Voorgesteld besluit gemeenteraad Wormerland van 2 maart 2026

De raad besluit:

1. Een voorlopige voorkeursrichting uit te spreken in het traject bestuurlijke toekomst van de gemeente Wormerland, om een zelfstandig ontvlochten Wormerland (scenario D) als niet realistisch en onhaalbaar te beoordelen op basis van het aanvullende onderzoek van Necker en de aanvullende gesprekken met twee zelfstandige gemeenten van vergelijkbare omvang.
2. Een voorlopige voorkeursrichting uit te spreken in het traject bestuurlijke toekomst van de gemeente Wormerland en te kiezen voor één van onderstaande scenario’s (A óf B):
   • A. op basis van een zorgvuldige afweging van het college van B&W van de verdiepende waarden en de opgehaalde voor- en nadelen, een verkenning te starten voor een bestuurlijke fusie met de gemeente Purmerend (scenario A)
   • B. op basis van een zorgvuldige afweging van het college van B&W van de verdiepende waarden en de opgehaalde voor- en nadelen, een verkenning te starten voor een bestuurlijke fusie met de gemeente Zaanstad (scenario B)
3. De gekozen voorkeursrichting die voorkomt uit de keuze onder beslispunt 2, vanaf begin april voor te leggen in een participatietraject in de vorm van een inwonersraadpleging (dmv enquête en dorpsgesprekken), waarbij het doel is draagvlak onder onze inwoners voor dit scenario te toetsen. Op basis van de voorkeuren van onze inwoners uit de participatie wordt nadrukkelijk de optie “Het opsplitsen van de gemeente Wormerland” (scenario C) opengehouden. Dit betekent dat in het definitieve besluit alsnog gekozen kan worden voor het opsplitsen van verschillende kernen van de gemeente Wormerland.
4. De uitkomsten van de participatie uiterlijk vóór de zomer van 2026 aan de gemeenteraad aan te bieden, op basis waarvan de gemeenteraad een definitief besluit neemt over de bestuurlijke toekomst van de gemeente Wormerland.

De begeleidingscommissie Bestuurlijke toekomst voort te zetten na de verkiezingen van 18 maart 2026 in de nieuwe bestuursperiode van 2026-2030. De begeleidingscommissie bestaat uit de leden; de fractievoorzitters, en de adviseurs; de voorzitter van de raad, de raadsgriffier, portefeuillehouder met de portefeuille BT en de gemeentesecretaris. De ondersteuning wordt geleverd door de griffie.

Kern van het voorstel
De gemeente Wormerland bezint zich sinds 2020 op de koers ten aanzien van de bestuurlijke toekomst van de eigen gemeente. In de loop van de jaren zijn verschillende onderzoeken, verkenningen en gesprekken (uit)gevoerd over de bestuurlijke  toekomst van Wormerland. De begeleidingscommissie bestuurlijke toekomst (BT) is aan de slag gegaan om invulling te geven aan het initiatiefvoorstel van de gemeenteraad van Wormerland van 15 oktober 2025 en de motie “praktisch vervolg initiatiefvoorstel bestuurlijke toekomst”. Het college heeft op basis van de opbrengsten een advies opgesteld. Dit raadsvoorstel is gebaseerd op het advies van het college aan de gemeenteraad van Wormerland.

Het college vraagt de raad om de voorlopige voorkeursrichting in het traject van de bestuurlijke toekomst uit te spreken om een verkenning te starten voor een bestuurlijke fusie met de gemeente Purmerend (scenario A) of met de gemeente Zaanstad (scenario B). Een besluit over een voorlopige voorkeursrichting draagt bij aan een volgende stap in het traject bestuurlijke toekomst van de gemeente Wormerland. Op basis van deze keuze kan het participatietraject gestart worden. Het participatietraject vindt begin april plaats na de gemeenteraadsverkiezingen.