Marimbaspeelster Tatiana Koleva organiseert van 14 tot en met 17 maart voor de zesde keer het Amsterdam Marimba Weekend. ‘De grote broer van de xylofoon’ heeft wortels in vele culturen. ‘De muzikale boodschap live overbrengen vind ik het allerbelangrijkste wat er is.’

“Het hout”, zegt marimbaspeelster Tatiana Koleva. “Het is het hout dat me boeit.” Koleva is lyrisch over haar instrument. “Hout komt van een boom en een boom is leven, leven is geboorte en toekomst. Een boom geeft groen, fruit, zuurstof. Je hoeft maar een plankje op je schoot te leggen, erop te tikken en je hebt geluid. De verschillende toonhoogten zijn verleidelijk. De marimba is een van de oudste instrumenten die er bestaan. Tot de eerste dingen waarmee een mens zich uitdrukte hoorde niet alleen de stem, maar ook het stampen op de vloer om geesten te verjagen. Je kunt overal op stampen en op slaan. Bij de marimba hebben we het over hout dat spreekt, dat ons roept. Het geluid vind ik heerlijk.”

Tekst gaat verder onder de video.

Omgekeerde bloempotten

Koleva is van kindsbeen af gefascineerd door slagwerk. Op het conservatorium leerde ze zo’n veertig slagwerkinstrumenten bespelen. Dat hoort bij de opleiding, je bent nooit met alleen maar marimba bezig. De slagwerkfamilie is oneindig groot: triangel, kleine trom, grote trom, tamboerijn, Koreaanse gong, bekkens. Koleva: “Gisteren heb ik muziek van Iannis Xenakis uitgevoerd op omgekeerde bloempotten. Ik bedoel maar, dat is ook slagwerkinstrumentarium.”

Liefdesrelatie

Het festival van de Bulgaars-Nederlandse Koleva vindt verspreid over de stad plaats. Daarbij heeft ze instrumentalisten uitgenodigd van over de hele wereld die van jazz tot hedendaags klassiek spelen. De Bulgaarse herdersfluit klinkt, de marimbula uit Curaçao, de West-Afrikaanse balafoon. “De marimba, de grote broer van de xylofoon, heeft wortels in vele culturen. Het hout wordt overal op een andere manier ingezet, al die instrumenten vormen samen één grote familie. Het middelpunt van het festival is wel de marimba, met dat instrument heb ik een liefdesrelatie. Als mens maak je van alles mee, goede en slechte momenten. Ik krijg altijd opnieuw hoop als ik marimba speel.”

Plankjes van de bouwmarkt

Hoe kun je met dat hout, de plankjes op een rij die een marimba vormen, een muzikaal verhaal vertellen? Koleva haalt een aantal plankjes uit een tas, allemaal van een ander soort hout. “Kijk, ik heb wat delen van mijn eigen instrumenten meegenomen, dit komt gewoon van de bouwmarkt, hoor. De beste marimba’s zijn van palissander gemaakt.” Ook legt ze een trits slagwerkstokjes op tafel, zware en lichtere varianten, het ene heeft een hard bolletje als uiteinde, het andere een zacht. “Ik kan kiezen waar ik op het plankje sla, met welke stok, op ieder punt klinkt het anders. Ik kan een melodie maken, lange lijnen trekken. Op een viool of cello is dat vanzelfsprekender, je kunt doorstrijken. Als je op een plankje slaat, houdt de klank daarna een keer op. Het is een uitdaging om lijnen te trekken, een doorlopende melodie te laten klinken. Als wij praten, maken we zinnen, daarin zitten accenten, we intoneren, we vertellen elkaar iets. Dat is in de muziek niet anders. Hoe verbind je de noten, op een hoekige manier, gebonden, welke noot benadruk je?”

Muzikale boodschap

En dan is er nog de choreografie. Wanneer je marimba speelt – en daaromheen staan vaak meerdere slagwerkinstrumenten gegroepeerd – moet je zorgen dat je overal makkelijk bij kunt. Je beweegt van links naar rechts, van voren naar achteren. Het is een rituele dans die je uitvoert om de muziek tot leven te wekken. “Die muzikale boodschap live overbrengen vind ik het allerbelangrijkste wat er is. Het bewaken van livemuziek is voor mij een missie. Weinig mensen kunnen een muzikaal verhaal vertellen op een podium, die kans moeten ze zo vaak als mogelijk krijgen, om de muziek levend te houden en om de luisteraar te laten horen hoe prachtig die is. Het repertoire breiden we uit middels een compositiewedstrijd, gelieerd aan het Amsterdam Marimba Weekend. Het festival is bewust klein gehouden, ik streef gezelligheid na. Je bent voortdurend in contact met elkaar. De programma’s lopen niet parallel, maar volgen elkaar op zodat je overal bij kunt zijn als je wilt.”

Amsterdam Marimba Weekend

Door: Instrumentalisten uit de hele wereld
Waar: Splendor, het Orgelpark en Bimhuis
Te zien: 14 t/m 17 maart