Vragen van mevrouw R. Alberts (SP) over Afschot van ganzen in het Twiske
De voorzitter van Provinciale Staten van Noord-Holland deelt u overeenkomstig het bepaalde in artikel 45 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van Provinciale Staten mede, dat op 28 november 2024 door het lid van Provinciale Staten, mevrouw R. Alberts (SP), de volgende vragen bij Gedeputeerde Staten zijn ingekomen.
Inleiding vragen
Veel mensen zoeken graag de natuur op. Het Twiske is daarbij een van de uitgelezen gebieden om dit te doen. Minder plezierig is het echter wanneer voor je ogen een gans uit de lucht wordt geschoten en vervolgens wordt gepakt door een jachthond. Dit overkwam enkele recreanten die op 26 november 2024 het Twiske bezochten voor een wandeling. Eén van de recreanten belde bij het zien van deze taferelen de politie.
Naar aanleiding van dit voorval heeft onze fractie het Natura 2000-beheerplan Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske 2023-2029 erbij gepakt. Gecombineerd met de winterrust die geldt voor ganzen binnen onze provincie heeft de SP-fractie de volgende vragen:
Inleiding antwoorden
Uit onze informatie is gebleken dat de gebeurtenis waar u aan refereert zich heeft afgespeeld buiten de grenzen van het Natura 2000-gebied ‘Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske’ (hierna: IVOT). Namelijk op de weilanden ten zuiden van de Zuidwestplas. Het gebied is zichtbaar vanaf de Ringdijk en de toegangsweg Zuiderlaaik.
Faunabeheer binnen de grenzen van het Natura 2000-gebied IVOT is gebonden aan andere regels dan faunabeheer erbuiten. Dit heeft te maken met de beschermde status van het natuurgebied.
Volgens de bij ons bekende informatie zijn in dit geval Nijlganzen geschoten. Nijlganzen kunnen buiten Natura 2000-gebieden in heel Noord-Holland jaarrond worden bestreden, omdat het invasieve exoten zijn die op grond van Europese wetgeving bestreden moeten worden.
De bestrijding van Nijlganzen binnen Natura 2000-gebieden is in sommige gevallen mogelijk, maar is gebonden aan strikte voorwaarden. In het Twiske worden in de winter geen Nijlganzen, noch andere ganzensoorten, bestreden.
2024 107
Vragen inclusief beantwoording beantwoording Gedeputeerde Staten met betrekking tot het incident
Is Staatsbosbeheer door de politie op de hoogte gebracht van deze melding? En hebben zij actie ondernomen naar aanleiding van deze melding? Voor zover dit niet bekend is bij de Provincie, is de Provincie bereid dit uit te zoeken? Zo nee, waarom niet?
Staatsbosbeheer is niet de beheerder van het Twiske; dat is Recreatie Noord-Holland (RNH) als uitvoeringsorganisatie van het Recreatieschap Twiske-Waterland. Deze gebeurtenis heeft zich niet afgespeeld in het Natura 2000-gebied IVOT. RNH is niet de beheerder van de plek waar het wél is gebeurd. RNH is op de hoogte van de gebeurtenis.
Is de Omgevingsdienst Noord-Holland (ODNH) op de hoogte van deze melding bij de politie? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat waren de bevindingen van de ODNH bij toetsing aan de Wet natuurbescherming (Wnb)?
De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) was niet op de hoogte van de melding bij de politie. De OD NHN heeft naar aanleiding van uw Statenvragen contact opgenomen met de politie. Daaruit is gebleken dat de omstandigheden ter plaatse geen aanleiding gaven voor de politie om de OD NHN hierover te informeren.
Is er in dit gebied een jachtopzichter actief? Zo ja, is deze op de hoogte gebracht van deze melding? En wat waren zijn bevindingen?
Een jachthouder is niet wettelijk verplicht om een jachtopzichter in dienst te hebben of daarmee samen te werken. Bij deze gebeurtenis is geen sprake geweest van jacht zoals bedoeld in de wet. De Nijlgans is namelijk geen zogenaamde ‘wildsoort’ waar op ‘gejaagd’ mag worden. Het beheer van Nijlganzen wordt gedaan voor exotenbestrijding.
Heeft de ODNH gehandhaafd op deze mogelijke overtreding van de Wet natuurbescherming? Zo nee, waarom niet? En kan de ODNH dit voorval alsnog in behandeling nemen? Zo ja, wat zijn de consequenties voor de jager bij deze overtreding?
Zie antwoord 2.
Zijn er vanuit eerdere meldingen of incidenten aanwijzingen dat er vaker problemen zijn met het naleven van de winterrust of jachtregels in dit gebied? Zo ja, welke maatregelen zijn hierop genomen?
Er zijn geen recente meldingen noch incidenten bij ons bekend in dit gebied. Met betrekking tot het beleid:
Klopt het dat onze Provincie een winterrust (van 1 november tot 1 januari) kent voor het beheer van ganzen? Indien deze winterrust niet in dit gebied geldt, waarom is er in dit (en mogelijk andere) gebied(en) geen winterrust van toepassing?
Dat klopt. In dit geval ging het om beheer buiten het N2000-gebied, en om Nijlganzen. Bij Nijlganzen, wat zoals gezegd invasieve exoten zijn, is geen winterrust van toepassing.
2024 107
Klopt het dat de maatregel afschot van ganzen in de maand november niet is toegestaan volgens het Natura 2000-beheerplan?
Ja, dat klopt. Zie verder de inleiding op de antwoorden, en antwoord 6.
In het Natura 2000-beheerplan Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske wordt vermeld dat er bijzondere vogelsoorten overwinteren in dit gebied. Is het College van Gedeputeerde Staten het met ons eens dat het afschieten van ganzen tijdens de winterrust een opzettelijke verstoring van deze vogels vormt en daarmee in strijd is met de Wet natuurbescherming? Zo nee, waarom niet?
Daar valt niet zomaar antwoord op te geven. Het beheer dat wel is toegestaan in IVOT is gericht op beheer in het voorjaar en de zomer. Dat is ecologisch beoordeeld. Daaruit is gebleken dat het beheer in die specifieke periode geen significant negatieve effecten heeft op andere Natura 2000-instandhoudingsdoelen. Er is niet getoetst of beheer in de winter wél significante negatieve effecten op instandhoudingsdoelen zou hebben, omdat dat van begin af aan ook niet het plan was.
In hoeverre is dit incident in strijd met de doelstellingen van het Natura 2000-beheerplan en de internationale verplichtingen van de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn (VRH-doelen)?
De gebeurtenis heeft zich niet afgespeeld binnen de grenzen van het Natura 2000-gebied.
Kan het College aangeven of het beleid rondom winterrust en jacht in Natura 2000-gebieden effectief wordt nageleefd? Zijn er plannen om dit beleid te herzien of beter te handhaven?
Wij hebben geen signalen dat er zaken misgaan, en zien ook geen noodzaak om veranderingen te overwegen. Terreinbeherende organisaties (TBO) zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en ook Recreatie Noord-Holland bepalen via grondgebruikersverklaringen zelf wie in hun gebieden mag werken. Het ganzenbeheer in Natura 2000-gebieden (wat gebonden is aan strikte voorwaarden) vindt daarnaast plaats in nauw overleg tussen de TBO’s en de Faunabeheereenheid Noord-Holland (FBE). Met betrekking tot handhaving en preventie:
Hoe vaak wordt er gecontroleerd op naleving van de jacht- en natuurbeschermingsregels in het Twiske? Worden deze controles naar aanleiding van dit incident opgeschroefd?
De OD NHN voert naar aanleiding van meldingen regelmatig controles uit. Daarnaast voert de OD NHN vrije veldcontroles (surveillances) uit. Dit gebeurt wekelijks in diverse delen van de provincie, zowel binnen als buiten Natura 2000-gebieden. Als uit meldingen en surveillances zou blijken dat er ergens daadwerkelijk misstanden zijn, dan besteedt de OD NHN daar naar eigen afweging meer aandacht aan.
Worden recreanten voldoende geïnformeerd over toegestane jachtactiviteiten in het Twiske? Zo nee, is het College bereid om duidelijke informatievoorziening te realiseren, zoals borden of meldingen op websites?
Het is aan het Recreatieschap Twiske-Waterland om haar bezoekers naar eigen inzicht te informeren over enigerlei activiteiten in haar eigen beheergebied. Dat gezegd hebbende heeft deze gebeurtenis zich dus buiten het Twiske en buiten het beheergebied van RNH afgespeeld.
Hoe worden meldingen van recreanten over mogelijke overtredingen van natuur- en jachtregels momenteel behandeld? Is er een protocol of meldpunt waar recreanten terechtkunnen, en is dit bij hen voldoende bekend?
Mensen kunnen contact opnemen met de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord via https://www.odnhn.nl/ en 088-10 21 300, of met de politie, wanneer het vermoeden bestaat dat er overtredingen van jachtregels plaatsvinden. Ook heeft het Recreatieschap Twiske-Waterland een eigen website waar mensen contact kunnen opnemen: https://www.twiske-waterland.nl/contact.
Is het College bereid om samen met de ODNH te onderzoeken of aanvullende preventieve maatregelen nodig zijn om recreatie en natuurwaarden beter te beschermen?
Nee. Zowel het ganzenbeheer buiten als binnen Natura 2000-gebieden is ecologisch onderbouwd en getoetst aan alle relevante wet- en regelgeving. Daar valt de beoordeling van aanvullende preventieve maatregelen onder, en ook de impact van het beheer op de Natura 2000-doelstellingen. Het is niet nodig om hier nog aanvullende maatregelen voor te treffen. De TBO’s zijn via de FBE nauw betrokken bij het beheer dat in hun gebieden plaatsvindt.
Is het College bereid om terreinbeherende organisaties op de hoogte te stellen van dit voorval (indien dit nog niet is gebeurd) en hen op te roepen tot extra controle en handhaving? Zo nee, waarom niet?
Nee, gelet op alle voorgaande antwoorden is hier geen aanleiding voor.