Terwijl Oostzaan, Landsmeer en Wormerland de afgelopen maanden stevige stappen zetten richting een definitieve keuze voor hun bestuurlijke toekomst, probeert de VVD Oostzaan een reeds afgesloten hoofdstuk te heropenen. Tijdens een informatieavond op 1 december presenteerde de partij opnieuw de zogeheten WOL-variant – een fusie van Wormerland, Oostzaan en Landsmeer. Maar uit de koers van de betrokken gemeenten, de politieke realiteit én de recente analyses blijkt dat deze poging in feite geen enkel perspectief meer heeft.

Landsmeer en Oostzaan liggen al vast in hun richting
Landsmeer maakte begin december officieel bekend dat het “een stap vooruit” zet en zich in de vervolgfase uitsluitend richt op de stedelijke opties. In de gemeenteraad is overduidelijk dat een groene fusievariant met Oostzaan en Wormerland niet langer aan de orde is. De lokale VVD van Landsmeer spreekt in regionale media zelfs van “appels en peren” wanneer Oostzaan probeert de WOL-variant weer binnen de lijntjes te kleuren – een heldere boodschap dat de discussie daar is afgesloten.

Ook Oostzaan zelf heeft eerder dit najaar uitgesproken dat de dorpsdriehoek WOL geen realistische uitweg meer biedt. De bestuurlijke en financiële opgaven van de drie gemeenten lopen te ver uiteen, en in regionale gesprekken is inmiddels gebleken dat het samenvoegen van drie kleine gemeenten eerder nieuwe knelpunten oplevert dan oplossingen.

Daarbovenop heeft de PvdA Oostzaan de deur volledig dichtgegooid. De partij laat weten koersvast richting Zaanstad te blijven en “niet meer terug te vallen op een variant die allang van tafel is”. De door de VVD aangedragen WOL-berekeningen noemt de partij “hypothetisch en misleidend”.

VVD Oostzaan-cijfers overtuigen niet: analyses schetsen een veel somberder beeld
Waar de VVD Oostzaan suggereert dat WOL financieel gelijkwaardig of zelfs aantrekkelijker zou zijn dan aansluiten bij een stad, komen de externe analyses tot heel andere conclusies. Onderzoek van Necker van Naem laat zien dat een fusiegemeente WOL structureel in het rood zou duiken:

• een tekort van circa € 4,5 miljoen in 2028–2029;
• oplopend tot meer dan € 7 miljoen, vooral door hogere personeelslasten en noodzakelijke investeringen om een complete organisatie te bouwen.

Deze cijfers staan in schril contrast met de stabiele begrotingen van steden als Zaanstad en Purmerend, die al beschikken over schaalvoordelen, professionele ambtelijke systemen en robuuste meerjarenplanningen. Dat maakt de vergelijking van de VVD Oostzaan – tussen een nog niet-bestaande fusie en twee volledig uitgeruste gemeenten – volgens de andere partijen simpelweg niet serieus te nemen.

Politieke steun ontbreekt volledig
Zelfs als de berekeningen van de VVD wél een rooskleurig beeld hadden geschetst, zou de WOL-variant nergens heen kunnen. Want bestuurlijke toekomstvisies worden niet in één dorp bepaald.

• Landsmeer heeft de variant officieel laten vallen.
• Oostzaan heeft de blik op de stedelijke richting.
• Wormerland pleit al geruime tijd voor aansluiting bij een grotere gemeente maar heeft nog geen keuze gemaakt.

Er is dus geen enkele partij aan de bestuurstafel die nog bereid is om WOL als serieuze optie te heropenen.

Conclusie: het WOL-scenario is definitief begraven
De poging van de VVD Oostzaan om de WOL-fusie nieuw leven in te blazen, staat haaks op de koers van de regio en op de harde financiële werkelijkheid. Waar de partij inzet op het opnieuw openen van keuzes, hebben alle andere betrokken politieke partijen en gemeenten hun richting al bepaald.

WOL is niet alleen bestuurlijk onaantrekkelijk gebleken, maar vooral politiek volledig kansloos. De regio is doorgegaan – en komt niet meer terug op een variant die al geruime tijd ten grave gedragen is.

Conclusie: het WOL-scenario is definitief begraven