Oostzaners lopen niet warm voor fusie met Amsterdam: ‘We moeten niet worden opgeslokt’
De Oostzaanse gemeenteraad bezint zich op een bestuurlijke fusie en kijkt daarbij naar Amsterdam. Op de lokale markt zijn dorpelingen minder enthousiast: ‘Met een grotere gemeente word je knettergek van alle regels.’ Het is markt op het pleintje voor de Grote Kerk van Oostzaan. Onder een strakblauwe hemel druppelen Oostzaners gewapend met shoppers een voor een het plein op. Op weg naar de marktkramen lopen ze langs het gemeentehuis, waar momenteel de bestuurlijke toekomst van Oostzaan op tafel ligt.
De gemeenteraad onderzoekt de mogelijkheden van een bestuurlijke fusie met omliggende gemeentes en liet adviesbureau TwynstraGudde een rapport met meerdere scenario’s opstellen. Daaruit blijkt dat een samensmelting met Amsterdam een reële optie is. Op de markt leeft het onderwerp onder de Oostzaners. Ze zijn op de hoogte en hebben hun woordje klaar. Samengevat: er is weinig enthousiasme over een fusie met de hoofdstad.
Soekha Beutick (79) schrikt bijna van de vraag: “O jee, dat wil ik niet. Amsterdam is een mooie stad, maar ze mogen ’m houden.” Rick Ruiter (45) is stellig: “Dit is geen goed idee. We moeten niet worden opgeslokt door het grote boze Amsterdam.” Dat sentiment voert volgens Oostzaners de boventoon in het dorp. Edith van Schaik (58) kent eigenlijk niemand die écht voor een fusie is: “95 procent van de Oostzaners is tegen. Het eerste instinct is nee.”
Dorpse identiteit behouden
Onder de marktbezoekers zijn échte Oostzaners, hier geboren en getogen, het meest uitgesproken tegen een fusie. Zij hebben het over de dorpse identiteit, een ons-kent-ons-gevoel en denken dat Oostzaan zijn boontjes prima zelf kan doppen. In het rapport van TwynstraGudde wordt het behouden van de identiteit benoemd als grote wens. Dat lukt in het algemeen beter bij een fusie met een of meer gemeenten met een vergelijkbare omvang dan met een grote stad als Amsterdam.
Erik Rep (66) noemt een specifiek voordeel van zelfstandigheid: “Ik ben muzikant en de gemeente gaat goed om met culturele verenigingen, we krijgen genoeg subsidie. Dat zie ik wel verdwijnen als Amsterdam komt.” Dus, zo concludeert Rep: “Laat Oostzaan lekker Oostzaan blijven.”
En dan is er de ‘import’, de Amsterdamse voorhoede die al ver voor een mogelijke fusie neerstreek in het dorp. Binnen deze groep zou er minder weerstand zijn tegen een samensmelting. Rolf van Oostrum verhuisde vijf jaar geleden vanuit Amsterdam naar Oostzaan. “Ik snap dat Amsterdammers hiernaartoe komen. Het is een geweldig dorpje, je fietst zo naar Amsterdam, zit zo op de pont.” Toch sluit ook hij zich aan bij het verzet tegen de plannen: “Als er een referendum komt, stem ik nee.”
Meer bureaucratie
Oostzaners Daan Ruiter (80) en Yrjo Meyn (77) begroeten elkaar hartelijk op het plein. Ruiter blijkt een van de schaarse voorstanders van een fusie met Amsterdam: “Het kan volgens mij niet anders. Oostzaan is te klein voor sommige dossiers.” TwynstraGudde noemt investeringen in dienstverlening en lokale voorzieningen als dossiers waarin Amsterdam een positief verschil zou kunnen maken.
“Dus kies ik Amsterdam,” verklaart Ruiter. Zijn gesprekspartner, afkomstig uit een Oostzaans geslacht, twijfelt geen seconde: “Ik niet. De mensen van de gemeente zijn ‘buitenpoorters’, en dat ben jij ook,” knikt hij naar Ruiter. “Als we bij Amsterdam gaan, komt er alleen maar meer bureaucratie. En automatisering is geen verbetering. Met een grotere gemeente word je knettergek van alle regels, en zij weten van de materie hier niets af.”