7000 vrijkomende sociale huurwoningen in Amsterdam 23 naar reguliere woningzoekenden: zoekt hulp bij huisvesten kwetsbaren bij buurgemeenten
Om de vastgelopen huisvesting van kwetsbare groepen in Amsterdam vlot te trekken hebben Amsterdam en het ministerie van Binnenlandse Zaken een beroep gedaan op omliggende gemeenten. Maar op Zaanstad en Purmerend na doet geen gemeente in de metropoolregio Amsterdam mee.
In Amsterdam krijgen onder meer statushouders, dak- en thuislozen, studenten en mensen met medische urgentie voorrang op een woning. Zo gingen er in 2021 van de 7000 sociale huurwoningen die vrijkwamen in de stad slechts 23 naar woningzoekenden die niet onder een voorrangsregeling vallen. Daarnaast loopt de stad achter met de huisvesting van statushouders, begin dit jaar zijn er 610 statushouders die al een woning hadden moeten hebben, maar daar nog steeds op wachten.
Het is het verdelen van schaarste. In 2023 is er in Amsterdam een vraag van 4000 woningen voor kwetsbare groepen, maar er zijn maximaal 1800 sociale huurwoningen beschikbaar. “Dit kunnen we niet alleen oplossen,” aldus wethouder Zita Pels (Volkshuisvesting).
Onlangs sloot de metropoolregio Amsterdam, een overlegorgaan van 32 gemeenten rond de hoofdstad, een woondeal met het ministerie van Binnenlandse Zaken over de bouw van 171.200 woningen tot en met 2030. Daarbij werd los ook een verklaring toegevoegd door Amsterdam en het ministerie. Erin werd gevraagd om solidariteit van omliggende gemeenten: zouden zij minimaal 30 procent van het jaarlijks vrijkomend aanbod aan sociale huur beschikbaar willen stellen voor kwetsbare groepen, onder wie statushouders?
Teleurstelling
Voor CDA-duoraadslid Rogier Havelaar was het reden om na te vragen hoeveel gemeenten aan de oproep gehoor hebben gegeven. Dat zijn er niet veel. Wethouder Reinier van Dantzig (Woningbouw) zei woensdag in de commissievergadering dat alleen Purmerend en Zaanstad hebben gezegd de verklaring te ondersteunen. Andere gemeenten hebben gezegd geen ‘steekhoudende argumenten vanuit Amsterdam te zien’ om mee te doen.
Het is een grote teleurstelling voor het Amsterdamse college. Van Dantzig zei, vooruitlopend op landelijke wetgeving over de huisvesting van kwetsbare groepen, te hebben willen smeden aan een coalition of the willing. Idee daarbij is om afspraken te maken naar rato van het inwoneraantal per gemeente.
Amsterdam, dat nu 1000 vluchtelingen opvangt op de MS Galaxy, kan dan bijvoorbeeld meer doen rond noodopvang en andere gemeenten meer rond andere kwetsbare groepen of huisvesting van statushouders. “Maar veel gemeenten geven niet thuis,” aldus Van Dantzig.
Niet afschuiven
In het commissiedebat woensdagochtend botsten Van Dantzig en wethouder Pels met VVD-raadslid Myron von Gerhardt. Hij vindt dat Amsterdam de huisvesting van kwetsbare groepen niet moet afschuiven op andere gemeenten. Von Gerhardt stelde dat het college steeds zegt naar een balans te zoeken tussen verschillende kwetsbare groepen, maar geen keuzes maakt: “Want wat ik echt zou willen is dat we stoppen met het voorrang geven aan statushouders.”
Het leverde felle reacties op van zowel Van Dantzig als Pels. Pels wees erop dat er ‘onder verantwoordelijkheid van de VVD’ een wettelijke plicht is tot het opvangen van statushouders. Ook Van Dantzig stoorde zich aan het betoog en noemde het populistisch. “Je mag ons bekritiseren, maar we worden omringd door VVD-wethouders die niet hun verantwoordelijkheid willen pakken rond huisvesting.”
Dat de crisis groot is als slechts 23 reguliere woningzoekenden in een jaar een plek hebben weten te vinden bij een sociale woning erkende iedereen. Er komt nog een evaluatie van de voorrangsregelingen in Amsterdam. Eerder zei Pels tegen Het Parool dat er geen nieuwe voorrangsregelingen bij zullen komen. Daarnaast zei Van Dantzig bij elk regionaal overleg de komende tijd weer te gaan vragen om hulp vanuit andere gemeenten.