De afgelopen weken hebben wij als Lokaal Edam-Volendam via schriftelijke vragen aan het college in iBabs duidelijkheid gevraagd over de afvalafvoer in onze gemeente. Uit de Inbesteding HVC, rechtmatigheid afvalafvoer en informatiepositie van de raad blijkt dat de gemeente maandenlang afval heeft laten afvoeren op een manier die niet volgens de regels was. Dat staat zwart op wit in de antwoorden van het college zelf. En misschien nog erger, de gemeenteraad (dus ook uw stem) is daar niet actief over geïnformeerd.

Wat is er gebeurd? Heel simpel gezegd, het contract met het afvalbedrijf Renewi liep af. De gemeente wist dat. Sterker nog, eind 2024 had de gemeente al een aanbesteding moeten voorbereiden om midden 2025 netjes een nieuw contract te kunnen sluiten. Maar in plaats van dat te doen, is men gewoon doorgegaan. Achteraf zegt het college nu zelf dat dit “onrechtmatig” was. Met andere woorden, dit was geen verrassing, maar iets wat al ruim van tevoren bekend was. En toch gebeurde er niets.

Intussen heeft het college besloten om alles onder te brengen bij HVC, een groot afvalbedrijf waar de gemeente deels aandeelhouder van is. Dat klinkt misschien veilig, maar in de praktijk betekent het dat er geen vaste prijs is afgesproken en dat de kosten op basis van kostprijs worden doorberekend. Valt het duurder uit, dan komt de rekening bij de inwoners terecht. Het college zegt letterlijk dat als de kosten stijgen, deze later worden “herijkt”. Dat is een mooi woord voor, u betaalt.

Het college zegt dat de risico’s toch al bij ons lagen omdat de gemeente aandeelhouder is van HVC. Maar dat klopt niet. De gemeente is alleen mede-eigenaar van de afvaloven, niet van het transport, de containers of de administratie. Voor al die diensten is de gemeente gewoon klant. En bij een contract op kostprijs betekent dat één ding: alle financiële risico’s liggen bij de inwoners.

Daar komt nog iets bij dat veel ondernemers zal raken. Het college heeft aangegeven dat ook delen van het bedrijfsafval straks via deze constructie kunnen lopen als dat “op huishoudelijk afval lijkt”. In gewone taal, het is niet duidelijk wie wat betaalt en welke afvalstromen straks onder welke regeling vallen. Dat kan betekenen dat ondernemers extra gaan betalen of dat kosten worden doorgeschoven naar alle inwoners via de afvalstoffenheffing.

En ook hier geldt weer, de raad mag het pas achteraf horen. Vooraf meekijken of bijsturen mag niet.

Wat betekent dit voor u als inwoner? In gewone mensentaal, de gemeente heeft een open geldkraan aangezet voor afval. Niemand weet vooraf hoeveel het gaat kosten, bijna niemand heeft er grip op en uiteindelijk betaalt u het. Dat terwijl er gewoon vaste contracten met vaste prijzen hadden kunnen zijn. Maar daar is niet voor gekozen.

Wij vinden dat de gemeenteraad vooraf moet kunnen beslissen, dat er duidelijke prijzen moeten zijn en dat inwoners en ondernemers niet mogen worden opgezadeld met een blanco cheque. De gemeente is er voor de mensen, niet andersom.

In maart kunt u daar iets van vinden.

Fractie Lokaal Edam-Volendam
Realistisch – Betaalbaar – Lokaal