Een ‘Vestinkie om’ met Brigitte van der Naaten

‘Een ‘vestinkie om’ met Edammers, omdat die allemaal wel een verhaal hebben wat alleen wij binnen de vestingmuren zo goed kunnen begrijpen. We spreken af op een favoriete plek naar keuze in onze stad, waarna we richting de vesting lopen. Daar begint het ‘vestinkie om’, waarin ik mijn medewandelaars beter leer kennen door hun vertellingen.

s

We ontmoeten elkaar op de ‘kastanjevesting’,waar ons oog direct valt op het doorkijkje richting de moestuinen. Een prachtig uitzicht op een witte achtergevel, met daarachter de vertrouwde Speeltoren die er bovenuit prijkt. Dat huis met de witte achtergevel is het geboortehuis van Brigitte, waarmee ik vanaf haar favoriete plekje, ons ‘vestinkie om’ begin onder een winters warm zonnetje. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.

Bakkerswoning

Gedurende drie generaties is het monumentale pandje aan het Doelland een bakkerswoning geweest, vertelt Brigitte. Haar ouders hebben het destijds van de laatste bakker overgenomen om daar hun eigen juwelierszaak te vestigen. “Mijn vader was goudsmid, maakte voornamelijk klederdracht sierraden en mijn moeder stond in de zaak.” Deze juwelierszaak was ook het geboortehuis van Brigitte, haar zus en hun jongere broertje.

Het pand heeft nog karakteristieke kenmerken die doen denken aan de bakkerswoning. Zo zijn er luiken in het huis aanwezig waar destijds de zware meelzakken, door werden getakeld naar de ovenruimte. De winkel van haar ouders, aan de voorzijde van het huis, heeft ze in tact gelaten. Zelfs het belletje van de voordeur is nog authentiek.

‘Kastanjevesting’

Brigitte koestert warme herinneringen aan haar jeugd op en rondom de vesting. “In de winter gleden we zo van de helling af”, zegt ze, als ze wijst naar de afdalingen op de ‘kastanjevesting’. “Dikwijls belandden we in het water!” Hutten bouwen, kastanjes zoeken, bladeren verzamelen, deze vesting leent zich voor urenlang ontdekking en speelplezier. “We moesten wel altijd rekening houden met de tuinen aan de vesting.”

Terug naar huis

Brigitte verhuisde als jong volwassene een straat verder richting de Bult, waar ze samen met haar man bouwde aan een eigen thuis. Haar ouders gingen in die tijd uit elkaar, waardoor haar jongste broer en haar vader samen achter bleven in de juwelierszaak. Nog maar net getrouwd, werd ze op haar huwelijksreis opgeschrikt door het vreselijke nieuws dat haar vader plotseling was overleden. In de daar op volgende tijd van rouw en verdriet moest er wel meteen van alles geregeld en verdeeld worden. Brigitte ging terug naar haar ouderlijk huis en haar broer betrok haar pand aan de Bult, waar hij nu nog met zijn gezin woont.

Familiehuis

Na een intense verbouwing is haar geboortehuis, naast een warm huis voor haar eigen gezin, ook nog steeds een thuis voor de leden van haar naaste familie gebleven. “De feestdagen vieren we hier met de hele familie. Dan staat er een lange tafel in de voormalige winkel”. En op deze manier blijft het huis met alle generaties verbonden.

Moestuin

Terwijl we even een moment worden betoverd door de schoonheid van de berijpte witte landerijen aan de Noordervesting, blijf ik ondertussen aandachtig luisteren als ze vertelt over een belangrijk verlengstuk van haar huis. “Sinds een paar jaar huur ik ook een van de moestuintjes. Dat grenst direct aan mijn eigen achtertuin. Het is een fijne plek om even tot jezelf te komen. Maar ook samen met de andere tuinders heerst er een ontspannen sfeer. Soms maken we even een praatje met elkaar of staan we in stilte met onze gezichten in de zon, maar over het algemeen laat iedereen elkaar daar even letterlijk ‘aarden’.

Eén keer per jaar hebben we ook een ‘oogstfeest’ en genieten we van allemaal hapjes en drankjes van eigen bodem”. Naast ontspanning, groei en vreugde, heeft de tuin Brigitte ook iets anders geboden. “Ik woon hier nu vrijwel mijn hele leven, maar dankzij de moestuin heb ik sinds kort weer een nieuwe blik op mijn eigen huis. Dan voel ik me zo enorm rijk en dankbaar en ben ik me bewust van waar het voor staat en ook wat het allemaal heeft doorstaan”.

Lief, maar ook leed…

Dat het huis al eeuwenlang bestaat, betekent dat er naast het lief ook veel leed is gedeeld. Zo weet Brigitte uit eerste hand dat de bakkersfamilie Houtkamp failliet is gegaan vlak na de Tweede Wereldoorlog door een grote tragedie die zich daar heeft afgespeeld. Het was nog niet zo lang geleden dat twee, nog levende zoons van Bakker Houtkamp bij Brigitte op de bezoek kwamen om in, ook hun ouderlijk huis, dit verhaal te vertellen.

De familie had tijdens de oorlog onderduikers verborgen in de bakkerij. Eén van de onderduikers baande zich zo nu en dan via de moestuinen een weg richting de Baanstraat, om bij de familie te zijn die in één van de panden daar ondergedoken zat. Toen deze onderduiker werd gesnapt, werd bakker Houtkamp verraden en naar een kamp afgevoerd, waarna de zaak failliet ging. Later werd het huis bewoond door een ander bakkersgezin, van wie de ouders van Brigitte het uiteindelijk hebben gekocht.