Afval ophalen kost geld. Dat is niks nieuws. Net zoals we betalen voor ons zwembad de Waterdam of voor de straatverlichting, betalen we ook voor het ophalen van ons vuilnis. Dat doen we samen, via de gemeentelijke belastingen. Zo is het altijd gegaan, en dat werkte prima.

Maar nu wil het college iets nieuws invoeren, diftar. Dat betekent dat je voortaan moet betalen voor iedere vuilniszak of container die je aan de straat zet. Op papier klinkt het mooi, “de vervuiler betaalt”. Maar in de praktijk is het allesbehalve eerlijk.

Veel inwoners kunnen hun afval niet zomaar verminderen. Gezinnen met kinderen, ouderen die veel medische verpakkingen hebben, of mensen die in een klein huis wonen zonder plek om afval op te sparen. Juist deze mensen worden straks geraakt. Terwijl de afvaldumpert die z’n troep bij de buurman in de container stopt of in de berm gooit, ermee wegkomt. Dat voelt niet eerlijk, en dat is het ook niet.

We hoeven niet ver te zoeken om te zien hoe dit afloopt. In gemeenten als Apeldoorn, Emmen en Schiedam is diftar alweer afgeschaft. Waarom? Omdat er juist meer afval op straat belandde, omdat schoonmaak en handhaving extra geld kostten, en omdat inwoners boos werden. In Hilversum en Wageningen staan inmiddels klachten en dumpingen centraal. Diftar was daar geen besparing, maar een kostenpost.

In de stukken van ons eigen gemeentebestuur staat letterlijk dat diftar kan leiden tot meer dumpingen. En wat doen we dan? “Dat leggen we uit in de participatie.” Maar uitleg verandert niets, het probleem blijft hetzelfde.

In Edam-Volendam scheiden we plastic en blik niet apart. Dat wordt er later uitgehaald. Dat betekent dat die rommel altijd in je restafval zit. En toch moeten inwoners straks betalen voor dat restafval. Dus eigenlijk betaal je dubbel, voor je vuilnis en voor plastic en blik dat je er helemaal niet uit kunt halen.

En dan de financiën. Het college zegt dat er een tekort van € 750.000 is op de afvalstoffenheffing. Maar dat komt niet omdat inwoners te veel vuilnis aanbieden. Het komt omdat de gemeente verkeerde keuzes maakt, te veel ambtenaren, verliesgevende grondprojecten en investeringen die we niet kunnen dragen.

Daarbovenop hebben inwoners al een flinke lastenverzwaring te verduren gehad. In 2025 ging de OZB met maar liefst 36,2% omhoog, een record dat zelfs de landelijke kranten haalde. Voor 2026 staat alweer een verhoging van 8% gepland. En nu komt diftar daar nog eens bovenop. Dat is in feite een dubbele lastenverzwaring, vermomd als milieubeleid.

Tot nu toe waren de kosten van afvalinzameling gewoon onderdeel van de OZB. Helder en transparant. Nu kiest het college voor een schijnbeweging: die kosten apart zetten, zodat er extra kan worden opgehaald bij onze inwoners.

Steeds vaker zien we dat bedrijven, maar ook inwoners uit omliggende gemeenten hun afval komen aanbieden bij onze milieustraten. In hun eigen gemeente moeten ze daar al apart voor betalen, en dus kiezen sommigen ervoor om het in Edam-Volendam weg te brengen. Het gevolg? Onze inwoners draaien ook voor die kosten op. Dat is niet eerlijk en bovendien makkelijk te voorkomen. Met een eenvoudige slagboom en een gemeentepasje kan de toegang tot de milieustraten worden beperkt tot onze eigen inwoners. Dan betalen mensen uit Monnickendam of Purmerend hun afval gewoon in hun eigen gemeente, en houden wij het eerlijk en overzichtelijk.

En er is nog iets vreemds. Inwoners mogen straks meepraten over de vraag of de gemeente bedrijfsafval onder de kostprijs moet inzamelen. Maar dat mag helemaal niet. In de Gemeentewet (artikel 229b) staat dat de afvalstoffenheffing kostendekkend moet zijn. In de Mededingingswet (artikel 25i) staat dat gemeenten geen oneerlijke concurrentie mogen veroorzaken door onder de kostprijs te werken.

Met andere woorden, inwoners mogen straks hun mening geven over keuzes die wettelijk verboden zijn. Dat is geen echte participatie, dat is schijnparticipatie.

Wij van Lokaal Edam-Volendam zeggen helder, geen diftar in onze gemeente. Het is oneerlijk, het leidt tot overlast en dumpingen, en het lost de echte problemen niet op.

Wij kiezen voor vertrouwen in plaats van wantrouwen. Voor goede service en duidelijke communicatie in plaats van boetes en straffen. En voor transparantie over de financiën, pak de verspilling aan, stop met geld over de balk gooien, en leg de rekening niet nog een keer bij onze inwoners neer.

Afval ophalen kost altijd geld, net als het zwembad of de straatverlichting. Maar dat lossen we samen op, zoals we dat altijd hebben gedaan, solidair en transparant. Niet door de nette burger te straffen en inwoners voor te leggen dat ze mogen kiezen uit plannen die in werkelijkheid niet eens mogen.

Laten we eerlijk zijn, diftar is geen milieubeleid, maar een extra belasting. En daar zeggen wij, nee tegen.

Fractie Lokaal Edam-Volendam