ik wil juist dat mensen even stoppen met denken”, verklaart hij. “Al is het maar een paar seconden dat mensen zich verbazen en verwonderen. Als ik dat heb bereikt, dan ben ik blij.”
Jan maakt vogels met een mechanisme waar je aan kunt draaien zodat de vogel in beweging komt. Hij is net klaar met de laatste van de serie: De Kievit. Ik mag hem als eerste bewonderen én even draaien aan het handvat. Terwijl ik dat doe zie ik een tevreden glimlach op zijn gezicht verschijnen.
Jan Stuijt is in het dagelijkse leven leraar Wetenschap en Techniek en voelt altijd de drang om iets te maken. “Dat begon al op 7-jarige leeftijd toen ik samen met mijn vader Mecano werkjes maakte. Diezelfde techniek pas ik nu toe bij de vogels”, legt Jan uit.
“Voor de onderdelen maak ik gebruik van ‘oude troep’. Ik vind het mooi als het afwijkt, niet perfect is en je kunt zien dat het gebruikt is. We kunnen als samenleving veel meer hergebruiken, mensen zetten vaak nog bruikbare spullen bij het vuil, dat is zo zonde. Voor mezelf is het een uitdaging om daar iets moois te maken.”
Mechanismes van ‘rotzooi’
In zijn werkplaats staat de complete serie: een lepelaar, tureluur, zwaan, grutto en reigers. Ook heeft hij een zwerm vogels gemaakt en een spotter die al turend door zijn kijker niet opmerkt wat er boven zijn hoofd gebeurt. Elk kunstwerk heeft een ander mechanisme, geen een is hetzelfde.
“Kijk de kievit heeft een scharnierende aandrijfstang”, laat Jan zien, “en alle onderdelen zijn gemaakt van ‘rotzooi’. De sokkel is gemaakt van een stuk ijzer uit de schroothoop, dat gooi ik dan een tijdje in de tuin zodat het lekker gaat roesten. Het lijf is gemaakt van de poot van een spinnenwiel en het handvat is van een oud stuk gereedschap.”
De Zeevang als inspiratie
“Het idee is ontstaan tijdens het hardlopen in de Zeevang, onderweg geniet ik van de vogels. Het materiaal komt ook vaak uit de Zeevang, omdat ik op de boerderij van mijn schoonfamilie regelmatig even in de afvalberg loop te graaien,” lacht Jan. Alles is vertegenwoordigd in de kunstwerken; mijn liefde voor vogels, de Zeevang, mijn interesse voor kunst, wetenschap en techniek. Wat je er ook in terug ziet is dat ik lesgeef aan kinderen. Ik vind het leuk dat het uitnodigt om eraan te zitten, alle technieken zijn doorzichtig, je ziet hoe het werkt.”
Exposeren in de polder
Nu de serie compleet is heeft Jan nog één wens. “Ik zou het mooi vinden als alle vogels bij elkaar in de Zeevang geëxposeerd kunnen worden. Daar zijn ze ‘geboren’, daar komt alles vandaan en dan is de cirkel rond.” Bent u nieuwsgierig geworden naar de vogels, dan kunt u ze bekijken op zijn website www.janstuijt.nl