Lokaal Edam-Volendam heeft het voorliggende grondstoffenplan zorgvuldig bestudeerd, zoals dat door het college werd gepresenteerd in de raadsvergadering van 30 januari 2025. Naar onze mening is dit plan te eenzijdig opgesteld en twijfelen wij aan de accuraatheid van de gepresenteerde informatie. Het schetst een vertekend beeld, mede omdat inwoners uit omliggende regio’s onbeperkt en zonder controle gratis hun afval kunnen storten in onze gemeente. Dit probleem had eenvoudig kunnen worden aangepakt met relatief simpele maatregelen, direct vanaf het moment dat deze coalitie drie jaar geleden (2022) aantrad.

De oplossing ligt binnen handbereik: de slagboom is er al, maar waarom ontbreekt het scantechnologie-systeem nog steeds? Met een eenvoudig toegangspaaltje waarmee inwoners hun afvalpas scannen, kunnen we voorkomen dat mensen van buiten onze gemeente gratis hun afval komen aanbieden. Dit zou direct zorgen voor een aanzienlijke daling van de afvalcijfers. Waarom is deze logische en eenvoudige maatregel niet eerder overwogen, uitgewerkt en ingevoerd?

Daarnaast worden er nu afvalcijfers gepresenteerd aan de raad, zonder dat duidelijk is hoeveel afval daadwerkelijk door onze eigen inwoners wordt geproduceerd. We lezen regelmatig dat onze gemeente moet voldoen aan Europese en landelijke doelstellingen. Waarom wordt er dan geen gebruik gemaakt van bijvoorbeeld het EU LIFE-programma, waarmee tot wel 1 miljoen euro subsidie beschikbaar is voor de modernisering van milieustraten? Of wordt er misschien al voorgesorteerd op een toekomstige verplaatsing naar De Purmer, waardoor bewust geen subsidie wordt aangevraagd?

Ook op het gebied van afvalscheiding, met name PMD (Plastic, Metaal en Drinkpakken), is al geavanceerde technologie beschikbaar. Moderne machines kunnen het scheidingsproces sterk verbeteren met technieken zoals optische en magnetische scheiding en luchtstromen. Bedrijven zoals Bollegraaf Recycling Solutions in Appingedam leveren deze systemen en hebben een demonstratiefaciliteit waar de raad deze in werking kan zien.

Daarnaast zijn er diverse subsidiemogelijkheden, zoals het Horizon Europe-programma, dat innovatie en nieuwe scheidingstechnieken stimuleert, en het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), dat duurzaamheid ondersteunt. Deze subsidies kunnen tot 60 à 70% van de kosten voor nieuwe technologieën dekken. Bovendien kunnen de milieustraten in Volendam en Oosthuizen in één aanvraag worden meegenomen, waardoor het een zo groot mogelijk “Europees project” wordt. Waarom worden deze kansen niet benut? In plaats daarvan wordt gekozen voor een jaarlijkse kostenverhoging van €700.000, zonder een fundamentele oplossing. Er wordt gekozen voor de makkelijke route: de kosten simpelweg doorberekenen aan onze inwoners en ondernemers.

De betreffende portefeuillehouder stelt dat er geen geld is om te investeren in de modernisering van de milieustraten. Tegelijkertijd wil het college wél grond aankopen in De Purmer, een onnodig exorbitant nieuw gemeentehuis realiseren en 2 miljoen euro uittrekken voor de verbouwing van een vergaderruimte. Voorgaande jaren was er ook geen 100% dekking van de kosten voor onze milieustraten, net zoals bij vele andere zaken. Die kosten werden tot nu toe gedekt vanuit de OZB-belasting.

Door de ambitieuze plannen van het college zijn de gemeentelijke lasten inmiddels zó hoog geworden dat men het onverantwoord vindt om de OZB nóg verder te verhogen. Dit terwijl onze gemeente met een stijging van 36,2% al in de top 3 van Nederland staat. In plaats daarvan kiest het college voor een sluipweg: de OZB niet verder verhogen, maar de inwoners op een andere manier laten betalen, namelijk door hoge afvalstoffenheffingen.

Waarom wordt er geen gebruik gemaakt van de gratis beschikbare subsidie, waarmee de milieustraat wél kan worden gemoderniseerd zonder extra lasten voor de burger? En waarom zou de afvalstoffenheffing niet juist kunnen dalen in plaats van stijgen?

Fractie Lokaal Edam-Volendam