20 hectare extra natuur: weilanden worden omgezet naar natuurgebied
In het Ilperveld even buiten Landsmeer en Amsterdam-Noord worden weilanden omgezet in natuur. Dankzij donaties van duizenden natuurliefhebbers is dertig voetbalvelden aan landbouwgrond opgekocht. Natuurbeheerder Landschap Noord-Holland krijgt er 20 hectare grond bij aansluitend op de natuur van het Ilperveld en het Twiske. Een boer op leeftijd die stopt met zijn bedrijf heeft de landbouwgrond verkocht, zodat de natuur de ruimte krijgt op de vier percelen langs het Noordhollandsch Kanaal.
Op drie van de vier percelen blijven koeien grazen, maar minder intensief. De boeren die deze percelen pachten, gaan bovendien minder mest uitrijden over de grond. Het gevolg zal zijn dat hier natte, kruidenrijke graslanden ontstaan waar in het voorjaar jonge weidevogels kunnen opgroeien.
Al op korte termijn verwacht Landschap Noord-Holland daarom meer variatie in de begroeiing, meer insecten en drassige greppels waar vogels hun kostje bij elkaar kunnen scharrelen in de zachte bodem. Afspraak is ook dat er pas na half juni wordt gemaaid. Naar verwachting zullen voor Noord-Holland typische weidevogels als de grutto, kievit, scholekster en tureluur daarvan profiteren. Op het vierde en grootste perceel is het de bedoeling dat het veenmos terugkomt, de vegetatie die door jarenlang gebruik als landbouwgrond verloren is gegaan. Zonder mest of vee zal het water schoner worden, wat een voorwaarde is voor het weer aangroeien van veen.
30 voetbalvelden groot
Hier in het moerassige hart van het Ilperveld probeert Landschap Noord-Holland vlak bij het eigen bezoekerscentrum het veenmosrietland te laten terugkeren. Daar gaat enige tijd overheen, maar over een jaar of tien moeten zeldzame planten als zonnedauw, welriekende nachtorchis en veenpluis hier weer de kop opsteken.
Het is de bedoeling dat op de honderden eilandjes van het Ilperveld kruidenrijk grasland komt rond een kern van veenmoeras. Voor de langs de buitenrand van het gebied gelegen boerderijen is het voordeel dat ze hun koeien niet meer op bootjes helemaal naar het binnenste van het Ilperveld hoeven te verslepen.
Al 40 hectare extra natuur
De aankoop van de grond is deels gefinancierd door het Noord-Hollands Natuurfonds. Dat koopt sinds de oprichting in 2020 grond op om er natuur van te maken. In totaal heeft dat al geleid tot bijna 40 hectare extra natuur, bij onder meer Callantsoog, Bergen en Akersloot. Nog twee grote grondaankopen zijn op komst. Het benodigde geld wordt bijeengebracht door natuurliefhebbers. Daarmee is dit fonds onderdeel van een bredere trend waarbij particulieren geld bijeenbrengen om landbouwgrond op te kopen voor natuur of biologische boerderijen die ruim baan geven aan weidevogels.
Andere voorbeelden van zulke grondfondsen zijn Aardpeer en Land van ons. Burgercoöperatie Land van ons kiest er heel bewust voor dat het aangekochte land een agrarische functie houdt. Juist in agrarisch gebied, zo is de gedachte, is de biodiversiteit het hoogst, mits er biologisch geboerd wordt. Land van ons zegt sinds 2019 zo’n 300 hectare aan boerenland te hebben gekocht.