Afgelopen weekend is het evenement ‘Purmerend onder Stoom’ gehouden. Op de Koemarkt en de Kaasmarkt stonden historische stoom aangedreven voertuigen. Varierend van stoomwalsen, brandspuiten, tractoren tot “road locomotives’. Maar de grootste attractie was wel de stoomtrein die via de Koemarkt naar de Kaasmarkt reed. Twee locomotieven, een voor en een achter de wagons, reden piepend en knarsend over het tijdelijk aangelegde spoor op en neer. Foto: René.
Voorbereiding
Donderdag is men begonnen met het aanleggen van de tijdelijke spoorweg. Materiaal bestaande uit stukken veldspoor (700mm breed) en benodigd materiaal om de sporen te leggen werden aangevoerd per vrachtwagen. Het Smalspoormuseum bij Valkenburg (Z-H) tekende voor het spoor- en het rijdende materiaal. “Vrijdag zijn de loc’s en de wagons gekomen” vertelde een van de machinisten. “We rijden met twee loc’s van de Orenstein & Koppel fabriek uit Duitsland. De ene loc komt uit 1922 en de tweede uit 1928. Allebei industrielocomotieven. Gebruikt bij aannemers in de weg- en waterbouw.”
Edwin Jacobs, een van de organisatoren, van het evenement vertelt over zijn voorbereiding.” We zijn anderhalf jaar begonnen met de voorbereiding en begin 2025 zijn we alles gaan opstarten. We zijn gaan zoeken naar stoom aangedreven machines en voertuigen die goedgekeurd en verzekerd moesten zijn, anders krijg je geen vergunning. Via het emailbestand van een verzekeringsmaatschappij hebben we eigenaren benaderd van 20 machines en er zijn er 15 gekomen. Maar het duurde erg lang voordat de gemeente toestemming gaf voor het evenement en dat gaf wel slapeloze nachten. Uiteindelijk is alles rond gekomen. En als ik mensen zie rondlopen met een glimlach wordt ik blij.”
“Purmerend onder Stoom” is ontstaan doordat de drijvende kracht achter dit evenement, Piet Hein Debets, in Dordrecht ‘Dordt onder Stoom’ zag en dit ook in Purmerend wilde organiseren. Tijdens 600 jaar Purmerend werd dit uiteindelijk groots opgezet en wordt nu eens in de 5 jaar georganiseerd in het kader van Purmerend Marktstad.” Aldus Edwin Jacobs.
Onder stoom
Op de Koemarkt staan veel voertuigen en machines onder stoom. Kleine, op schaal gebouwde voertuigen en kolossale stoomwalzen. Jan Weijers uit Noord-Limburg heeft een op schaal gebouwde stoomvrachtauto. “ Het duurt een uur voordat de vrachtauto op stoom is, maar als je genoeg water en kolen hebt kan je er een dag mee rijden” vertelt hij.
Een vrijwilliger van de Stichting Historisch Brandweermateriaal uit Den Haag geeft uitleg bij zijn stoombrandspuit ‘De Vecht’. ”Deze komt uit Amsterdam en stamt uit 1884. Het is een voorloper van de handpomp. Hij werd getrokken door paarden en was in 12 minuten onder stoom. Eenmaal op druk kon hij 1300 liter water per minuut spuiten.”
Maar de publiekstrekker was natuurlijk de stoomtrein. De trein liep halverwege de middag even uit de rails maar de aanwezige hersporingsploeg kon met vijzels de ontspoorde loc weer snel op het juiste spoor zetten. Er was erg veel belangstelling voor een ritje. Dat bleek ook wel uit de enthousiaste reacties. “Supergaaf” was een opmerking die veel gehoord werd.
Hier meer en de video op de site van RTV Purmerend.