Koeien en kalveren die worden geschopt, met stokken geslagen en kreupel op transport worden gezet. Verborgen camerabeelden leggen in een verzamelcentrum in Noordbeemster heftige misstanden bloot. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit spreekt van ernstige dierenmishandeling. Het bedrijf stelt dat de beelden zijn ‘geknipt en geplakt.’ De beelden zijn gemaakt door onderzoeksgroep Ongehoord en gepubliceerd in De Volkskrant. De groep plaatste camera’s in vijf zogeheten verzamelcentra verspreid over Nederland: plekken waar dieren tijdelijk worden samengebracht voordat ze opnieuw op transport gaan, naar slachthuizen, fokkerijen of mestbedrijven.
Bij VVC Noord-Holland in Noordbeemster filmde de groep op vier dagen tussen april en november. Op de beelden is onder meer te zien hoe dieren met stokken worden geslagen. Een kreupele koe moet toch op transport, er wordt tegen de dieren geschreeuwd en een kalfje wordt hardhandig aan zijn staart voortgetrokken. Een zwart-witte koe loopt in een omheind binnenhok met een andere koe gedeeltelijk zichtbaar aan de rechterkant. De vloer is bedekt met stro en de ruimte is van elkaar gescheiden door metalen hekken.
<em>Lees hier meer en de video op de site van NH Nieuws.</em>
In een reactie laat de eigenaar van VVC Noord-Holland via advocaat Femke Alberts weten dat ‘de beelden niet in een juiste context zijn geplaatst en dat er is geknipt en geplakt.’ Een volledige reactie is onderaan te lezen. Volgens Johan Boonstra, woordvoerder van Ongehoord, is er juist geprobeerd om een ‘eerlijk beeld te geven hoe het er in de melkveehouderij aan toe gaat.’ De beelden uit specifiek Noordbeemster laten niet alleen hard optreden zien, maar ook hoe jonge kalfjes in de sector worden behandeld. Melkkoeien moeten drachtig blijven om melk te geven, legt Boonstra uit, en hun kalveren gaan via verzamelcentra naar de mesterij en uiteindelijk naar de slacht. “De kalfsvleessector is ontstaan door die overtollige kalfjes”, aldus Boonstra.
‘Ernstige dierenmishandeling’
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die toezicht houdt op de verzamelcentra, zegt geschokt te zijn door de beelden. “Het gedrag van de medewerkers van deze bedrijven is echt onacceptabel. Hier is sprake van ernstige dierenmishandeling”, aldus een woordvoerder. De autoriteit bekritiseert onder meer het slaan van koeien en kalveren. “Het is in principe niet verboden om dit soort zware dieren een tik te geven met een stok; soms kan het helpen om ze vooruit te krijgen. Maar wat we hier zien, is dat er onnodig ruw en hard wordt geslagen. En je mag een dier gewoon geen pijn doen.” Volgens de NVWA kwamen de afgelopen jaren vaker overtredingen voor bij verzamelcentra, zoals het vervoeren van dieren die niet transportwaardig waren. Maar de misstanden die nu aan het licht komen, had zij niet voorzien. “Als we toezicht houden bij dit soort bedrijven, krijgen we dergelijke beelden niet te zien. Dan zou er standaard cameratoezicht moeten zijn, maar dat is nu nog niet het geval”, verklaart de woordvoerder.
NVWA doet nader onderzoek
Voor de NVWA vormen de misstanden in elk geval aanleiding om een nader onderzoek te starten. Wat de mogelijke gevolgen zijn voor het Noord-Hollandse bedrijf, is volgens de woordvoerder nog onduidelijk. “We moeten de beelden eerst grondig bestuderen”, zegt hij. “Op basis daarvan gaan we kijken wat er met het bedrijf moet gebeuren.” Ook kan hij niet bevestigen of het bedrijf eerder bij de autoriteit in beeld was vanwege overtredingen. Daarnaast doet de NVWA geen uitspraken over de rechtmatigheid van het filmen in stallen door onderzoeksgroep Ongehoord. “Dat is niet aan ons om daar iets van te vinden. Wij kijken naar de inhoud van de beelden en beslissen op basis daarvan of we willen optreden. Of de beelden rechtmatig zijn verkregen of niet, dat is echt aan de rechter.”
De eigenaar van VVC Noord-Holland laat weten zich nader te beraden of hij juridische stappen zal nemen tegen de onderzoeksgroep en de manier waarop deze beelden zijn gemaakt.
Boonstra zegt de beelden niet te gaan overhandigen aan de NVWA, omdat de toezichthouder volgens Ongehoord zelf dagelijks kan zien wat er allemaal misgaat in verzamelcentra. Hij vindt de geschokte reactie van de NVWA dan ook ongeloofwaardig. “Ze zien dit elke dag”, zegt hij. “Ze hadden het gister kunnen zien en morgen ook. Daar hebben ze onze beelden niet voor nodig.”
Reactie VVC Noord-Holland
Volgens Femke Alberts, de advocaat van VVC Noord-Holland, is de eigenaar ‘geschokt’ dat de beelden heimelijk zijn gemaakt. Het bedrijf stelt dat er is ingebroken om camera’s te plaatsen en benadrukt dat daarvoor geen toestemming is gegeven. De opnames zouden over vier weken zijn gemaakt en later ‘geknipt en geplakt’, waardoor volgens hen een vertekend beeld ontstaat.
Het slaan van dieren wordt door het bedrijf ’ten strengste afgekeurd.’ Dit zou volgens VVC Noord-Holland niet overeenkomen met de normale bedrijfsvoering. Er zijn gesprekken gevoerd met betrokken medewerkers en het interne beleid rond het drijven en transporteren van runderen is opnieuw benadrukt.
Over het kreupele dier zegt VVC dat het zich ‘had verstapt’ en enkele minuten later weer normaal liep, iets wat volgens hen niet in de montage is opgenomen. De NVWA zou het dier niet hebben afgekeurd voor transport.
Het bedrijf wijst er verder op dat de NVWA bij eerdere standaardcontroles nooit misstanden heeft vastgesteld of maatregelen heeft opgelegd.
Verantwoording
De beelden zijn gemaakt door de onderzoeksgroep Ongehoord. Volgens de groep zijn de camera’s op plekken geplaatst die van buiten de stal bereikbaar waren. Er is dus niet ingebroken, zeggen ze. De vijf verzamelcentra zijn willekeurig gekozen, verspreid over het land, om een algemeen beeld te krijgen van het dierenwelzijn op dit soort locaties.
NH Media beschikt over het door Ongehoord gemaakte beeldmateriaal bij het bedrijf uit Noordbeemster. De gezichten daarop zijn door NH Media onherkenbaar gemaakt.