Forse stijging discriminatie in regio Waterland: 'verharding van de samenleving'
Het aantal meldingen dat Discriminatie.nl Zaanstreek-Waterland in 2023 registreerde steeg fors. Niet alleen ten opzichte van 2022, maar ook in vergelijking met eerdere jaren.
In 2023 ontving Discriminatie.nl 166 meldingen over ongelijke behandeling en intolerantie. Een jaar eerder waren dat er 131. Weliswaar lag het aantal meldingen in 2014 en 2021 hoger dan in 2023, maar dat waren ‘stapelmeldingen’. In 2014 ontving het BD 88 klachten over de ‘minder minder’-uitspraken van PVV-leider Geert Wilders. In 2021 deden veel mensen hun beklag over onder meer verplichte coronatoegangsbewijzen, mondkapjes, vaccinatiemaatregelen en andere overheidsmaatregelen die Covid-19 in bedwang moesten houden. Deze incidentele uitschieters buiten beschouwing latend heeft Discriminatie.nl (voorheen Bureau Discriminatiezaken) nog nooit in de ruim 28 jaar van haar bestaan zoveel meldingen in behandeling genomen als in 2023.
De stijging past in een trend. Sinds 2017 is er in de regio Zaanstreek-Waterland een constante toename van het aantal meldingen. Ook landelijk neemt het aantal meldingen a jaren toe, en niet alleen bij de antidiscriminatievoorzieningen.
Campagne
Een in samenwerking met het Amsterdamse bureau De Wolven uitgevoerde campagne met als inzet de vergroting van de naamsbekendheid en meldingsbereidheid kan een rol hebben gespeeld bij de stijging in 2023. Waarschijnlijker is echter dat de toegenomen verharding en polarisatie van de Nederlandse samenleving het aantal meldingen liet oplopen.
In vergelijking met 2022 was er vorig jaar vooral een verschuiving zichtbaar bij de terreinen ‘openbare ruimte’ en de gronden ‘ras/afkomst/huidskleur’ en ‘seksuele gerichtheid’. In deze drie gevallen was er sprake van een sterke stijging. Bij ‘seksuele gerichtheid’ was zelfs sprake van een ruime verdubbeling. Dalingen bij de andere gronden en terreinen waren er nauwelijks. Dat verklaart de totale toename van het aantal meldingen in het afgelopen jaar.
De stijging bij het terrein ‘openbare ruimte’ hangt grotendeels samen met de twee genoemde gronden. Het gaat veelal om bekladdingen en bedreigingen, al dan niet gerelateerd aan specifieke activiteiten of locaties. Zo werd duidelijk dat opvallend vaak LHBTIQ+-uitingen in de publieke ruimte werden vernield, veelal Regenboogbankjes en -vlaggen. Het is een fenomeen dat ook elders speelde. Gezien de toenemende intolerantie jegens ‘anderen’ verwacht Discriminatie.nl hierin vooralsnog voorlopig geen verbetering. Het is al met al een zorgelijke ontwikkeling.
Grootste gedeelte meldingen uit regio Waterland
Ook opmerkelijk is dat de stijging van het aantal discriminatiemeldingen voor het grootste deel op het conto van de regio Waterland te schrijven is. Met name Purmerend (van 30 meldingen in 2022 naar 54 in 2023) en de gemeente Waterland (van 8 naar 14) kenden een flinke percentuele toename. Op de derde plaats kwam Zaanstad (van 70 naar 80).
In 2023 ontving het Bureau Discriminatiezaken 112 informatieverzoeken, eveneens meer dan ooit tevoren. Dit is voor een groot deel te danken aan de inzet van een nieuwe medewerker. Zij hield zich specifiek bezig met het leggen van contacten met externe organisaties. Sinds de coronacrisis kan het Bureau Discriminatiezaken als vanouds gastlessen geven in het onderwijs. Er werd vorig jaar voorlichting gegeven aan 2737 leerlingen. Ter vergelijking: in 2022 waren dat er 2570.
Discriminatie.nl merkte overigens wel dat het meer moeite dan voorheen kostte om scholen te interesseren voor de aangeboden lesstof. Met name projecten over seksuele diversiteit – wettelijk verplicht als lesstof – kregen een minder warme ontvangst dan in eerdere jaren. Het bureau kreeg de indruk dat scholen soms gevoelig zijn voor weerstand van ouders ten aanzien van het aanbod, een teken des tijds dat in heel Nederland speelt.
Het gehele jaarverslag 2023 is hier te lezen.