“De Edamse puzzel’, zo wordt de accommodatie-kwestie van diverse Edamse voorzieningen inmiddels door de gemeente genoemd. Vorige week donderdag, tijdens een informatieve bespreking over maatschappelijke voorzieningen, bleek dat deze puzzel nog lang niet is opgelost. Integendeel: de puzzel wordt alleen maar ingewikkelder. En gaat heel veel geld kosten. Het is aan een nieuw gemeentebestuur om met zo breed mogelijk gedragen oplossingen te komen.

Daniel Specker, gemeentelijk beleidsmedewerker Sociaal Domein, bracht drie scenario’s naar voren. Nadat hij een kort overzicht gaf van de weg die tot nu toe is afgelegd. In Edam moeten de (inmiddels twee) basisscholen verduurzamen. De Trimaran moet na een jarenlange en chaotisch verlopen zoektocht een nieuw gebouw krijgen op de locatie waar nu nog de gebouwen staan van openbare basisschool De Piramide. Die school is vorig jaar gesloten wegens een tekort aan leerlingen.

Podium
Specker vertelde dat de puzzel begon nadat Club- en Buurthuiswerk Edam-Volendam vijf jaar geleden de huur van de Singel opzegde. Vervolgens koos een raadsmeerderheid er voor om het Centrum Jeugd en Gezin van de Volendamse Broeckgouw (opgericht in 2015) te laten verhuizen naar het Edamse buurthuis. Daardoor zullen er diverse functies vervallen, waaronder een podium. Maar het zou de gemeente een mogelijke besparing opleveren want het nieuwbouwpand waar CJG nu in gehuisvest is, draagt een zeer hoge huur.

Rechtszaak
Op de locatie van de Trimaran moet woningbouw komen, is nog steeds het plan. De Nieuwe School (DNS) wordt grootschalig gerenoveerd en verduurzaamd. En zal tijdelijk een plek moeten vinden in de lokalen van de Piramide, waarna deze school gesloopt kan worden. Maar buren van DNS dreigen met een rechtszaak. Onder meer over de hoogte van een nieuw te bouwen aanbouw. En dan duurt het waarschijnlijk nog jaren alvorens de verhuizing kan plaatsvinden. Om de puzzel nog ingewikkelder te maken kwamen de gezamenlijke gebruikers van het Edamse Wijkgebouw recent ook met een verzoek. Zij hebben extra ruimte nodig en komen er niet uit met de huidige verhuurder. Zij zien kansen in het Singelgebouw, boven de Hummelhoek. Laatstgenoemde zou op termijn wellicht ook kunnen verhuizen richting de nieuwe Trimaran.

Enorme bouwkosten
Met het verstrijken van de jaren zijn de bouwkosten enorm gestegen. Becker toonde enkele opties. Een gerenoveerde de Singel op de huidige fundering gaat ruim 2,2 miljoen euro kosten. Als je de huisartsen, WSP en CJG samenbrengt gaat de uitvoering 3,3 miljoen kosten. En wil je ook de activiteiten van het buurthuiswerk (zonder podium) erbij betrekken dan heb je het over bijna vier miljoen euro bouwkosten. De laatste twee opties zijn al met al het gunstiger voor de gemeentelijke portemonnee als gevolg van extra huurinkomsten. Vorig jaar namen enkele inwoners het voortouw om aandacht te vragen voor deze plannen. Want het verenigingsleven in Edam kent niet veel voorzieningen meer. Voor toneelvereniging D’Ye en popkoor Afslag Edam bijvoorbeeld lijkt geen ruimte meer in de nieuwe plannen. En dat geldt ook voor andere organisaties zoals de Weggeefwinkel.

Sluiting bibliotheek
Enkele maanden geleden bleek dat ook de bibliotheek in Edam moet sluiten. Om pas weer open te gaan op het moment dat er een nieuw schoolgebouw staat voor de Trimaran, waar de bibliotheek een plek gaat krijgen. Maar dat kan nog jaren duren. Volgens Becker is dat laatste een relatief probleem met de Volendamse bibliotheek dichtbij.

‘Geldverslindend’
In de raad waren donderdag diverse insprekers. Joop van Overbeek vroeg opnieuw aandacht voor de betekenis van de Singel als ‘hart van de samenleving’. Hij deed een oproep om het eerdere raadsbesluit over CJG te ontbinden. En wees op een nog ouder geldverslindend gemeentelijk besluit: de verkoop van de raadszaal aan de Schepenmakersdijk. Je kunt maar beter vooraf goed luisteren naar de gemeenschap, was zijn boodschap, want anders kost het ook nog eens onnodig veel geld. Andre Oudejans en Cornalijn van Leuzen-Bijker spraken namens een groep inwoners die alles op alles wil zetten om een volwaardige bibliotheek te behouden. Ze wezen op het belang van lezen, kansongelijkheid, de bibliotheek als ontmoetingsplek en rustpunt, feitelijk nog de enige openbare ruimte in Edam. “Ik mis de lange termijnvisie en leiderschap.”

‘Voorzieningen geen luxe’
Zowel Oudejans als Van Leuzen kwamen met het idee om te onderzoeken of de bibliotheek niet samen kan gaan met de activiteiten in de Singel. Zodat er een sterk en passend pakket komt van sociaal-culturele activiteiten, een eigentijdse en elkaar versterkende combinatie. Ook werd gewezen op de unaniem uitgesproken verkiezingsbelofte voor behoud van de bibliotheek. “Niet tijdelijk, niet half, maar als volwaardige voorziening. Want waar je opgroeit in deze gemeente mag nooit bepalen hoeveel kansen je krijgt. Voorzieningen zijn geen luxe maar een basis.” Ook Mireille Boetje, directeur bibliotheek Waterland, sprak de raad toe. Zij vertelde geroerd te zijn door de betrokkenheid van de Edammers. Over de manier waarop ze de bibliotheek alsnog voor Edam wil behouden tijdens een overbruggingsperiode sprak ze zich niet uit.

Grote zorgen
Raadslid Jan-Jaap Surie (VVD) benoemde dat er geen tijdslijnen zichtbaar waren. En vroeg om een visie voor de Edamse bibliotheek. “Door heel veel tegelijk te willen doen is de puzzel erg ingewikkeld. Waarom niet één voor één?” Marlon Koek (Zeevang Belang) had ook grote zorgen over de gang van zaken. Onder meer over de toekomst van de bibliotheek. Sophie Basseleur (D66) kwam met een pleidooi om (centrale) zorg aan te bieden op één locatie. Ze noemde de locatie waar nu nog de Trimaran is gevestigd. Maar wethouder Tuijp gaf mee dat het besluit al was vastgesteld. “Daar moeten woningen komen.”

Luister naar gemeenschap
Al met al lijkt de puzzel door de opeenhoping van culturele, maatschappelijke en sociale activiteiten er alleen maar groter op te worden. De opvolger van wethouder Vincent Tuijp zal de puzzel moeten ontwarren. Nauw contact met de Edamse gemeenschap is hierbij onontbeerlijk en vooral nuttig, bleek uit de inhoudelijk gefundeerde bijdragen van de insprekers.